ရဲေဘာ္ဗဟိန္းကို ဘာလို႔ အသိအမွတ္ျပဳေနရာမေပးတာလဲ...

ရဲေဘာ္ဗဟိန္းကို ဘာလို႔ အသိအမွတ္ျပဳေနရာမေပးတာလဲ...

• 
• 

Details

Category: ေဆာင္းပါး

Published on Thursday, 29 October 2015 01:19

Written by ဆူးငွက္

ရြာဟိုင္းသုသာန္ထဲရွိ ရဲေဘာ္ဗဟိန္းဂူ

တကယ္ေတာ့ ၁၃၀၀ျပည့္ အေရးေတာ္ပံုဟာ ျမန္မာ့လြတ္ လပ္ေရးတိုက္ပြဲသမိုင္းမွာ ႏုိင္ငံ ေရးအရလည္း ႀကီးက်ယ္ျမင့္မား သလို အလႊာေပါင္းစံုညီၫြတ္ ေပါင္းစည္းမႈမွာလည္း ထင္ရွား ႀကီးက်ယ္ခဲ့ပါတယ္။ မဟာဗ်ဴဟာအရေရာ နည္းဗ်ဴဟာအရပါ မွန္ ကန္ခဲ့တဲ့ အေရးေတာ္ပံုႀကီးျဖစ္ခဲ့ ႐ုံမက ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးအ တြက္ေရာ၊ လြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲ လမ္းေၾကာင္းအတြက္ေရာ လမ္း ၫႊန္ေရွ႕ေဆာင္ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူမွ မျငင္းႏုိင္ပါဘူး။
၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္တစ္၀ိုက္မွာ ပဲ ကမၻာမွာ ကမၻာ့စီးပြားေရးကပ္ ပ်က္ႀကီး ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံ ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာလည္း အကြဲအၿပဲေတြရွိခဲ့တယ္။ ျပႆနာ ကေတာ့ ခြဲေရး၊ တြဲေရးျပႆနာ ပါပဲ။ မၾကာပါဘူး။ ကုလား-ဗမာ အဓိက႐ုဏ္းေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီအ ေျခအေနေတြမွာ တို႔ဗမာအစည္း အ႐ုံးေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေနာက္ဂဠဳန္ဆရာစံေခါင္းေဆာင္တဲ့ လယ္သမားအေရးေတာ္ပံုေပၚေပါက္ခဲ့ တယ္။ အဂၤလိပ္အစိုးရက လယ္ သမားအေရးေတာ္ပံုကို ရက္ရက္ စက္စက္ၿဖိဳခြင္းၿပီး ဆရာစံကို ႀကိဳးေပးကြပ္မ်က္လိုက္တယ္။ ဒီေနာက္မွာေတာ့ ၁၉၃၆ ခုႏွစ္မွာ ဒုတိယ ေက်ာင္းသားသပိတ္ႀကီးေပၚေပါက္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလမွာ ေရနံေျမသပိတ္ႀကီးေပၚ ေပါက္ခဲ့တယ္။ အဲဒီႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ လမွာပဲ ရန္ကုန္ေက်ာင္းသားေတြ ရဲ႕ သပိတ္တိုက္ပြဲမွာ ေက်ာင္း သားေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ေအာင္ ေက်ာ္က်ဆံုးခဲ့ရတယ္။ တိုင္းျပည္ မွာ အေထြေထြအက်ပ္အတည္း ေတြနဲ႔အတူ အုပ္စိုးသူရဲ႕ မတရားဖိႏွိပ္မႈအေပၚမွာ မခံႏုိင္ၾကတဲ့အ ဆံုး ေခ်ာက္ေရနံေျမက အလုပ္ သမားထုႀကီးက အစိုးရ႐ုံးစိုက္ရာ ရန္ကုန္အထိ ေျခက်င္ခ်ီတက္ၿပီး ဆႏၵျပၾကဖို႔ စုစည္းညီၫြတ္ခဲ့ၾက တယ္။ ေရနံေျမမွာရွိတဲ့ အလုပ္ သမားထုႀကီးနဲ႔ မိသားစုမ်ားအပါ အ၀င္ လွည္းေနေလွေအာင္းျမင္း ေဇာင္းမက်န္လို႔ေျပာရမွာေပါ့။ ဒီစုစည္းညီၫြတ္မႈ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပမႈကို အုပ္စုိုးသူရဲ႕ ထံုးစံအ တိုင္း လက္နက္နဲ႔ပဲ ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးစားလာတယ္။ ဒီတင္ပဲ ေက်ာင္း သားသမဂၢေခါင္းေဆာင္ ရဲေဘာ္ ဗဟိန္းက အလုပ္သမားသပိတ္ တပ္ႀကီးရဲ႕ တပ္ဦးကေန...။
