ျမန္မာ့သမိုင္းေပၚက ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ပညာေရး

ျမန္မာ့သမိုင္းေပၚက ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ပညာေရး 

1 . 1 . 2015

at 3:35 AM Posted by arakan Labels: သမိုင္း 

ေဒါက္တာဓမၼပိယ (I.T.B.M.U) 
 

ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးသည္ သမိုင္းေခတ္မ်ားစြာကို ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ရ၍ ႏြမ္းႏြမ္းနယ္နယ္ ျဖစ္ေနခ်ိန္ ၀ယ္္…။

ဒီမိုကေရစီအလင္းတန္းကို  ေတြ႔ျမင္ၾကရတဲ့  ျပည္သူ၊  ျပည္သားမ်ားဟာ ရွင္သန္ထေျမာက္လာၾကသူမ်ားပမာအားသစ္၊ အင္သစ္ေတြႏွင့္အတူ ႏိုင္ငံအတြက္၊ လူမ်ဳိးအတြက္၊ ဘာသာ သာသနာအတြက္ တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္လိုတဲ့စိိတ္ဓာတ္ခြန္အားေတြ တဖန္ေမြးဖြားလာႏုိင္ၿပီဆိုေတာ့  ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ ႀကဳိဆိုေနမိျခင္းပါ။

ႏိုင္ငံေတာ္တိုးတက္ႀကီးပြားတာကို  ျမင္လုိသူေတြအတြက္   ႀကိဳဆိုျခင္းဟာ  ေကာင္းျမတ္တဲ့  မဂၤလာ တစ္ပါးပါ။ ႏိုင္ငံသားတိုင္း အျပာင္းအလဲႏွင့္တိုးတက္မွုကို   ဆက္စပ္ၾကည့္ႏိုင္ဖို႔  သမိုင္းကို  ေလ့လာသင္ၾကားသင့္ျခင္းပါ။  တကယ္ေတာ့  ႏိုင္ငံသားတိုင္း  ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့  သမိုင္းစာမ်က္ႏွာမ်ားကို  ျပန္လွန္၍  ဖတ္ရွုေလ့လာ ၾကည့္ရင္  သမိုင္းႏွင့္စပ္တဲ့  အေကာင္းအဆိုး  အေၾကာင္းအက်ဳိး  အျဖစ္အပ်က္ေတြကို  သင္ခန္းစာယူႏိုင္ၿပီး၊ သမိုင္း ေဟာင္းရဲ့ ဒဏ္ရာေတြကို သမိုင္းေျပာင္းၿပီး အစားထိုးႏိုင္ျခင္းပါ။ သမိုင္းကိုဖတ္ၿပီး နာက်ည္းစိတ္ေတြကို ေမြးျမဴေနၾကမဲ့အစား  သမိုင္းကို  သင္ယူေလ့လာၿပီး  သမိုင္းကေျပာျပတဲ့  လူမ်ဳိးရဲ့တန္ဖိုး၊  လူ႔ယဥ္ေက်းမွုရဲ့ ဂုဏ္သိကၡာ၊ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္လုံး ျပည္သူ၊ ျပည္သားမ်ား ညီညီညြတ္ညြတ္ အတူယွဥ္တြဲ ေနထိုင္ျခင္းျဖင့္ ရႏိုင္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဂုဏ္ရည္မ်ားကို သိႏိုင္ဖို႔ပါ။ ပညာေရးတကၠသိုလ္ ပါေမာကၡေဟာင္း ဦးထြန္းၾကြယ္ကေတာ့ သမိုင္းႏွင့္စပ္ၿပီး  သုံးသပ္တင္ျပထားျခင္းပါ။  ̏ႏုိင္ငံသမိုင္းဟူသည္  ျပည္သူ႔ အေၾကာင္း၊  ျပည္သူ ႔့ လွုပ္ရွားမွု အေၾကာင္း  မွတ္တမ္းႀကီးျဖစ္သကဲ့သို႔  ပညာေရးသမိုင္းသည္လည္း  ယင္းျပည္သူတို႔၏  ပညာေရးလွုပ္ရွားမွု မွတ္တမ္းႀကီးပင္ ျဖစ္ေလသည္။˝

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့   ပညာေရးသမိုင္းေၾကာင္းကုိ  ေကာက္ေၾကာင္းျပန္၍ေကာက္ျပရလွ်င္  ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၃၀-ခု၊  ခရစ္သကၠရာဇ္  ၁ဂ၆၈-ခုႏွစ္ထိ  ျမန္မာႏိုင္ငံ ၌  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားသာရွိၿပီး၊ လူေက်ာင္း (အစိုးရ စာသင္ေက်ာင္းမ်ဳိး)ဆိုတာ တစ္ေက်ာင္းတေလမွ် မရွိေသးေၾကာင္းကို သမိုင္းစာမ်က္ႏွာ၌ ရွာေဖြေတြ႔ရွိျခင္းပါ။

စိတ္၀င္စားစရာပါ။ သမိုင္းဆိုတာ မသိရင္ လွည့္စားခံရတတ္ၿပီး၊ သိထား ရင္ေတာ့  ယုံၾကည္ခ်က္ေတြ ခိုင္ၿမဲလာႏိုင္ျခင္းပါ။ သမိုင္းႏွင့္စပ္ၿပီး  နမူနာေလးတစ္ခုေလာက္ကို  ထုတ္ျပရရင္  ဧရာ၀တီသမိုင္းကို  ေလ့လာတဲ့အခါ ေမခႏွင့္မလိခ  ျမစ္ႏွစ္သြယ္ေပါင္းစည္းရာမွ  ဧရာ၀တီျမစ္ႀကီးဆိုတာ  ျဖစ္ေပၚလာျခင္းပါ။  ထိုျမစ္ႀကီးက တိုင္းျပည္ကို အက်ဳိးျပဳေနလို႔ ဧရာ၀တီျမစ္ႀကီးကို ျမန္ျပည္သားတိုင္းက ျမတ္ႏိုးေနျခင္းပါ။ အလားတူတဲ့ သမိုင္း တစ္ခုက  ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့  ပညာေရးသမိုင္းပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့  ပညာေရးသမိုင္းကို အေျခခံက်က်သိဖို႔ သမိုင္းစာမ်က္ ႏွာမ်ားကို  ျပန္လွန္ၾကည့္ ရွုတဲ့အခါ  ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့   ပညာေရးသမိုင္းဟာ  ဗုဒၶဘာသာႏွင့္  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းမ်ား အတူေပါင္းဆုံရာမွ ျမန္မာႏိုင္ငံပညာေရးသမိုင္းဆိုတာ ပီျပင္လာျခင္းပါ။

ျမန္မာႏိုင္ ငံေအာက္ပိုင္းကို အဂၤလိပ္တို႔သိမ္းပိုက္ၿပီး အဂၤလိပ္လက္ေအာက္ က်ေရာက္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့  ခရစ္သကၠရာဇ္  ၁ဂ၇၃-ခုႏွစ္တြင္  ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းအေရအတြက္ဟာ  (ဂ၀၁) ေက်ာင္း ရွိၿပီး၊ လူေက်ာင္း (အစိုးရ စာသင္ေက်ာင္း) အေရအတြက္မွာ (၁၁၂) ထိ တိုးပြားလာျခင္းပါ။ ထိုအစိုးရ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား  (လူေက်ာင္းမ်ား)၌  ၀ိဇၨာသိပၸံအပါအ၀င္  ေလာကီအတတ္ပညာမ်ားကိုပါ  သင္ၾကားခဲ့၍ အစိုးရစာသင္ေက်ာင္းမ်ား၌  ေက်ာင္းသားဦးေရးမ်ား  တေန႔တျခား  တိုးပြားလာၿပီး၊  ပါဠိစာေပ  အေျခခံျဖစ္တဲ့

သုတိ  (သဒၵါက်မ္းအတတ္)၊  သမၼဳတိ  (ဓမၼသတ္က်မ္းအတတ္)၊  သခ်ၤာ  (သခ်ၤာအတတ္)၊  နီတိ  (နိတိက်မ္း အတတ္)၊ တိကိစၦာ (ေဆးအတတ္)၊ စတုေဗဒါ (ေဗဒင္ေလးပုံအတတ္)၊ ဆႏၵိသာ (ဆန္းက်မ္း အတတ္) စသည္ တို႔ကိုသာ  သင္ၾကားေပးေသာ  ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ား၌  တေန႔တျခား  ေက်ာင္းသား  ဦးေရးမ်ား  နည္းပါး လာျခင္းကို သမိုင္းစာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚ၌ ေတြ႔ရွိရျခင္းပါ။ ထိုေၾကာင့္ ၁၈၉၂-ခုႏွစ္တြင္ ဘုန္းႀကီးေတာ္ ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းမ်ား (၄၆၁၉)ေက်ာင္း ရွိခဲ့ရာမွ တေျဖးေျဖးယုတ္ေလ်ာ့လာကာ ၁၉၃၃-၃၄ ခုႏွစ္တြင္ (၉၂၈) ေက်ာင္းမွ်သာရွိေတာ့ေၾကာင္းကို ေတြ႔ရွိရျခင္းပါ။

ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီး  ၿပီးဆုံးၿပီးေနာက္   ၁၉၅၂-ခုႏွစ္တြင္  ႏိုင္ငံေတာ္မွ  ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း

ပညာေရးစီမံကိန္းကို  တဖန္အေကာင္အထည္ေဖၚခဲ့ျပန္သည္။  ၁၉၅၂-ခုႏွစ္မွ  ၁၉၅၈-ခုႏွစ္တြင္း  မွတ္ပုံတင္ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းေပါင္း (၅၅၄၅)ရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရျခင္းပါ။။

၁၉၆၂-ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ လူထုပညာေရးဌာန (ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ား) ကို ဖ်က္သိမ္း၍ ဘကေက်ာင္းမ်ားအတြက္ကိုမူ ဘ-က ဌာနစိတ္ ဟူ၍  ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။  သို႔ေသာ္  ၁၉၇၂-ခုႏွစ္တြင္  ဘ-က  ဌာနစိတ္ကို  ဖ်က္သိမ္းခံခဲ့ရျခင္းပါ။  ၁၉၉၃-ခုႏွစ္တြင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားကို ျပန္လည္ဖြင့္ လွစ္ေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ မူလတန္းအဆင့္၊ အလယ္တန္း အဆင့္မွ်ကိုသာ  သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းေပးလွ်က္  ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့ျခင္းပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္လို႔  တည္ရွိျဖစ္ေပၚလာခဲ့တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္လုံး လူမ်ဳိးကို ဦးေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းမ်ား၏ အေရးပါအရာ ေရာက္မွုကို ဤသို႔ျဖင့္  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရး ေက်ာင္း  (ဘကေက်ာင္း)မ်ား၏  ေလာကဓံဒီလွုိင္းသည္  ေခတ္စနစ္၏ေရးစီးေၾကာင္းႏွင့္အတူ  နိမ့္တုံျမင့္တုံ ျဖစ္ခဲ့ရျခင္းပါ။

ေရွးေခတ္၊ ေရွးအခါက အစဥ္အလာႀကီးမားခဲ့ေသာ ျမန္မာဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း ပညာေရးသမိုင္းကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္ လွ်င္္  ျမန္မာရွင္ဘုရင္မ်ား  တိုင္းျပည္ကို  စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္  မင္းလုပ္ခဲ့ၾကတဲ့အခ်ိန္မွစ၍၊

(အေနာ္ရထာမင္းလက္ထက္မွစ၍)  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားသည္  မူလတန္းေက်ာင္း၊ အလယ္တန္းေက်ာင္း၊  အထက္တန္းေက်ာင္းႏွင့္  တကၠသိုလ္ေက်ာင္းမ်ားအသြင္  တည္ရွိေနခဲ့ၾကျခင္းပါ။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားဟာ  ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္  ျမန္မာလူမ်ဳိးတို႔အတြက္   ေခတ္အဆက္ဆက္၊ သမိုင္းအဆက္ဆက္  ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ပညာေရးက႑ကို  ဦးေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၾကျခင္းပါ။  အက်ဳိးဆက္အေနႏွင့္  ထိုထို သို႔ေသာ အေျခအေနေတြေၾကာင့္  ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုတာ ယေန႔ေခတ္အထိ ဆက္လက္တည္ရွိေနခဲ့ျခင္းပါ။ ဒါဟာ သမိုင္းကေျပာတဲ့ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားရဲ့ ပညာေရး သမိုင္းသက္ေသမ်ားပါ။ 

ျမန္မာႏိုင္ငံ ၌  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရးေက်ာင္းမ်ား၏အေရးပါမွုကို  သမိုင္းပညာရွင္မ်ား  သိထားၾကေသာ္လည္း  ယေန႔မ်က္ေမွာက္ေခတ္၌  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရးေက်ာင္းမ်ား၏  အခက္အခဲမ်ားကို သမိုင္းရွင္မ်ား သိခ်င္မွသိႏုိင္မွာပါ။ ပညာသင္ၾကားေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ အစိုးရေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ တန္းတူရည္တူ အခြင့္အေရးမ်ား  မရခဲ့ၾကေသာေၾကာင့္  အခက္အခဲမ်ားစြာကို  ေက်ာ္ျဖတ္ရင္း  ယေန႔မ်က္ေမွာက္ေခတ္ အေနအထားႏွင့္ ရပ္တည္ႏိုင္ေအာင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားအေတာ္ကို ရုန္းကန္ေနရျခင္းပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ အေျခခံပညာေရးက႑တြင္ အေရးပါေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားကို အဆင့္ျမွင့္တင္ျခင္း အဂၤလိပ္မ်ားပင္ သိရွိခဲ့ျခင္းပါ။ အဂၤလိပ္အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ေခတ္၌္ ျမန္ မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမဦးဆုံး မဟာ၀န္ရွင္ေတာ္ မင္းႀကီးျဖစ္လာခဲ့တဲ့  ဆာအာသာဖယ္ယာဟာ  ခရစ္ႏွစ္  ၁ဂ၆၆-ခုႏွစ္  (ျမန္မာသကၠရာဇ္   ၁၂၂၅-ခုႏွစ္)  တြင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရးကို  အေျချပဳ၍  ပညာေရးစနစ္သစ္တစ္ခု  တီထြင္ရန္  ႀကဳိးပမ္းလာခဲ့ သူပါ။

ပညာေရးစနစ္ ျပဳျပင္ႏိုင္ေရးအတြက္  ဆာအာသာဖယ္ယာရဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္က - “ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘုန္းေတာ္ ႀကီးမ်ား  ၾသဇာတိကၠမ  ႀကီးမားေနျခင္းဟာ  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားေၾကာင့္  ျဖစ္ေနျခင္းပါ။ ကေလးသူငယ္မ်ားဟာ  ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား၌  အေရး၊  အဖတ္၊  အတြက္  တတ္ေျမာက္ရုံ  သာမက ပါဠိစာေပဆိုင္ရာ  အသိတရားမ်ား၊  ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား၏  ဆုံးမၾသ၀ါဒမ်ား၊  သမိုင္းဆိုင္ရာ  ဗဟုသုတမ်ား၊ ကိုယ္က်င့္သိကၡာပိုင္း၌လည္း  လိမၼာယဥ္ေက်းမွုရွိျခင္း၊  အက်င့္စာရိတၱ  ေကာင္းမြန္ျခင္း၊  မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ရွိျခင္းစတဲ့ အက်ဳိးတရားေတြကို  ဆာအာသာဖယ္ယာကိုယ္တိုင္  ေတြ႔ျမင္ခဲ့ျခင္းပါ။  သူေတြ႔ျမင္ခဲ့တဲ့  အတိုင္း  အိႏၵိယျပည္ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္ထံသို႔  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရးေက်ာင္းမ်ား  ႏိုင္ငံႏွင့္လူမ်ဳိးအတြက္  အေရးပါ  အရာေရာက္ ေနပုံကို သိရွိႏိုင္ရန္ အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ကို တင္ျပခဲ့ျခင္းပါ။

အဂၤလိပ္တို႔သည္  ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း  ပညာေရးစနစ္ကို  စနစ္တက်  ေလ့လာၿပီးေနာက္  အဂၤလိပ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္း ရန္ကုန္ၿမဳိ႔တြင္ သိပၸံအတတ္ ပညာအမ်ဳိးမ်ဳိးကို သင္ၾကားႏိုင္ရန္ ၁၈၄၄-ခုႏွစ္တြင္  အစိုးရစာသင္ေက်ာင္းမ်ားကို  စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၾကျခင္းပါ။  ျမန္မာ၊  အဂၤလိပ္၊  သခ်ၤာႏွင့္ သိပၸံဘာသာရပ္အမ်ဳိးမ်ဳိအျပင္ သက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ပညာရပ္မ်ားျဖစ္တဲ့ ေဆးသိပၸံအတတ္၊ ေၾကးနန္း ႀကိဳးအတတ္၊  တရားဥပေဒအတတ္၊  ေျမတိုင္းအတတ္၊  စက္မွုလက္မွုအတတ္မ်ဳိးကိုပါ  အစိုးရေက်ာင္းမ်ား၌ စုံလင္စြာ သင္ၾကားေပးခဲ့ၾကျခင္းပါ။ ေခတ္ႏွင့္ေလွ်ာ္ညီ၍ ေခတ္မွီေသာ သိပၸံပညာရပ္မ်ားကို သင္ၾကားေပးခ့ဲတဲ့ အစိုးရစာသင္ေက်ာင္းမ်ား၏  အရွိန္အဟုန္သည္  တရွိန္ထိုး  တိုးတက္လာၿပီး  ျမန္မာသကၠရာဇ္   ၁၂၉၄-ခုႏွစ္၊ ခရစ္သကၠရာဇ္  ၁၉၃၂-ခုႏွစ္တြင္  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္  ပညာေရးေက်ာင္း  (၉၂ဂ)ေက်ာင္းမွ်သာရွိေတာ့ၿပီး၊ အစိုးရစာသင္ေက်ာင္းမ်ားမွာ (၄၉၆၇)ေက်ာင္းထိ တိုးပြားလာခဲ့ျခင္းပါ။