‘‘မနက္ျဖန္ထြက္ျဖစ္ေအာင္ ထြက္ၾကပါ။ အေႏွာင့္အယွက္ ေတြ႕ရင္ အေသခံပါ။ က်ဳပ္တို႔ကို အခုဖမ္းေနၿပီ။ ကိစၥမရွိပါဘူး။ က်ဳပ္ကိုဖမ္းတဲ့အတြက္ မနက္ျဖန္ ဗမာတစ္ျပည္လံုး ဘာျဖစ္သြား မယ္ဆိုတာ သိရပါလိမ့္မယ္။ ျမင္းခြာတစ္ခ်က္ေပါက္ရင္ မီးဟုန္း ဟုန္းေတာက္ေစမယ္’’လို႔ ဟစ္ ေႂကြးလိုက္တယ္။
၁၉၃၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္က မေကြးၿမိဳ႕ မဲထီးေက်ာင္း တိုက္ သပိတ္စခန္းမွာ ေရနံေျမ သပိတ္တပ္ႀကီးကိုေျပာလိုက္တဲ့ ရဲေဘာ္ဗဟိန္းရဲ႕ မိန္႔ခြန္းဟာ ဘ၀ဂ္တိုင္ညံသြားတာပါပဲ။ ဖိႏွိပ္ သူအစိုးရရဲ႕ ၿဖိဳခြင္းမႈေတြ၊ ဖိႏွိပ္ မႈေတြေၾကာင့္ ေခ်ာက္၊ ေရနံ ေခ်ာင္း၊ မေကြးနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ မွာအထိ လူတန္းစားအလႊာအသီး သီး ေသြးစည္းညီၫြတ္စု႐ုံးတုိက္ ပြဲ၀င္ၾကတဲ့ ၁,၃၀၀ ျပည့္ အေရး ေတာ္ပံုကာလအတြင္းမွာ ေရနံေျမအလုပ္သမားေတြ အ႐ိုက္အႏွက္ အဖမ္းအဆီးခံရတာ၊ ေက်ာင္း သားဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္က်ဆံုးရ တာေတြအေပၚ မႏၲေလးမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းသားျပည္သူ ရဟန္းရွင္ လူမ်ားကလည္း မခံမရပ္ႏုိင္ျဖစ္ ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီလႈပ္ရွား မႈေတြကို ေထာက္ခံတဲ့အေနနဲ႔ မႏၲေလးၿမိဳ႕လံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္း သားသမဂၢက ဦးစီးၿပီး သပိတ္ ေမွာက္ခဲ့တယ္။ ရဟန္း၊ သံဃာ ေတြ၊ ေစ်းခ်ဳိသူ ေစ်းခ်ဳိသားေတြ၊ ၿမိဳ႕လူထုေတြကလည္း အားေပး ကူညီခဲ့ၾကတယ္။ မႏၲေလးမွာ ေက်ာင္းသားေတြ သပိတ္ေမွာက္ ၾကေတာ့ ဆရာႀကီး ဦးရာဇတ္ရဲ႕ ဗဟိုအမ်ဳိးသားအထက္တန္း ေက်ာင္းက ေက်ာင္းသားေတြအ မ်ားဆံုးပါတယ္။ မႏၲေလးဥပစာ ေကာလိပ္၊ ၀က္စလီ၊ ကယ္လီ၊ ဘံုေက်ာ္၊ ဘီတီအမ္၊ စိန္႔ပီတာ၊ ေနာ္မန္စတဲ့ ေက်ာင္းမ်ားက ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြလည္း ပါ၀င္ ၾကတယ္။ မႏၲေလးေက်ာင္းသား ေတြရဲ႕ သပိတ္ေမွာက္ဆႏၵျပမႈကို မႏၲေလးအေျခစိုက္ရဟန္းပ်ဳိအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္ကလည္း ေထာက္ခံတယ္။ မႏၲေလးေစ်းခ်ဳိေတာ္ကလည္း ေထာက္ခံတယ္။ ေစ်းခ်ဳိကေထာက္ခံလို႔ အာဏာပိုင္ေတြက ေစ်းခ်ဳိ မွာ ကန္႔သတ္ဥပေဒထုတ္ေတာ့ ေစ်းကို သပိတ္ေမွာက္ၿပီး အိမ္ ေတာ္ရာဘုရားေစ်းမွာ ေစ်းဖြင့္ၾကတယ္။
၁၃၀၀ ျပည့္ႏွစ္ တပို႔တြဲလ ဟာ မႏၲေလးမွာ အုပ္စိုးသူ အာဏာပိုင္အစိုးရကို အလႊာေပါင္းစံုရဲ႕ ဆန္႔က်င္မႈ ဒီေရအျမင့္ဆံုးကာလ ေတြပါပဲ။ တပို႔တြဲလျပည့္ေက်ာ္ ေတာ့ ၿမိဳ႕လံုးကြၽတ္လူထုအစည္း အေ၀းႀကီးကို အိမ္ေတာ္ရာ ၁၄ ခန္းဇရပ္မွာက်င္းပၿပီး ၁၉၃၉ ခုႏွစ္ တပို႔တြဲ လျပည့္ေက်ာ္ ၇ ရက္ေန႔မွာ ေသာင္းခ်ီတဲ့ လူထုႀကီးက အာ ဏာပိုင္အစိုးရကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ခ်ီ တက္ဆႏၵျပေတာ့ အစိုးရရဲ႕ ႏွိမ္ နင္းမႈေၾကာင့္ ရဟန္းရွင္လူ၊ ေက်ာင္းသားျပည္သူ ၁၇ ဦး ေသြး ေျမက်ခဲ့ရတယ္။ လြတ္လပ္ေရး တိုက္ပြဲသမိုင္းကာလတစ္ေလွ်ာက္ လံုး အျပစ္မဲ့ျပည္သူအေပၚ အစိုးရ ရဲ႕ ႏွိပ္ကြပ္ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ မႏၲ ေလးအာဇာနည္ ၁၇ ဦးက်ဆံုးမႈ ဟာ ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးတစ္ခုရဲ႕ လမ္း လယ္ေကာင္မွာ ေသြးအမ်ားဆံုးက်ရတဲ့ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရးလူထု တုိက္ပြဲႀကီးလည္း ျဖစ္တယ္။
ဒါဟာ လြတ္လပ္ေရးတိုက္ ပြဲသမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ မႏၲေလး ၿမိဳ႕လူထုရဲ႕ ႀကီးမားေသာ တာ၀န္ ေက်မႈလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတိုက္ ပြဲမွာ က်ဆံုးခဲ့တဲ့ ရဟန္းရွင္လူ ေက်ာင္းသားျပည္သူ ၁၇ ဦးကို လည္း အထိမ္းအမွတ္ ဂူဗိမာန္မ်ားနဲ႔ ၿမိဳ႕လူထုက ထိုက္တန္စြာေနရာ ေပးၿပီး ဂုဏ္ျပဳခဲ့ၾကတယ္။ မႏၲ ေလး ၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပံု အာဇာနည္ ၁၇ ဦး ဗိမာန္ဆိုတာ ေျမေနရာကအစ ဗိမာန္အေဆာက္အအံုမ်ားအဆံုး ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖမ်ား၊ အာဇာနည္မ်ားရဲ႕ မိသားစုနဲ႔ ၿမိဳ႕ လူထုက လွဴဒါန္းဂုဏ္ျပဳခဲ့တာပါ။
မႏၲေလးသား ရဲေဘာ္ဗဟိန္း (၀ါ) သခင္ဗဟိန္းဟာ ရာဇ၀င္ ေျပာင္တဲ့ ၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပံုႀကီးရဲ႕ ထီးခ်က္ေစာင့္နတ္တစ္ ပါးျဖစ္တယ္။ ရဲေဘာ္ဗဟိန္းကို အင္း၀ၿမိဳ႕မွာ ၁၂၇၉ ခုႏွစ္ ၀ါဆိုလ ဆန္း ၉ ရက္ (၂၇-၆-၁၉၁၇) ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ အဖပြဲစားႀကီး ဦးမွင္၊ အမိ ေဒၚေဒၚဦးတို႔က ေမြးဖြားခဲ့တာပါ။ ေမြးခ်င္း ခုနစ္ေယာက္အနက္ ဒုတိယအငယ္ဆံုးျဖစ္ၿပီး မူလတန္းပညာကို အင္း၀ၿမိဳ႕မွာပဲ သင္ၾကား ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္မိသားစုက မႏၲေလးကိုေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ၾက ၿပီးေနာက္ ဗဟိုအမ်ဳိးသားအထက္ တန္းေက်ာင္း၊ မႏၲေလးဥပစာ ေကာလိပ္မွာ ပညာဆက္သင္ခဲ့ တယ္။ ေနာက္ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ မွာ ဘီေအတန္းတက္ေရာက္စဥ္ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္မွာပဲ ဗမာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား သမဂၢမွာ ဥကၠ႒တာ၀န္ယူခဲ့တယ္။ အဲဒီႏွစ္ မွာပဲ ေခ်ာက္ေရနံေျမအလုပ္သ မားထုႀကီးရဲ႕ ခရီးရွည္ခ်ီတက္ပြဲကို အုပ္စိုးသူက မတရားတားဆီးလို႔ မေကြးၿမိဳ႕ထိ သြားေရာက္တရား ေဟာခဲ့တယ္။ ဒီမွာတင္ အဖမ္းအ ဆီးခံခဲ့ရၿပီး ေထာင္ထဲမွာ ‘‘ဓနရွင္ ေလာက’’စာအုပ္ကို ျပဳစုခဲ့တယ္။
၁၉၃၉ ခုႏွစ္မွာ ေက်ာင္း ထြက္ၿပီး သခင္ေအာင္ဆန္း၊ သခင္စိုး၊ ရဲေဘာ္ဂိုရွယ္တို႔နဲ႔ အ တူ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကို လွ်ဳိ႕၀ွက္တည္ေထာင္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးကို ေျခစံုပစ္၀င္ၿပီး ေျမေအာက္ေတာ္လွန္ေရးကို ဦးေဆာင္ကာ ျပည္သူ႕အေရးေတာ္ပံုစာတမ္း၊ မီးပြားစာေစာင္၊ ျမန္မာေတာ္လွန္ မႈစာတမ္းေတြကို ေရးသားခဲ့တယ္။ဒီေနာက္ ႏုိင္ငံေရးခံယူခ်က္တူတဲ့ မခင္ႀကီးနဲ႔ ေမတၱာသက္၀င္ လက္ထပ္ခဲ့တယ္။ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္မွာ ေတာ့ ဒို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးမွာ အမႈ ေဆာင္လူႀကီးတာ၀န္ယူခဲ့တယ္။ ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးကာလအ တြင္း ပဲခူး႐ိုးမမွာ သခင္သန္းထြန္း၊သခင္သန္းေဖတို႔နဲ႔တြဲၿပီး ႏုိင္ငံ ေရးမွဴးတာ၀န္နဲ႔ ေျပာက္က်ား တပ္ကို ဦးေဆာင္ကာ ရန္သူကို အ မ်ားဆံုးေခ်မႈန္းႏိုင္ခဲ့တယ္။ ေတာ္လွန္ေရးကာလအတြင္းမွာပဲ ကရင္ဗမာေသြးစည္းေရးစာတမ္းနဲ႔ လီနင္ရဲ႕ ‘‘အစိုးရႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရး’’က်မ္းဘာသာျပန္ေတြ ျပဳစုခဲ့တယ္။
ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးအၿပီး ဖဆပလကို ျပန္လည္ထူေထာင္ သူတစ္ဦးအျဖစ္ ဗဟိုဦးစီးအဖြဲ႕ တာ၀န္ယူခဲ့သလို ဗမာျပည္ကြန္ ျမဴနစ္ပါတီကိုလည္း စနစ္တက် ျပန္လည္စည္း႐ုံးဖြဲ႕စည္းရာမွာ ေပါလစ္ဗ်ဴ႐ိုလူႀကီးအျဖစ္ ေဆာင္ ရြက္ခဲ့တယ္။ ဒီ့ေနာက္ အလုပ္သ မားသမဂၢ တည္ေထာင္ေရးကို လည္း ႀကိဳးပမ္းခဲ့တယ္။ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္မွာ စတင္ထုတ္ေ၀တဲ့ ‘‘ျပည္သူ႕အာ ဏာဂ်ာနယ္’’ရဲ႕ ဦးစီးစာတည္း ခ်ဳပ္တာ၀န္လည္း ယူခဲ့တယ္။
ႏိုင္ငံေရးခရီးၾကမ္းတစ္ ေလွ်ာက္၊ ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးတစ္ ေလွ်ာက္၊ ပင္ပန္းဆင္းရဲမႈေတြ ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးခ်ဳိ႕ယြင္းလာ လို႔ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက ခြင့္ယူၿပီး မႏၲေလးက မိဘမ်ား ေနအိမ္ကိုျပန္ကာ ေဆးကုသခဲ့ တယ္။ အခုအထက (၉) (စိန္႔ပီတာ ေက်ာင္း)မွာ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ ေဆး႐ုံေပၚတက္ေရာက္ေဆးကုသေန ဆဲ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ေတြစုစည္းခဲ့ၾက တဲ့ ဖဆပလအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႀကီးကေန ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကို ထုတ္ပယ္ပစ္ လိုက္တဲ့ အေျခအေနတစ္ရပ္ေပၚ ေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသား ဘ၀ကစၿပီး သေဘာထားရည္ ရြယ္ခ်က္တူစြာ အသက္ေသြးေခြၽး စြန္႔ၿပီး ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းတဲ့ ႏိုင္ငံ ေရးခရီးၾကမ္းႀကီးေပၚ အတူတကြ ျဖတ္သန္းခဲ့ၾကတဲ့ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ မ်ားအခ်င္းခ်င္း သေဘာထားကြဲ လြဲၾကတဲ့ ၀မ္းနည္းစိတ္မေကာင္း ဖြယ္ျဖစ္ရပ္ကို ဖဆပလကိုေရာ၊ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကိုေရာ သည္းလိႈက္အူလိႈက္သံေယာဇဥ္ ႀကီးလွတဲ့ ရဲေဘာ္ဗဟိန္းကို အသိ မေပး၀ံ့ခဲ့ၾကပါဘူး။
ဒီလိုတုန္လႈပ္ဖြယ္သတင္း က မက်န္းမာေနသူရဲ႕စိတ္ဓာတ္ ကို ဒုကၡေပးလိမ့္မယ္ဆိုတာ သိရွိခဲ့ၾကလို႔ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ဒီသတင္းကို ေသခ်ာပိတ္ဆို႔ထားၾကပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ကံၾကမၼာက မ်က္ႏွာသာမေပးခဲ့ပါဘူး။ ေန႔စဥ္ထုတ္ သတင္းစာမ်ားကိုပင္ ရဲေဘာ္ဗဟိန္းထံ မပို႔ရလို႔ တာ၀န္က် ဆရာ၀န္က ကန္႔သတ္ထားတဲ့ ၾကားကေန ဘီတီဘရားသားကုမၸ ဏီက လူမမာဆီအၿမဲပို႔တဲ့ေပါင္ မုန္႔နဲ႔ ေကာ္ဖီမႈန္႔ကို ထုပ္ပိုးေပးတဲ့ ဂ်ာနယ္ေက်ာ္သတင္းစာေဟာင္း မွာ ‘‘ဖဆပလခါးပိုက္ထဲက ကြန္ ျမဴနစ္ေႁမြေပြး’’ဆိုတဲ့ သတင္းနဲ႔ သ႐ုပ္ေဖာ္ပံုကို ဖတ္မိသြားတဲ့ ရဲ ေဘာ္ဗဟိန္းဟာ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္မႈ၊ ေဒါသျဖစ္မႈေတြနဲ႔ ေရာဂါ သည္းသြားပါၿပီ။ သူခ်စ္တဲ့ သူ႕ရဲ ေဘာ္ ဖဆပလဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ အေျခအ ေနရွင္းျပၿပီး လူမမာေမးမယ့္အထိ ကိုပင္ မေစာင့္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၂၀ ရက္၊ မနက္ ၅ နာရီခြဲအခ်ိန္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါ တယ္။ မႏၲေလး ခ်မ္းျမသာစည္ ေလယာဥ္ကြင္းကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းစီးလာတဲ့ ေလယာဥ္ဆိုက္ လာခ်ိန္ မနက္ ၇ နာရီမွာ နာေရး သတင္းက ဆီးႀကိဳေနပါၿပီ။ ဗိုလ္ ခ်ဳပ္က နာေရးရွင္အိမ္အထိသြား ၿပီး က်န္ရစ္တဲ့ ဇနီး ေဒၚခင္ႀကီးကို အားေပးတယ္။ ရဲေဘာ္ဗဟိန္းရဲ႕ ဖခင္ ဦးမွင္ကိုလည္း ‘‘ႏိုင္ငံျခားမွာ ကုရင္ေပ်ာက္တဲ့ေရာဂါမို႔ သူနဲ႔ ေတြ႕ၿပီးစီစဥ္ဖို႔လာတာ။ အခု ေတာ့ လြန္သြားကုန္ၿပီ’’ဟု ၀မ္း နည္းစကားဆိုခဲ့ပါတယ္။
အသက္ (၂၉) ႏွစ္အရြယ္ႏွင့္ ကြယ္လြန္ခဲ့တဲ့ ရဲေဘာ္ဗဟိန္း (၀ါ) သခင္ဗဟိန္းကို မႏၲေလးရြာဟိုင္း သုသာန္မွာ အုတ္ဂူသြင္းသၿဂႋဳဟ္ ခဲ့ပါတယ္။ မႏၲေလးက၀ါရင့္ ႏုိင္ငံ ေရးသမားႀကီးေတြ၊ ရဟန္းပ်ဳိအ ဖြဲ႕ေတြ၊ ေက်ာင္းသားေတြဟာ ရြာ  ဟိုင္းသုသာန္ေရာက္တိုင္း ရဲေဘာ္ဗဟိန္းအုတ္ဂူမွာ ဂါရ၀ျပဳၾက၊ အ ေလးျပဳၾက၊ အမွ်အတန္းေ၀ေန က်ပါ။ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေက်ာ္ရြာဟိုင္းသုသာန္ဖ်က္သိမ္းေတာ့ ေက်ာင္းသားနဲ႔ ရဟန္းျပည္သူတို႔က မပ်က္စီးေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္ခဲ့ၾကလို႔ ဘူဒိုဇာထိုးထားတဲ့ ကြက္လပ္ႀကီးထဲမွာ ရဲေဘာ္ဗဟိန္းရဲ႕ အုတ္ဂူေလး ထီးတည္းက်န္ရစ္ေနေသး ရဲ႕။
ရြာဟိုင္းသုသာန္ေနရာမွာ ေက်ာက္မ်က္ေစ်း၊ အားကစား ကြင္းနဲ႔ ေစ်းဆိုင္တန္းေတြ တည္ ေဆာက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဒီသမိုင္း၀င္ အုတ္ဂူေလးဟာ ဆုိင္ႀကိဳဆိုင္ ၾကားေရာက္ေနၿပီး အခုေတာ့ အစအနပင္မက်န္ေအာင္ ပ်က္စီးေပ်ာက္ဆံုးသြားပါပေကာ...။
ဒါေၾကာင့္ ၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပံုႀကီးေအာင္ျမင္ေရးအ တြက္ ‘‘ျမင္းခြာတစ္ခ်က္ေပါက္ရင္ မီးဟုန္းဟုန္းေတာက္ေစမယ္’’ဆို တဲ့ မိန္႔ခြန္းနဲ႔ ရဲရဲေတာက္ထိေရာက္စြာလႈံ႕ေဆာ္ၿပီး လြတ္လပ္ေရးအ တြက္ က်န္းမာေရးနဲ႔ အသက္ကို ပင္ ပဓာနမထားဘဲ တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ တဲ့ ရဲေဘာ္ဗဟိန္း (၀ါ) သခင္ဗ ဟိန္းအမွတ္တရ ကမၸည္းေက်ာက္တိုင္ကို မႏၲေလး ၁၃၀၀ ျပည့္အ ေရးေတာ္ပံု အာဇာနည္ ၁၇ ဦး ဗိမာန္အတြင္း တင့္တယ္ဂုဏ္ယူ စြာစိုက္ထူဖို႔ ၁၃၀၀ ျပည့္အေရး ေတာ္ပံု (၇၅) ႏွစ္ျပည့္စဥ္ကတည္း က ေဒသအာဏာပိုင္ေတြကို ခြင့္ ျပဳခ်က္ေတာင္းခံခဲ့တာ ဒီကေန႔ အထိ ခြင့္မျပဳပါဘူး။ ရဲေဘာ္ ဗဟိန္းကို ဘာလို႔ အသိအမွတ္ျပဳ ေနရာမေပးၾကတာလဲ။