ထိုကဲ့သို႔  ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား၌  သင္ၾကားေပးေသာ  ျပဌာန္းစာမ်ားႏွင့္   အစုိးရစာသင္ေက်ာင္းမ်ား၌  သင္ၾကားေပးေသာ  ျပဌာန္းစာမ်ား  ကြဲျပားျခားနားလွျခင္းေၾကာင့္  အစိုးရအသိအမွတ္ျပဳ  ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္   ပညာေရးေက်ာင္းမ်ား၌လည္းေကာင္း၊  အသိအမွတ္မျပဳေသာ  ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား၌လည္းေကာင္း ပညာသင္ယူသူ တပည့္ဦးေရမွာ တစ္ေန႔တစ္ျခား ဆုတ္ယုတ္သြားခဲ့ျခင္းပါ။ ထိုကဲ့သို႔ျဖစ္သြားရ ျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းမွာ (၁) ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား၌ တက္ေရာက္ပညာသင္ၾကားခဲ့ေသာ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားသည္ အလုပ္အကိုင္မ်ားရဖို႔ ခက္ခဲျခင္း၊ (၂) အဂၤလိပ္အစိုးရေခတ္၌ အဂၤလိပ္စာတတ္မွ လူရာ၀င္လွ်က္  ရာထူးရာခံမ်ားရရွိႏုိင္ျခင္း၊  (၃)ဘုန္းေတာ္ေက်ာင္းမ်ားတြင္  အစဥ္အလာအရ  ဘာသာေရး  ဆိုင္ရာ က်မ္းစာမ်ားႏွင့္  နီတိတို႔ကိုသာ  သင္ၾကားပို႔ခ်လွ်က္  ထိုဘုန္ေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား၌၀ိဇၨာသိပၸံႏွင့္စပ္ေသာ ေခတ္ႏွင့္ေလွ်ာ္ညီတဲ့  ဘာသာရပ္မ်ားကို  သင္ယူခြင့္မရရွိျခင္း၊  စေသာအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ဆိုတာ  သိသာထင္ရွားေနျခင္းပါ။

ထုိ႔ၾကာင့္  အစဥ္အလာရွိခဲ့ေသာဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သမုိင္း စာမ်က္ႏွာမ်ားကို ျပန္လွန္ၾကည့္ရွုေလ့လာသင့္ေၾကာင္း တိုက္တြန္းလိုျခင္းပါ။ ရွင္ဘုရင္မ်ားလက္ထက္၌ ဘုန္းေတာ္ႀကီး မ်ားသည္  ေခတ္ႏွင့္ေလွ်ာ္ညီတဲ့့  (အဲဒီေခတ္၊  အဲဒီအခါကို  ဆိုလိုသည္)  ေခတ္ပညာမ်ားကို  ဂဏန္းအတတ္၊  ပ်ဳိ႔ကဗ်ာ  လကၤာေရးနည္းအတတ္၊  ေဗဒင္အတတ္၊  ယၾတာအတတ္၊  ေဆးက်မ္းအတတ္ စသည္မ်ားကို)  သင္ၾကားေပးႏိုင္ခဲ့ၾက၍ 

 

 ̏ရပ္သူနယ္သား  လူအမ်ား၏  ဆရာျဖစ္ရုံသာမက  ၿမိဳ႔ျပတို႔ ၌လည္း မင္းညီမင္းသား  မွဴးမတ္သားတို႔၏  ဆရာေတာ္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။  (ထို႔ေၾကာင့္)  မိမိတုိ႔သည္  (ေခတ္)အခါႏွင့္ လုိက္ေအာင္  (ေခတ္ႏွင့္လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိေအာင္)  ပညာေရးကို  ျပဳျပင္ႏိုင္ခဲ့ၾကလွ်င္   ယခုအခ်ိန္မွာလည္း တိုင္းသူျပည္သားတို႔၏  ဆရာအျဖစ္၌  တည္ႏိုင္ဖြယ္ရွိ၏။  ယခုေသာ္ကား  ထိုကဲ့သို႔  မျပဳျပင္ႏိုင္ၾကမွုေၾကာင့္ ဆရာအျဖစ္မွပင္  ေလွ်ာ့က်ရုံမက  တခ်ဳိ႔ေက်းရြာေက်ာင္းမ်ား၌  ဆြမ္းခံေပးမည့္  ကေလးပင္မရွိေတာ့ေပ˝ 

  

ဟု ေတာင္ၿမဳိ႔  မဟာဂႏၶာရုံဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက  ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း  ပညာေရးႏွင့္ပတ္သက္၍  အေလးအနက္ ထားကာ ေဆြးေႏြးတင္ျပသြားခဲ့သည္။ (ဇနကာဘိ၀ံသ၊  အရွင္။ ကိုယ့္က်င့္အဘိဓမၼာ (ပႏၷရသမအႀကိမ္)၊ မဟာဂႏၶာရုံစာေပ၊ အမရပူရၿမဳိ႔၊ ၂၀၀၂။ ႏွာ ၁၃၇။)

ယေန႔မ်က္ေမွာက္ေခတ္၌  ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း  ပညာေရးစနစ္ကို ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၾကည့္လွ်င္ ဘုန္းႀကီး ေက်ာင္း ပညာေရးမွာ ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စားရွိေနျခင္းကို ေတြ႔ရျခင္းပါ။ (၁) ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းပညာေရး (ပရိယတၱိ

စာသင္တိုက္မ်ား)၊ (၂) ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရး (ဘက ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား) ဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စားေတြ႔ရျခင္းပါ၊ ထိုႏွစ္မ်ဳိးမွာ နံပါတ္(၁)ျဖစ္တဲ့ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ပညာေရး၌ ေခတ္ႏွင့္ေလွ်ာ္ညီေသာ ဘာသႏၱရ စာေပမ်ား (သခ်ၤာ၊ အဂၤလိပ္စာ၊ စသည္) ကို ထည့္သြင္းသင္ၾကားႏိုင္ျခင္း မရွိေသးသည္ကို ေတြ႔ေန ရျခင္းပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပသာသနာေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္ ေခတ္ရဲ့ေနာက္မွာ မ်ားစြာ ေနာက္က်က်န္ေနျခင္းကို သတိမူသူတို႔သာ သိႏိုင္မည္ျဖစ္ျခင္းပါ။ ထိုဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ပညာေရးကို အစိုးရ အသိမွတ္ျပဳ အတန္းပညာအရည္အခ်င္းမ်ားႏွင့္ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ သတ္မွတ္ေပးထားႏိုင္ျခင္းမ်ဳိး မရွိ၍ အစိုးရစာသင္ေက်ာင္းမ်ား၏ ပညာေရးလယ္ဗယ္ႏွင့္ အခါအားေလွ်ာ္စြာ ႏွုိင္းခ်ိန္ခံရေသာအခါ ဓမၼာစရိယ အရည္အခ်င္းသည္ ေရးတတ္၊ ဖတ္တတ္ အရည္အခ်င္းမွ်သာ အသိမွတ္ျပဳထားသည္ကို ေတြ႔ရွိရ၍ မ်ားစြာ ၀မ္းနည္းမိျခင္းပါ။

နံပါတ္ (၂)ျဖစ္တဲ့ ဘုန္းေတာ္ၾကီး္ေက်ာင္းသင္ ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားမွာမူ ေခတ္ႏွင့္ေလွ်ာ္ညီေသာ ျမန္မာ၊ အဂၤလိပ္စာ၊ သခ်ၤာႏွင့္ သိပၸံဘာသာရပ္မ်ားကို သင္ၾကားေပးႏိုင္၍ ေက်ာင္းသားဦးေရးမ်ား အဆမတန္ တိုးပြားေနျခင္းပါ။ သို႔ေသာ္ အမ်ဳိး ဘာသာ သာသနာေတာ္အေရးကို ေလးေလးနက္နက္ ေတြးဆဟန္မတူ ၾကတဲ့ အစိုးရဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲမ်ား၊ ပညာရွင္ႀကီးမ်ား၊ ပညာေရးဆိုင္ရာလူႀကီးမ်ားသည္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားကို မူလတန္းေက်ာင္းမ်ားမွ အလယ္တန္းေက်ာင္းမ်ားအဆင့္၊ အလယ္တန္းေက်ာင္းမ်ားမွ အထက္တန္းေက်ာင္းမ်ားအဆင့္သို႔ တိုးျမွင္ေပးႏိုင္ဖို႔အေရး ၀န္ေလးေနၾကျခင္းမွာ နားမလည္ႏိုင္ေအင္ ျဖစ္မိျခင္းပါ။ ပညာတတ္နည္းပါးေသာလူမ်ဳိးႏွင့္ ပညာတတ္ရွားပါးေသာတိုင္းျပည္အတြက္ ရင္ေလးေနမိျခင္းပါ။ ပညာမတတ္ေတာ့ေကာ ဘာျဖစ္မွာလဲလို႔ ေမးေနသူေတြကလဲ ေမးေနဆဲပါ။ ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ ရာထူးေကာင္းေကာင္းလိုခ်င္ရင္ အရည္အခ်င္းေကာင္းေကာင္းရွိရမွာပါ။ အရည္ခ်င္းေကာင္းဆိုတာ ေခတ္မီတဲ့ ပညာေရးစနစ္မ်ဳိးႏွင့္ ေခတ္ပညာမ်ားကို သင္ယူခြင့္ရၿပီး၊ ထိုပညာ (ဘြဲ႔ဒီဂရီ)ျဖင့္ အလုပ္ခြင္၌ ယုံၾကည္ ခ်က္အျပည့္ျဖင့္ အလုပ္လုပ္ျပႏိုင္ျခင္းပါ။ ထိုကဲ့သုိ႔မဟုတ္ဘဲ ျမန္မာလူမ်ဳိးအမ်ားစုရဲ့ ပညာေရးအဆင့္ အတန္း မ်ားဟာ လြန္စြာနိမ္႔က်ေနမည္ဆိုလွ်င္ ဒီမိုကေရစီစနစ္အရ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ယွဥ္တဲ့ လုပ္ငန္းကိုင္ငန္း အခြင့္လန္းေတြ ပြင့္လန္းလာလို႔ အလုပ္ခန္႔ရာမွာ ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ား (တုိင္းရင္းသားအားလုံး အပါအ၀င္)ကို ဘယ္ေနရာမွာ ဘယ္ရာထူးမ်ဳိးနဲ့ ခန္႔အပ္ႏိုင္ၾကမလဲဆိုတာ ႀကိဳတင္စဥ္းစားႏိုင္ၾကဖို႔ပါ။

ထို႔ေၾကာင့္ ဆင္းရဲသားႏွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ တိုင္းရင္းသား၊ တိုင္းရင္းသူတို႔ရဲ့မွီခိုရာျဖစ္တဲ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားဟာ သမိုင္းေကာင္းကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ရန္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားကို အစိုးရေက်ာင္းမ်ား၏ စံခ်ိန္စံႏွုန္းမ်ားႏွင့္အညီ (အားကစားကြင္းရွိျခင္း၊ ေက်ာင္းႏွင့္ ေက်ာင္းအေဆာက္အဦးစာသင္ခန္းမ်ား လုံလုံေလာက္ေလာက္ရွိျခင္း၊ စာၾကည့္တိုက္ရွိျခင္း၊ ေက်ာင္းထိုင္ ဆရာေတာ္မ်ား ပညာအရည္အခ်င္းမ်ား ျပည့္မီျခင္း-စသည္မ်ား) ရွိေနခဲ့လွ်င္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ မူလတန္း ေက်ာင္းမ်ားကို အလယ္တန္းေက်ာင္းမ်ားအဆင့္သို႔၊ အလယ္တန္းေက်ာင္းမ်ားကို အထက္တန္းေက်ာင္းမ်ား အဆင့္သို႔ တိုးျမွင့္ေပးၾကပါရန္ တိုက္တြန္းလိုျခင္းပါ။ ပညာတတ္လူမ်ဳိးက တိုင္းျပည္ကို ႀကီးပြားခ်မ္းသာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သလို၊ သဒၶါတရားရွိၿပီး ပညာႏွင့္ဥစၥာျပည့္စုံေနသူမ်ဳိးကသာ သာသနာႏွင့္ လူမ်ဳိးကို ေစာင့္ေရွာက္ ႏုိင္မည္ဆိုတာ ယုံၾကည္ထားမိလို႔ပါ။ ခ်မ္းသာစြာ အိပ္စက္ႏိုင္ပါေစ။

28.12.2012

ေဒါက္တာဓမၼပိယ (ITBMU  

ကိုးကား…

1)   ဇနကာဘိ၀ံသ၊  အရွင္။ ကိုယ့္က်င့္အဘိဓမၼာ (ပႏၷရသမအႀကိမ္)၊ မဟာဂႏၶာရုံစာေပ၊ အမရပူရၿမဳိ႔၊

2)   ျမန္မာႏိုင္ငံ  ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း ပညာေရးသမိုင္း (ဒုတိယအႀကိမ္)

3)   ေအာင္သိန္းညြန္႔၊ ဦး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ အေျခခံပညာေရးက႑တြင္ အေရးပါေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းမ်ားကို အဆင့္ျမွင့္တင္ျခင္း  စာတမ္း၊ ၂၀၁၂-ခု။

4)   သန္းထြတ္၊ ဦး။ ျမန္မာႏိုင္ငံ  ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း ပညာေရးသမိုင္း (ဒုတိယအႀကိမ္)၊ ရာျပည့္စာအုပ္တိုက္၊ ရန္ကုန္ၿမဳိ႔၊ ၂၀၁၁-ခု၊

  တျခားႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ဘုရင္၊ အစုိးရမ်ား၏ ေထာက္ပံ့မွဳမ်ားျဖင့္  ကမၻာကိုထုိးေဖါက္ႏိုင္ေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္ပံုရိပ္မ်ားကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ နားလည္ သေဘာေပါက္သင့္လွ၏။

ပညာေရးႏွင့္ဆိုင္တဲ့ သမုိင္းစာမ်က္ႏွာမ်ားကို ျပန္လွန္၍သုံးသပ္ျခင္း

ေဒါက္တာဓမၼပိယ (I.T.B.M.U)

 ေအာက္တုိဘာ ၁၉၊ ၂၀၁၂

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

တကယ္လား၊ အိပ္မက္လား

တကယ္လား၊ အိပ္မက္လား

1.1.2015

• 
• 

Details

Category: သူ႔အျမင္

Published on Tuesday, 30 December 2014 02:33

Written by အၿငိမ္းစားေက်ာင္းဆရာတစ္ဦး

ဒီမိုကေရစီပညာေရးေျပာင္းလဲမႈႀကီး၌ ဆရာ၏ အခန္းက႑ (The Role of Teachers in the Democratic Reform of Education) ဆိုၿပီး NNER အဖြဲ႕ကႀကီးမႉးက်င္းပတဲ့ပြဲကို ဒီဇင္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔က ေတာ္ဝင္ႏွင္းဆီခန္းမ မွာျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ပြဲမစမီ တစ္ပတ္ေလာက္ကတည္းက Facebook ေပၚမွာ ဖိတ္စာေတြ႕လိုက္ရတယ္။ လူတိုင္း လြတ္လပ္စြာ တက္ေရာက္ႏိုင္တယ္လို႔လည္း ဖိတ္တယ္။ ဒီၾကားထဲက မိတ္ေဆြတစ္ဦးက ဖိတ္စာပါပို႔ၿပီး ေလးနက္ေစလိုက္ တာေၾကာင့္ အဲဒီပြဲကို မေရာက္ေရာက္ေအာင္ သြားဖို႔ ဆုံးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။

NNER (National Network for Education Reform) အဖြဲ႕ဟာ သူတို႔တပ္ထားတဲ့ Reform ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ အတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံပညာေရးကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္ေရးအတြက္ ေနရာအႏွံ႔လိုက္ၿပီးေတာ့ "Brainstorming" လိုက္လုပ္ေပးေနတဲ့ အဖြဲ႕လို႔ပဲ ကၽြန္ေတာ္သုံးသပ္မိပါတယ္။ NNER အဖြဲ႕ရဲ႕ ပထမဆုံး လႈပ္ရွားတက္ႂကြတဲ့ ပညာေရးေဆြးေႏြး ပြဲႀကီးတစ္ခုကို အင္းစိန္ MIT မွာက်င္းပေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ တစ္ႀကိမ္တက္ဖူးပါတယ္။ အဲဒီမွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ လက္ရွိ ပညာေရးဌာနကေတာင္ ဘယ္တုန္းကမွ စိတ္ကူးမထားတဲ့ အဖြဲ႕လိုက္ေဆြးေႏြးမႈေတြနဲ႔ ပညာေရးမွာ ဘာေတြ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲ သင့္သလဲဆိုတာကို အေျဖရွာသြားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီတုန္းက အေျဖရွာျပသြားတာေတြကို အစိုးရထံတင္ျပၿပီး လိုက္လုပ္ႏိုင္တာ မလုပ္ႏိုင္တာ၊ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ မေဖာ္ႏိုင္တာက တစ္ပိုင္းျဖစ္ေပမယ့္ ပုဂၢလိက က႑အေနနဲ႔ ပညာေရးမွာ ပူးေပါင္းၿပီး အေျဖရွာရင္ အႀကံေကာင္း ဉာဏ္ေကာင္းေတြ ရႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အျမတ္ေတြကို အမ်ားႀကီးထုတ္ႏိုင္ခဲ့မယ္လို႔လည္း ယူဆပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရဆိုတာနဲ႔ ပုံစံခြက္ထဲက ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အ႐ိုးစြဲေနတဲ့စိတ္ဓာတ္ေတြကို ဘယ္ေတာ့ ေျပာင္းလဲႏိုင္မွာလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ေျပာင္းလဲ ႏိုင္မွာလဲဆိုတာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္ ၿပိဳင္တူတြန္း႐ုံနဲ႔ မလုံေလာက္ေတာ့ဘူး။ တြန္းေနတာကို ေရွ႕က ပိတ္ဆို႔ကာ ဆီးထားသူေတြကိုပါ ဖယ္ရွားဖို႔အခ်ိန္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။

၂၉ ရက္ေန႔ ပထမေန႔ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဒါက္တာႏုႏုဝင္း၊ ေဒါက္တာ အာကာမိုးသူ၊ ဦးခင္ေမာင္ၾကင္တို႔ သုံးဦးက "Reflection on the teacher education system (basic and higher education) in Myanmar ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွ အေျခခံပညာ၊ အဆင့္ျမင့္ပညာ၊ ဆရာအတတ္သင္ပညာက႑ သုံးခုကို ခြဲျခားေဆြးေႏြး သြားတာကို သတိထားလိုက္မိပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ ေဆြးေႏြးပြဲေခါင္းစဥ္ကို ျပန္သုံးသပ္လိုက္မိတယ္။ " ဒီမိုကေရစီပညာေရးေျပာင္းလဲမႈႀကီး၌ ဆရာ၏ အခန္းက႑" လို႔ တပ္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆြးေႏြးတဲ့ ဆရာသုံးဦးကို သုံးသပ္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ေဒါက္တာ အာကာမိုးသူကလြဲရင္ ပုံစံ ခြက္နဲ႔ ႐ိုက္ထုတ္ထားျခင္းခံရသူေတြ ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ဆိုလိုတာက ပုံစံခြက္ထဲကေန အဝိုင္းနဲ႔ ထုတ္ေပး လိုက္တဲ့ ခြက္႐ိုက္ပုံသြင္းေတြဟာ ေလးေထာင့္ ဘယ္ေတာ့မွ ျဖစ္မလာႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ ကၽြန္မတို႔ဟာ ေလးေထာင့္ေတြပါလို႔ ေျပာေနလည္း လူရယ္စရာျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က "ဒီမိုကေရစီပညာေရး" ဆိုတာကို ေျပာသြားႏိုင္တာ ေဒါက္တာ အာကာမိုးသူ တစ္ဦးပဲရွိတယ္။ သူက နည္းပညာရဲ႕ အခန္းက႑ကို နည္းနည္းေလးထည့္ေဆြးေႏြးသြားလို႔ ဒီလိုေျပာလိုက္ရတာပါ။ သူေျပာလို႔လည္း ဒီမိုကေရစီ ပညာေရးဆိုတာ နည္းနည္းေလး ဆက္စပ္သလိုလို ရွိသြားရတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ သူက နည္းပညာမပါဘဲ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ဘူး လို႔ေျပာသြားတယ္။ ဆရာေတြက ေက်ာင္းသားေတြထံက ျပန္လည္သင္ယူရမယ့္အခ်ိန္လို႔လည္း ေထာက္ျပသြားတယ္။ ပညာေရးမွာ ေခတ္သုံးေခတ္ လႈိင္းသုံးလႈိင္းကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္ဆိုတာလည္း ကၽြန္ေတာ္ လက္ခံတယ္။

ပထမလႈိင္းက လူႀကီးေတြ လူငယ္ေတြကို ပညာေပးတဲ့ေခတ္၊ ဒုတိယလႈိင္းက သင္ယူသူအခ်င္းခ်င္း ပညာျပန္ေပးတဲ့ေခတ္၊ တတိယလႈိင္းက လူငယ္ေတြက လူႀကီးေတြကို ျပန္ၿပီး ပညာေပးတဲ့ေခတ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဆရာေျပာတဲ့ စကားကို ေရွ႕ဆုံး တန္းမွာထိုင္ေနတဲ့ လူႀကီးေတြကေတာ့ သေဘာက်မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ အားလုံးဟာ ပညာေရး ဆိုတာ ပထမလႈိင္းထဲမွာ ကူးခတ္ေနရတာကို ေပ်ာ္ေမြ႕ေနၾကသူေတြ ျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။

ပညာေရးဆိုတာ သင္ၾကားသူဆရာရွိရမယ္ဆိုတဲ့ ဝါဒကို လက္ကိုင္ထားလြန္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတြဟာ ေခတ္မမီေတာ့တာေၾကာင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လမ္းေၾကာင္းကိုလိုက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကတာ ၾကာပါၿပီ။ ဆရာဆိုတာ သင္ၾကားသူ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဆရာဆိုတာ လမ္းၫႊန္သူျဖစ္လာၿပီဆိုတာကို မ်က္ေျခမျပတ္ဖို႔ လိုလာပါၿပီ။

ဒီေန႔ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အားလုံးေရွာင္ၿပီးေဆြးေႏြးသြားတဲ့ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ရွိတာေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့

၁။ ဒီမိုကေရစီပညာေရးမွာ အေလးထားသင္ၾကားသင့္တဲ့ နည္းပညာအခန္းက႑

၂။ ဆရာေတြရဲ႕ ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာ အခန္းက႑ ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္

ဒီမိုကေရစီပညာေရးမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကေလးေတြကို ကိုယ္သင္ခ်င္တဲ့ အခ်ိန္မွာ၊ ကိုယ္သင္ခ်င္တဲ့ ဘာသာရပ္ကို၊ ကိုယ္သင္ ခ်င္တဲ့သူနဲ႔ ကိုယ္သင္ခ်င္တဲ့ေနရာမွာ သင္ၾကားပိုင္ခြင့္ရွိေရးကို အေလးထား ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာ အဲဒီလို သင္ယူခြင့္ရဖို႔ နည္းပညာကို အားကိုး အားထားျပဳေနၾကရပါတယ္။

ဒီေန႔ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ေတြက လက္ရွိဆရာအတတ္သင္ပညာေရး (အေျခခံနဲ႔ အဆင့္ျမင့္) ကိုသုံးသပ္ျခင္း၊ ဆရာ အတတ္သင္ပညာေရးရဲ႕ သင္႐ိုးေတြကို သုံးသပ္ျခင္း၊ ဆရာေတြကို သင္ယူႏိုင္ခြင့္ရဖို႔ နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြျခင္း၊ ဆရာေတြရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္နဲ႔ ပညာေရးဆိုင္ရာ လြတ္လပ္ခြင့္၊ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ စိန္ေခၚမႈေတြကို ဆရာေတြ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ေရးစတာေတြကို ဦးတည္ေဆြးေႏြးသြားမယ္လို႔ အၾကမ္းဖ်င္း သိရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ပထမေန႔ နံနက္ပိုင္းေဆြးေႏြးပြဲကေတာ့ အဲဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ နည္းနည္းေလး အံေခ်ာ္သလိုျဖစ္ေနတာေတြ႕ ရတယ္။ ပိုဆိုးတာက ေမးခြန္းေမးသူေတြကထေမးၿပီး ျပန္ေျဖရတဲ့ က႑ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႔ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဆြးေႏြးသူ သုံးဦးစလုံးဟာ အာဏာပိုင္ေတြ မဟုတ္ဘူး။ အစိုးရေတြမဟုတ္ဘူး။ ေမးခြန္းေတြ ေမးပါလို႔ဆိုလိုက္ရင္ ျမန္မာထုံးစံအတိုင္း နစ္နာခ်က္ေတြ၊ အဆင္မေျပတာေတြ၊ သူတို႔တစ္သက္လုံး ေျပာမရခဲ့တာေတြကို အခြင့္အေရးတစ္ခုအေနနဲ႔ ထၿပီးေဆြးေႏြးၾကပါေတာ့တယ္။ ခုေဆြးေႏြးတဲ့သူေတြဟာ ဘယ္သူေတြလဲ၊ ငါတို႔ ဘာကို ဦးတည္ေဆြးေႏြးသင့္သလဲဆိုတာ အခန္းထဲစဝင္ကတည္းက ေပးေဝလိုက္တဲ့ စာ႐ြက္ေလးေတြကိုေတာ့ ေက်ညက္ေအာင္ ဖတ္ထားဖို႔လိုမယ္ထင္ပါတယ္။ အဲဒီလိုမွမဟုတ္ဘဲ ေဆြးေႏြးသူေတြက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေန႔ခ်င္းညခ်င္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးႏိုင္သူေတြလိုလို ငိုၿပီးတိုင္တာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေနရင္ ဦးတည္ခ်က္ေပ်ာက္သြားႏိုင္ပါတယ္။

အခမ္းအနားကို ႂကြေရာက္ေတာ္မူလာတဲ့ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီး ေဒၚစႏၵာမင္းကေတာ့ မစားရဝခမမ္း ဆရာေတြလစာကို အံ့ၾသစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္တိုးလာဖို႔ သူတို႔ေဆာင္႐ြက္ေနေၾကာင္း ေခၽြးသိပ္သြားပါတယ္။ မၾကာခင္ ကုန္ေတာ့မယ့္ အစိုးရသက္တမ္းမွာ ေဒၚစႏၵာမင္းရဲ႕ ပါးစပ္အေဟာင္းသားျဖစ္သြားေအာင္ ဆရာေတြကို လစာတိုးေပးမယ္ ဆိုတာ တကယ္လား၊ အိပ္မက္လားဆိုတာကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရေပလိမ့္မယ္။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ပညာ​တတ္တ​စ​္ေ​ယာက္ရဲ​႕ စကား​ေျ​ပာ​အႏ​ု​ပညာ

ပညာ​တတ္တ​စ​္ေ​ယာက္ရဲ​႕ စကား​ေျ​ပာ​အႏ​ု​ပညာ 

1.1.2015

Category: သူ႔အျမင္

Published on Thursday, 01 January 2015 02:45

Written by ေက်ာ္ဗလ

အကယ္ဒမီ ေပးတဲ့ေန႔က စႏၵယားတင္ဝင္းလႈိင္တစ္ေယာက္ ေတာေရာက္ ေတာင္ေရာက္ေျပာတာကို ခ်ီးက်ဴး ေနတဲ့သူေတြက ခ်ီးက်ဴး၊ ဒီလိုပြဲမ်ိဳးမွာ မဆိုင္တာေတြ ထည့္ေျပာတာကို ရဲရဲေတာက္လို႔ သတ္မွတ္ေနၾကတာေတြကို Facebook စာမ်က္ႏွာ ေတြေပၚမွာ ဖတ္ေနရေတာ့ ဒီကေန႔ ဘာကိုစံထားၿပီး သူရဲေကာင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ေနၾကသလဲဆိုတာကို နည္းနည္းေတာင္ သံသယဝင္လာမိပါတယ္။

စႏၵရားတင္ဝင္းလႈိင္ရဲ႕ ေျခေျချမစ္ျမစ္ ႏွစ္ႏွစ္ကာကာဆိုတဲ့ ႐ုပ္သံထုတ္လႊင့္ခ်က္ကို ၾကည့္ဖူးသူတိုင္း သူဘယ္လိုလူဆိုတာ သိၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒီႏွစ္အကယ္ဒမီပြဲမွာ အေကာင္းဆုံးဂီတဖန္တီးဆုကို ရတယ္ဆိုေတာ့ ဝမ္းသာမိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၁၄ မိနစ္ေလာက္ ေျပာခ်င္တာေတြ ေတာင္ေရာက္ ေျမာက္ေရာက္ ေျပာေနခ်ိန္မွာ ေအာက္ကလည္း အသံေသး၊ အသံေၾကာင္ေတြနဲ႔ ဆူညံစြာေအာ္၊ ဟာသ သ႐ုပ္ေဆာင္ ေဇာ္ေဇာ္ေအာင္ကလည္း ေရပုလင္းတက္ေပး (ေပးတာ႐ိုး႐ိုးေပးတာမဟုတ္ဘူးဆိုတာ သိထားေစခ်င္တယ္) ဝိုင္းဟားၾကနဲ႔ အေတာ္ေလး ႐ုပ္ပ်က္ဆင္း ပ်က္ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ အခမ္းအနားမႉးႏွစ္ ေယာက္က ေနာက္အစီအစဥ္ေတြရွိေသးလို႔ပါဆိုၿပီး အတင္းေမာင္းခ်ယူရတဲ့ အျဖစ္ဟာ အကယ္ဒမီဆုရသူေတြထဲမွာ အသက္ အႀကီးဆုံး၊ ပညာအႀကီးဆုံး လူႀကီးတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ကေတာ့ အလြန္ရွက္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ အျဖစ္တစ္ခုပဲလို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာ့ အကယ္ဒမီသမိုင္းမွာ ႐ုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္အျဖစ္ဆုံး ကိုယ္ရည္ေသြးမႈနဲ႔ ဝိုင္းအဟားခံရဆုံး အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုလည္း ျဖစ္မယ္ထင္ပါတယ္။

လူတိုင္းဟာ ဘယ္မွာပဲစကားေျပာေျပာ သက္ဆိုင္တာေတြကို ေျပာမွ သဘာဝက်ပါလိမ့္မယ္။ မိုက္ခ႐ိုဖုန္းကိုင္ခြင့္ရၿပီး ေျပာေရး ဆိုခြင့္ရလိုက္တာနဲ႔ ငါေျပာခ်င္တာ ေျပာလိုက္မကြဆိုတာကေတာ့ ပရိသတ္ကို ေစာ္ကားသလို ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ မဂၤလာအခမ္းအနားမွာ လူႀကီးတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ မဂၤလာစကား ေျပာၾကားေပးပါလို႔ ေတာင္းဆိုျခင္းခံရရင္ ေကာင္မေလးက အိမ္ေထာင္မက်ခင္ ရည္းစားမ်ားတာေတြ၊ သူ႕ အေမ အက်င့္မေကာင္းတာေတြ၊ အေဖကလည္း အရက္သမားဆိုေတာ့ သတိ ထားသင့္တယ္ဆိုတာေတြကို မဂၤလာပြဲမွာ ေလၽွာက္ေျပာေနလို႔ သင့္မွာလားဆိုတာ စဥ္းစားေပးၾကေစလိုပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ ဒီႏွစ္အတြင္း က်င္းပျပဳလုပ္သြားတဲ့ သုတစြယ္စုံ စာေပဆုပြဲကို တက္ခဲ့ပါတယ္။ အခမ္းအနားမွာ "ဆုရသူမ်ား ကိုယ္စား ေက်းဇူးတင္ အမွာစကား ေျပာၾကားေပးပါရန္" ဆိုၿပီး အခမ္းအနားမႉးက ေၾကညာတယ္။ ဆုရ စာေရးဆရာေတြ ကိုယ္စား စာေရးဆရာႀကီးတစ္ေယာက္က စကားတက္ေျပာတယ္။ သူေျပာတဲ့ စကားေတြက အားလုံးကို ကိုယ္စားျပဳတာ တစ္လုံးမွ မပါဘူး။ သူဘယ္ေလာက္ေတာ္ေၾကာင္း၊ တတ္ေၾကာင္း၊ သူဆုရတဲ့စာအုပ္ကို သူဘယ္ေလာက္ ႀကိဳးပမ္းေရးထား ရေၾကာင္းစတာေတြနဲ႔ သူ႕အေၾကာင္း၊ သူ႕စာအုပ္အေၾကာင္းတစ္ခုတည္းကို ေတာက္ေလၽွာက္ ေျပာသြားတာ တစ္ဦးတည္း ၄၅ မိနစ္ေလာက္ၾကတယ္။ အခမ္းအနားမႉးက ဆုရသူမ်ားကိုယ္စား ေက်းဇူးတင္စကားကို ေတာင္းဆိုတယ္။ သူက ကိုယ္ေျပာ ခ်င္တာ ကိုယ္ရည္ေသြးေျပာတယ္။ က်န္တဲ့ဆုရသူေတြကို ဘာတစ္ခုမွ ကိုယ္စားမျပဳဘဲ၊ ဆုေပးတဲ့ အဖြဲ႕ကိုလည္း ေက်းဇူးမတင္ဘဲ ကိုယ္ေျပာခ်င္တာေတြ ၄၅ မိနစ္ေလာက္ ေျပာတာကို ေအာက္ကလူေတြ သည္းခံနားေထာင္ ေနၾကရတယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေတာ္လွပါတယ္၊ သင့္ျမတ္လွပါတယ္ဆိုၿပီး ဝိုင္းဝန္းခ်ီးက်ဴး ေပးေနရင္ ဘယ္ေနရာမွာမဆို အတၱႀကီးစြာနဲ႔ ငါေျပာခ်င္တာ ေျပာလို႔ရတယ္ဆိုတာ ေထာက္ခံေပးရာ ေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။

ဒီေနရာမွာ ကြယ္လြန္သြားၿပီျဖစ္တဲ့ ဆရာမႀကီး ေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္ကို အလြန္သတိရမိပါတယ္။ ဆရာမႀကီး သဘာပတိ လုပ္ရတဲ့ ပြဲေတြကို ကၽြန္ေတာ္တက္ဖူးပါတယ္။ ဆရာမႀကီးကေတာ့ ျပတ္တယ္။ အဲဒီလို မဆိုင္တာေတြ ေလၽွာက္ေျပာေနတဲ့သူေတြ၊ ေလၽွာက္ၿပီး မဆီမဆိုင္ ေမးေနသူေတြဆိုရင္ ေကာင္းေကာင္း ႏွိပ္ကြပ္တယ္။ မဆိုင္တာေတြမေျပာပါနဲ႔။ ထိုင္လိုက္ပါဆိုၿပီး ေတာ့ေတာင္ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း သတိေပးတတ္တယ္။ ဆရာမႀကီးလို အရည္အခ်င္းရွိသူေတြ ႀကီးၾကပ္တဲ့ပြဲေတြဆိုရင္ အလြန္ စိတ္ခ်မ္းသာရတယ္။ ပြဲတိုင္းေက်ာ္ ေလၽွာက္ေအာ္ေနတဲ့သူေတြ သိပ္ၿပီးမထရဲၾကဘူး။ ဆရာမႀကီးက ခ်က္က် လက္က် ေျပာႏိုင္ဆိုႏိုင္သူေတြကို ေထာက္ခံတယ္။ မွားေနရင္ေတာင္ ေထာက္ေပးတယ္။ အေျခအျမစ္မရွိ လူတြင္က်ယ္လုပ္ခ်င္တဲ့ သူေတြကေတာ့ ဆရာမႀကီးေဝဖန္ေထာက္ျပတာကို ေကာ့ေနေအာင္ ခံရတတ္တယ္။

လူေတြက အသက္ေတြႀကီးလာ၊ အ႐ြယ္ေတြရလာရင္ ကိုယ္ေလ့လာဖတ္မွတ္ထားတာေတြကို အရမ္းျပခ်င္ ေျပာခ်င္ လာတတ္ ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕လည္း အထီးက်န္ စြန္႔ပယ္ထားျခင္း ခံရခ်ိန္မွာ ေျပာခ်င္ဆိုခ်င္ ထုတ္ေဖာ္ခ်င္တာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတတ္ တယ္။ အကယ္ဒမီပြဲမွာ ကိုတင္ဝင္းလႈိင္က ပထမဆုံး ဆုလက္ခံရယူသူ။ သူ႕ေနာက္မွာ အစီအစဥ္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိေသးတယ္။ အားလုံးဟာ ဒီေခတ္မွာ တက္သုတ္႐ိုက္ၿပီး သူ႕အစီအစဥ္နဲ႔သူ လႈပ္ရွားၾကရတယ္။ ကိုယ္ေျပာတဲ့ေနရာက အမ်ားနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အခမ္းအနား။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ personal ခံစားခ်က္ေတြကို ထုတ္ေဖာ္ရမယ့္အခ်ိန္လား။ ဒီေနရာဟာ အမ်ားျပည္သူေတြ အာ႐ုံစိုက္ေနခ်ိန္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ငါကေတာ့ ႏွိပ္လိုက္မကြ၊ ေဆာ္လိုက္မကြဆိုၿပီး လုပ္ခ်င္ရင္လည္း မာစတာဘြဲ႕ရထားတဲ့ လူေတာ္ႀကီးတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အဂၤလန္က စာၾကည့္တိုက္ႀကီးမွာ စာအုပ္ေတြ သြားဖတ္ထားသူ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ပညာသားပါပါ၊ အစီအစဥ္က်က်၊ ေျပာႏိုင္ေအာင္ မႀကိဳးစားသင့္ဘူးလား။ ခုေတာ့ ေတာေရာက္ ေတာင္ေရာက္ကို လူေတြက ဘာေတြေျပာလို႔ ေျပာမွန္းလည္းမသိ၊ ေနာက္တစ္မွ Facebook ေပၚကေန သူရဲေကာင္းဘြဲ႕တပ္ၿပီးသူေျပာတာေတြကို တင္ေပးသူေတြက တင္ေပးတာ ဖတ္ၿပီးမွ "ေအာ္ ဒါေတြ ေျပာေနပါလား" ဆိုၿပီး သေဘာေပါက္ၾကေတာ့တယ္။

ကိုတင္ဝင္းလႈိင္ဟာ ေျခေျချမစ္ျမစ္ ႏွစ္ႏွစ္ကာကာမွာလည္း သူေျပာခ်င္ရာေတြ ေလၽွာက္ေျပာတတ္ပါတယ္။ ေတာေရာက္ ေတာင္ေရာက္တဲ့ စကားေတြကို သူကိုယ္တိုင္ ျပန္ဖာေထးၿပီး သီခ်င္းကိုျပန္တီးေပးရတာေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိခဲ့ဖူးတယ္။ ခုေတာ့ အကယ္ဒမီရလိုက္ခ်ိန္မွာ ခံစားခ်က္ေတြက ရင္ထဲမွာ အလုံးတက္ေဆာင့္ၿပီးေတာ့ အျပင္ကို အဆမတန္ လၽွံထြက္ လာတာကို သတိ၊ အသိ၊ ပညာေတြနဲ႔ မထိန္းဘဲ"ကၽြန္ေတာ္ ရွင္ေပါလုေက်ာင္းသား ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ မဟာဝိဇၨာ (ဂုဏ္ထူး) ျဖစ္ပါတယ္" ဆိုၿပီး ေနာက္ဆုံးပိတ္ ေႂကြးေၾကာ္ကာ စင္ေပၚကဆင္းသြားပုံကေတာ့ အကယ္ဒမီသမိုင္းမွာ မွတ္ တမ္းတစ္ခုေတာ့ ျဖစ္ခဲ့မွာ ေသခ်ာပါတယ္။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ပညာေရးေဆြးေႏြးပဲြ ဒီမိုုကေရစီပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႀကီး၌ ဆရာ၏အခန္းက႑

ပညာေရးစနစ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးႏိုုင္ငံလံုုးဆိုုင္ရာကြန္ရက္ (NNER)
============================================

ပညာေရးေဆြးေႏြးပဲြ
ဒီမိုုကေရစီပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႀကီး၌ ဆရာ၏အခန္းက႑
============================================
၂၉-၃ဝ ဒီဇင္ဘာ ၂ဝ၁၄
----------------------------
ေဆြးေႏြးအၾကံျပဳခ်က္မ်ား
===================
ပညာေရးစနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႏိုုင္ငံလံုုးဆိုုင္ရာကြန္ရက္ (NNER) လုုပ္ငန္းအဖဲြ႕မွ ဦးေဆာင္၍ “ဒီမိုုကေရစီပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈတြင္ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား၏ အခန္းက႑” ေဆြးေႏြးပဲြကိုု ရန္ုုကုုန္ၿမိဳ႕၊ ေရႊဂံုုတိုုင္လမ္း၊ ေတာ္ဝင္ႏွင္းဆီခန္းမတြင္ ၂ဝ၁၄ခုုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ (၂၉-၃ဝ) ရက္ေန႕မ်ားတြင္ က်င္းပခဲ့ပါသည္။ ေဆြးေႏြးပြဲ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈတြင္ ဆရာ/ဆရာမမ်ား ပါ၀င္မႈကို ျမွင့္တင္ရန္ ျဖစ္ပါသည္။
ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တိုုင္းႏွင့္ျပည္နယ္ေဒသအသီးသီးရွိ ပညာေရးအဖဲြ႕အစည္းမ်ားမွ ဆရာ/ဆရာမမ်ား၊ ပညာရွင္မ်ား၊ ဘာသာေရးအေျချပဳေက်ာင္းမ်ားမွ ဘုန္းေတာ္ၾကီးမ်ား၊ သီလရွင္မ်ား၊ ဆရာ/ဆရာမမ်ားႏွင့္ စိတ္ဝင္စားသူမ်ားစုုစုုေပါင္း (၃ဝဝ)ခန္႕ တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။ ေဆြးေႏြးပဲြပထမေန႕တြင္ ျမန္မာႏိုုင္ငံသားပညာရွင္သံုုးဦး၊ အီတလီႏိုုင္ငံသားပညာရွင္ သံုုးဦး၊ “အာရွႏွင့္ေတာင္ပစိဖိတ္ေဒသ အေျခခံပညာႏွင့္ အရြယ္ေရာက္သူမ်ားပညာေရး(ASPBAE)” အဖဲြ႕မွ ပညာရွင္တစ္ဦး၊ အေမရိကန္ႏိုုင္ငံသားပညာရွင္တစ္ဦးတိုု႕က ေအာက္ပါအေၾကာင္းအရာမ်ားကိုု တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါသည္။

၁။ျမန္မာႏိုုင္ငံဆရာအတတ္ပညာေရးစနစ္အေပၚသံုုးသပ္ခ်က္
၂။ အီတလီႏိုုင္ငံပညာေရးစနစ္၊ အသိဥာဏ္ဆိုုင္ရာဒီမိုုကေရစီ၊ သခ်ာၤပညာေရးႏွင့္ ဆရာ/ဆရာမမ်ား၏အခန္းက႑
၃။၂ဝ၁၅ အလြန္ ႏိုင္ငံတကာပညာေရးအစီအစဥ္အတြက္ ဆရာ/ဆရာမမ်ားပါဝင္ရမည့္ အခန္းက႑
၄။ပညာေရးစနစ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲသည့္ ႏိုုင္ငံမ်ားတြင္ ဆရာ/ဆရာမမ်ား၏ အခန္းက႑ကိုု Norm Propagation Theory ျဖင့္ ႏိႈင္းယွဥ္တင္ျပျခင္းေဆြးေႏြးပဲြ ဒုုတိယေန႕တြင္ အဖဲြ႕ (၅)ဖဲြ႕ခဲြ၍ ေဆြးေႏြးၾကၿပီး အျပန္အလွန္ညိွႏိႈင္းကာ

ေအာက္ပါက႑ (၅)ခုုတြင္ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား ေပးအပ္ခဲ့ပါသည္။ အခ်ိဳ႕အၾကံျပဳခ်က္မ်ားတြင္ ျငင္းခံုေဆြးေႏြးမႈမ်ားရွိၿပီး အမ်ားဆႏၵကို ထင္ဟပ္ေသာ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကို ဦးစားေပးေဖာ္ျပထားပါသည္။

(၁)ျမန္မာႏိုုင္ငံဆရာအတတ္ပညာေရးစနစ္၏ ျပႆနာမ်ား၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား
(က)ဆရာအတတ္ပညာက႑တြင္ ပညာေရးေကာလိပ္မ်ား ခြဲျခားမထားဘဲ၊ ပညာေရးတကၠသိုလ္အျဖစ္သာ ထားရန္ႏွင့္ အဆိုပါ ပညာေရးတကၠသိုလ္တြင္ အစိုးရေက်ာင္းမွ ဆရာ/ ဆရာမမ်ားသာမက၊ အျခားေက်ာင္းမ်ားမွ ဆရာ/ ဆရာမမ်ား၊ ဆရာ/ဆရာမေလာင္းမ်ားလည္း တက္ေရာက္သင္ၾကားခြင့္ရွိရန္။
(ခ) လက္ရွိတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ ဆရာ/ဆရာမမ်ား တကၠသိုလ္တက္ေရာက္ပါက လစာခံစားခြင့္ အျပည့္ေပးရန္။
(ဂ) ေဝးလံေသာေဒသမ်ားရွိ တိုင္းရင္းသားဆရာ/ဆရာမမ်ားအား Scholarship အစီအစဥ္မ်ား ျပဳလုပ္ေပးရန္။
(ဃ) အစိုးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကိုလည္း ဆရာအတတ္သင္တန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ခြင့္ေပးရန္။
(င) ဆရာအတတ္ပညာသင္ရိုးတြင္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးႏွင့္ ကေလးစိတ္ပညာဘာသာရပ္မ်ားကို အဓိကထားျပီး လက္ေတြ႔သင္ၾကားမႈမ်ားကို အေလးထားေဆာင္ရြက္ရန္။
(စ) ဆရာအတတ္ပညာဘြဲ႕ရသင္တန္းမ်ားကို (၄) ႏွစ္ထားရွိရန္။
(ဆ) ဆရာအတတ္သင္ၿပီးေျမာက္ေသာ ဆရာ/ဆရာမမ်ားကို အရည္အခ်င္းစစ္ေဆး၍ စာသင္ၾကားခြင့္လိုင္စင္မ်ား ေပးရန္။

(၂) ဆရာအတတ္ပညာသင္ရိုုးညႊန္းတမ္းအတြက္ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား
(က) ပညာေရးတကၠသိုလ္ (သို႔မဟုတ္) ပညာေရးဌာနမ်ားတြင္ ေရွးဦးကေလးသူငယ္၊ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္း အထူူးျပဳဘာသာရပ္မ်ားထား၍ သင္တန္းသားမ်ား စိတ္ၾကိဳက္ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရိွရန္။ အထက္တန္းအတြက္ ဘာသာရပ္အလိုက္(ဥပမာ-သခ်ၤာ၊ ရူပေဗဒ .....) အထူးျပဳဘာသာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိရန္။
(ခ) တကၠသိုလ္မ်ားတြင္ သင္ၾကားမည့္ ဆရာ/ဆရာမမ်ားအတြက္ သင္ၾကားနည္းပညာသင္ရိုးညႊန္းတမ္းေရးဆြဲ၍ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရန္။
(ဂ) စဥ္းစားဆင္ျခင္ျခင္း(critical thinking)နည္းစနစ္မ်ား၊ သင္ယူမႈကို ဗဟိုျပဳေသာ နည္းစနစ္မ်ား(learning centered strategies)ႏွင့္ စစ္ေဆးအကဲျဖတ္ျခင္းနည္းစနစ္မ်ားကို သေဘာတရားႏွင့္ လက္ေတြ႕ေပါင္းစပ္သင္ၾကားရန္။
(ဃ) သင္ရိုးညႊန္းတမ္းတြင္ ေအာက္ပါဘာသာရပ္မ်ား ထည့္သြင္းရန္ (ေဒသလိုအပ္ခ်က္ကို အေျခခံေသာ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း ဖြံံ႔ၿဖိဳးျခင္း၊ သယံဇာတမ်ား စီမံခန္႔ခြဲျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးသိပံၼ၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီပညာေရး၊ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈေလ်ာ့ခ်ျခင္း၊ သတင္းႏွင့္ဆက္သြယ္ဆိုင္ရာနည္းပညာ(ICT)၊ ဘာသာစကားသင္ၾကားမူစြမ္းရည္၊ လူတိုင္းအၾကံဳး၀င္ပညာေရး၊ ဆရာအတတ္ပညာဖြံ႔ၿဖိဳးမူ၊ ပညာေရးသုေတသန၊ သင္ရိိုးညႊန္းတမ္းေရးဆြဲျခင္း)။
(င) မူလတန္း၊ အလယ္တန္းႏွင့္ အထက္တန္းေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေက်ာင္းအုပ္အျဖစ္ တာ၀န္ယူသူမ်ားႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ အဆင့္ဆင့္တြင္ တာ၀န္ယူမည့္သူမ်ားသည္ သင္ၾကားေရးအေတြ႔အၾကံဳရိွၿပီး ပညာေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈ နည္းပညာမ်ား သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ၿပီးသူ ျဖစ္ရမည္။

(၃) ဆရာ/ဆရာမမ်ား၏ ပညာရပ္ဆိုုင္ရာဖြ႕ံၿဖိဳးမႈအတြက္ ေလ့လာသင္ယူရန္ အခြင့္အလမ္းမ်ား
(က) ဆရာ၊ဆရာမမ်ား ေလ့လာသင္ယူုႏုိင္ရန္ စာၾကည့္တိုက္မ်ား၊ e-library၊ အြန္လိုင္း၊ မီဒီယာတို႔မွတဆင့္ ေခတ္မွီနည္းပညာမ်ားျဖင့္ ေလ့လာႏုိင္ရန္။
(ခ) ဆရာ/ဆရာမမ်ား၏ ကြ်မ္းက်င္မႈႏွင့္ ၀ါသနာကို အေျခခံ၍ သင္ယူမႈအခြင့္အလမ္းမ်ား ရရွိႏုိင္ရန္ႏွင့္ လက္ေတြ႔ပိုင္းကို ပိုမိုအေလးေပးသင္ယူႏုိင္ေစရန္အတြက္ နည္းဥပေဒမ်ားျပဌာန္းေပးရန္။
(ဂ) သင္ၾကား၊ သင္ယူမႈအပိုင္းတြင္ ပညာေရးအသံုးစရိတ္ တိုးျမွင့္ေပးရန္ (ဥပမာ GDP ၏ ၆%)
(ဃ) ဆရာ/ဆရာမမ်ား မိမိတို႔စိတ္၀င္စားရာ သင္ယူခြင့္မ်ား ဖန္တီးေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္အညီ မြမ္းမံသင္တန္းမ်ား စီစဥ္ေပးရန္ (teacher centered သံုးေနျခင္းအစား learning centered ကိုအသံုးျပဳရန္)
(င) ဆရာ/ဆရာမမ်ားအသင္းအဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္းျပီးမိမိတို႔၏ ပညာရပ္ဆိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေပးရန္ (ပညာေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၊ စာတမ္းဖတ္ပြဲမ်ား၊ ေလ့လာေရးအစီအစဥ္မ်ား)။
(စ) ပညာေရးသုေတသန လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္။

(၄) ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္၊ ဆရာ၊ဆရာမမ်ား၏ကိုုယ္ပိုုင္ျပ႒ာန္းခြင့္တိုု႕အတြက္ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား
(က) အေၿခအေနေပၚမူတည္ၿပီး နည္းလမ္း၊ သင္ရိုး၊ ေက်ာင္းသားဦးေရ စသည္တို႔တြင္ ဆရာမ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ ဆုံးၿဖတ္ႏုိင္ခြင္႔ရွိရန္၊ ေက်ာင္းမ်ားအေနျဖင့္လည္း ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ရွိရန္။ (၀န္ႀကီးဌာန၊ ဦးစီးဌာနမ်ားသည္ ဘ႑ာေရးအပိုင္းမ်ားတြင္ ကူညီပံ႔ပိုးသူမ်ားသာ ျဖစ္သင့္သည္။)
(ခ) ဆရာ/ဆရာမမ်ားအားလံုး တန္းတူအခြင့္အေရးရွိရန္၊ ရာထူးတိုးသည့္စနစ္ကို မူလတန္းမွ အလယ္တန္း၊ အလယ္တန္းမွ အထက္တန္း တိုးျမွင့္သည့္စနစ္ကုိ ပယ္ဖ်က္ရန္ႏွင့္ မိမိေရြးခ်ယ္ထားသည့္ ပညာေရး႑ (မူ/လယ္/ထက္) အတြင္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈရွိသည့္ စနစ္ကို က်င့္သံုးရန္ (ဥပမာ- မူလတန္းပညာျဖင့္ မဟာဘြဲ႔မ်ား၊ ပါရဂူဘြဲ႔မ်ား)
(ဂ) ဆရာ/ဆရာမမ်ား လြတ္လပ္စြာ သင္ယူႏိုင္ခြင့္၊ သုေတသနလြတ္လပ္ခြင့္၊ ဆရာသမဂၢမ်ားလြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းႏုိင္ခြင့္မ်ားရွိေစရန္။
(ဃ) ဆရာအတတ္သင္ေက်ာင္းဝင္ခြင့္မ်ားအား ျပန္လည္သံုးသပ္ရန္။

(၅) ပညာေရးစနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္စဥ္အတြင္း ရင္ဆိုုင္ရမည့္ အခက္အခဲမ်ားကိုု ေက်ာ္လႊားရန္ နည္းလမ္းမ်ား
(က) ျမန္မာႏိုင္ငံေဒသသီးသီးတြင္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပ၍ ပညာေရးမူဝါဒမ်ားအား ျပန္လည္သံုးသပ္ျပီး ျပည္သူ႔အက်ဳိးလိုလားေသာ အင္အားစုမ်ား စုစည္းကာ တညီတညြတ္တည္း ေဆာင္ရြက္ရန္။
(ခ) ပညာေရးတြင္ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းတက် လုပ္ေဆာင္လာေစရန္အတြက္ ေတာင္းဆိုသြားရန္။
(ဂ) စာေမးပြဲစနစ္ႏွင့္ ဘတ္ဂ်က္သံုးစြဲမႈမ်ားကို ျပန္လည္ျပဳျပင္ရန္။
(ဃ) မူၾကိဳပညာေရးကို ပင္မပညာေရးေအာက္တြင္ ထားကာ အေလးေပးေဆာင္ရြက္ရန္။
(င) အသင္းအဖြဲ႔ဖြဲ႔စည္းခြင့္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ရရွိလာရန္ လုပ္ေဆာင္ျပီး သက္ဆိုင္ရာေဒသမ်ား၊ ေက်ာင္းမ်ားကို လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင္႔မ်ား လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ရန္ႏွင့္ တခ်ိန္တည္းတြင္ပင္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈေလ်ာ႔ခ်လွ်င္ ျဖစ္လာႏိုင္ေသာ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို တြက္ခ်က္ၿပီး ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္။
(စ) ဆရာ/ဆရာမမ်ားအား မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈ၊ ရာသက္ပန္သင္ယူမႈ၊ သင္ၾကားနည္းစနစ္ႏွင့္ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္မႈ၊ စီမံခန္႔ခြဲႏုိင္မႈ၊ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈမ်ားျမင့္တက္လာေစရန္ႏွင့္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ သင္ယူမူကို ကူညီအားေပးရန္။
(ဆ) လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္မ်ားပါ တက္ၾကြစြာ ပါဝင္လာေစရန္ အခ်င္းခ်င္း စည္းရံုးလုပ္ေဆာင္သြားရန္။
(ဇ) ဆရာ-ေက်ာင္းသားဆက္ဆံေရး၊ ဆရာ-မိဘဆက္ဆံေရးတြင္ ပြင့္လင့္ျမင္သာမႈရွိေစရန္၊ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးမႈ၊ တိုင္ပင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္။

ပညာေရးစနစ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးႏိုုင္ငံလံုုးဆိုုင္ရာကြန္ရက္ (NNER)

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>