7 Day Daily,

No.901 Thursday, October 29, 2015

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ပညာေရးႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ

ပညာေရးႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ

• 
• 

Details

Category: ပညာရပ္စာတမ္းမ်ား

Published on Saturday, 24 October 2015 02:49

Written by သိန္းႏုိင္

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပိုင္း (၁၇) ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ အဓိကအခ်က္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လံုး၏ တန္းတူအခြင့္အေရး ရွိျခင္းႏွင့္ ျပည္သူလူထုထံမွ အာဏာဆင္းသက္ျခင္းျဖင့္ တုိင္းျပည္ကို တည္ေဆာက္ျခင္းလို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားဟာ ဒီမိုကေရစီ၏ အသက္ေသြးေၾကာလို႔ ဆိုၾကတာပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲကာလမ်ားအတြင္း ျပည္သူလူထုမွ မိမိတုိ႔ကို ကုိယ္စားျပဳမည့္သူမ်ား၊ မိမိတို႔က ယံုၾကည္အားထားသူမ်ား၊ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ ရပ္က်ဳိးရြာက်ဳိးကို အမွန္တကယ္ ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳ ကတိအတုိင္း ထမ္းေဆာင္မည့္သူမ်ား၊ ရိုးသားေျဖာင့္မတ္ၿပီး ပညာျပည့္၀ ႏွလံုးလွသူမ်ားကို ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ ရွိၾကတယ္။ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ျခင္း ခံရသူမ်ား အေနျဖင့္လည္း ျပည္သူ႔အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ဥပေဒျပဳခြင့္ ရရွိၾကမယ္။ ျပည္သူ႔ဆႏၵႏွင့္အညီ တုိင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း၊ တရားမွ်တစြာ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေ၀စည္ေသာ လူ႔အသိုက္အၿမံဳကို ခံစားႏုိင္မွာျဖစ္တယ္။ သို႔ေပတဲ့ တရားမွ်တၿပီး လြတ္လပ္ေသာ ပါတီစံု ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏုိင္ဖို႔ဆိုတာဟာ ျပည္သူ႔လူထုတစ္ရပ္လံုးရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအသိအျမင္ ျပည့္စံုမႈ၊ ႏုိင္ငံေရးအရ ႏုိးၾကားတက္ၾကြမႈဟာ အခရာက်တယ္လို႔ ပညာေရး သုေတသနက ေထာက္ျပထားပါတယ္။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အလွည့္အေျပာင္းအတြက္ အလြန္အေရးပါတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ တစ္ခုျဖစ္မယ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တ-သန္႔ရွင္းပါမွ ျပည္သူ႔ ဆႏၵအစစ္အမွန္ကို သိရမွာျဖစ္ၿပီး ျပည္သူ႔ကိုယ္စားျပဳအစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္မ်ား ေပၚထြန္းလာမွာပါ။ အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ဆန္႔က်င္ဖက္အုပ္စုမ်ားႏွင့္ လက္ရွိအာဏာရ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရတို႔ရဲ႕ ဖက္ဒရယ္ ျမည္သံမ်ား အနည္းငယ္ က်ယ္ေလာင္လာေနတဲ့ ၂၀၁၅ ႏုိင္ငံေရးစင္ျမင့္ဟာ တုိင္းရင္းသားတို႔ အႏွစ္ႏွစ္အလလက ေမွ်ာ္ရည္တမ္းတခဲ့ရသည့္ ဖက္ဒရယ္အိပ္မက္၏ အဦးအစလည္း ျဖစ္ေလမည္လား။ တည္ဆဲ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒက ဖက္ဒရယ္အာမခံခ်က္ မေပးထားေသးသည့္တုိင္၊ မုိင္တုိ္င္မ်ားစြာ ေ၀းကြာေနသည့္တုိင္ အဓိက ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ key players မ်ားထံမွ ေရြးေကာက္ပြဲကာလအႀကိဳတြင္ ၾကားနာေနရသည့္ ဖက္ဒရယ္အသံကိုေတာ့ တုိင္းရင္းသားျပည္သူေတြက မယံုတ၀က္၊ မုဒိတာစိတ္နဲ႔  အံ့အားသင့္ေနၾကပါတယ္။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ ပိုမို ရင္ခုန္ခ်င္စရာ ျဖစ္မိၾကတာဟာ မဆန္းပါဘူး။
မ်ဳိးဆက္အလြန္ျခား ေရြးေကာက္ပြဲမွာ စိုးရိမ္စရာ
ဒီေနရာမွာ စဥ္းစားစရာမ်ားစြာ ရွိလာပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက ပါတီစံုဒီမိုကေရစီ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို က်င္းပခဲ့တာဟာ ၅ ႀကိမ္မွ်သာ ရွိပါေသးတယ္။ မ်ဳိးဆက္မ်ားစြာ ျခားနားခဲ့ၿပီးမွ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို တစ္ႀကိမ္ က်င္းပသလို ျဖစ္ေနခဲ့တာပါ။ ပံုမွန္ဒီမိုကေရစီ တုိင္းျပည္ေတြမွာေတာ့ ၃ - ၄ ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ က်င္းပၾကရတယ္။ လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္ ၄၀ အတြင္း သံုးႀကိမ္မွ်သာ ရွိေသးတဲ့အျပင္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံေရး သင္ခန္းစာမ်ားကို တစ္လံုးတစ္ပါဒမွ်ပင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားမႈ မရွိခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အေျခခံလူထုရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိ္င္ရာ အသိအျမင္တိ္ု႔ အားနည္းေနလ်က္ရွိပါတယ္။ ဒါဟာအင္မတန္ စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းလွပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို အမ်ားျပည္သူလူထု မသိၾကေၾကာင္းကို ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မစ္ရွင္ဥကၠဌ ဦးတင္ေအးကိုယ္တုိင္က ၀န္ခံ ေျပာဆိုထားတာပါ။
ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပရန္ လြန္စြာ နီးကပ္ေနၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း အေျခခံျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ၏ အႏွစ္သာရႏွင့္ လုပ္ထံုးမ်ား၊ မိမိ၏ မိသားစု၊ ရပ္ရြာ၊ ျပည္နယ္ႏွင့္ ႏုိ္င္ငံအေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္ပံုမ်ားကို သိျမင္ႏုိ္င္မႈ လြန္စြာ အားနည္း ေနေသးေၾကာင္းကိုလည္း  ေလ့လာေတြ႔ရွိရပါသည္။ ဆႏၵမဲေပးျခင္းဟာ လြန္စြာ တန္ဖိုးရွိလွတဲ့  မိမိတို႔၏ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရးတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္းကို သိရွိဖို႔ လိုအပ္လွတယ္။ မဲစာရင္း မွန္ကန္ေရးမွာပင္ ျပႆနာ ရွိေနၿပီျဖစ္သည္။ မဲစာရင္းမွန္ကန္ေရး ရာခုိင္ႏႈန္း ၃၀ သာ တာ၀န္ယူမည္ ဆုိသည္မွာ တာ၀န္မေက်ရာေရာက္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မစ္ရွင္ UEC အား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲဆႏၵရွင္တို႔အေပၚ ေခါင္းပံုျဖတ္ အျမတ္ထုတ္ရန္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ အေျခအေနမ်ားကို မီးေမာင္းထုိးျပလိုက္ျခင္းပါ။ ႏုိင္ငံေရးအသိအျမင္ အားနည္းျခင္းနဲ႔  ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မသာမာျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ႏုနယ္လွတဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္အတြက္လည္း အႏၱရာယ္ရွိေနတတ္ပါတယ္။
အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေရြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္း ဗဟုသုတမ်ားနဲ႔ ဆႏၵမဲေပးျခင္းတို႔ကို နယ္တိုင္းမွာ ပညာေပး ေဆြးေႏြးေနၾကတာကလည္း ေက်းဇူးတင္စရာပါ။ သို႔ေပတဲ့ အသက္ႀကီးမွ သင္ရတဲ့ ရက္ပိုင္းေလာက္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားထက္စာရင္ စာသင္ေက်ာင္းေတြက ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးလိုက္မွ ရင္ဘတ္ထဲကို ေရာက္မွာပါ။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာတာနဲ႔အမွ် ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ား အပါအ၀င္ ပုဂၢိဳလ္အခ်ဳိ႕အား လူမ်ဳိးေရးႏွင့္ ဘာသာေရး အသုံးျပဳၿပီး ၀ါဒျဖန္႔ ေျပာဆုိတုိက္ခုိက္မႈေတြ၊ လုပ္ႀကံေရးသားမႈေတြ ပုိမ်ားလာေနတယ္။ ဒါဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ တည္ၿငိမ္မႈ ထိခုိက္ႏုိင္သည့္အျပင္ ႏုိင္ငံ၏ ဂုဏ္သိကၡာပါ က်ဆင္းေစၿပီး သက္ဆုိင္ရာက အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ရမည့္အျပင္ ျပည္သူမ်ား သတိထားရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း အရပ္ဘက္လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမွ ပုဂၢိဳလ္အခ်ဳိ႕က ေျပာၾကားထားလည္းရွိေနတယ္။ ဒါေတြဟာလည္း မ်ားမၾကာမီ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း မဲဆႏၵရွင္မ်ားျဖစ္လာၾကမည့္ လူငယ္ေက်ာင္းသားမ်ား ေလ့လာခြင့္ ရရွိၾကသင့္ပါတယ္။ ပါတီမူ၀ါဒမ်ား၊ ကတိက၀တ္မ်ား၊ တုိင္းျပည္လိုအပ္ခ်က္မ်ား၊ မဲဆြယ္တရားႏွင့္ ၀ါဒျဖန္႔ေ၀ျခင္း၊ ပုဂၢိဳလ္ေရးတိုက္ခုိက္ျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရးႏွင့္ ဘာသာေရး ပဋိပကၡျဖစ္ေစရန္ ေရးသားလံႈ႔ေဆာ္ခ်က္တို႔ ကြဲျပားျခားနားစြာျဖင့္ သံုးသပ္ႏုိင္ၾကမည္။ မွန္ကန္ေသာ ခံယူခ်က္ျဖင့္ ေရြးခ်ယ္မႈ မွန္ကန္စြာ မဲဆႏၵေပးႏုိင္မွာျဖစ္တယ္။ တုိင္းျပည္ရဲ႕ အနာဂတ္ပါ။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ႏုိင္စြမ္းရွိေသာ ႏုိင္ငံသားမ်ား ျဖစ္လာေစဖို႔ဆုိတာကေတာ့ စာသင္ခန္းမ်ားက ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရမယ္။
ေရြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္း သင္ၾကားၾကပါစို႔ -
ေမြးဖြားလာစဥ္က ဒီမိုကေရစီဆုိတာကို ဘယ္သူမွ သိျမင္နားလည္မႈ မရွိပါဘူး။ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးမွသာလွ်င္ တတ္ေျမာက္ႏုိင္တဲ့ စြမး္ရည္တစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္။ တရားမွ်တစြာ ျပဳမူလုပ္ကိုင္တတ္လာမယ္။ အေၾကာက္တရားေၾကာင့္ မလုပ္ရဲ၊ မကိုင္ရဲတာမ်ဳးိလည္းမဟုတ္ဘူး။ မတရားဘူး၊ မလုပ္သင့္ဘူးဆိုတာကို သိနားလည္လာလို႔ မလုပ္တာမ်ဳိးကို ဆိုလိုပါတယ္။ တရားသျဖင့္ ဓမၼနည္းလမ္းတက် ျပဳမူလုပ္ကုိင္ၿပီး ေနတတ္လာမယ္။
အခုလို ေရြးေကာက္ပြဲခ်ိန္ခါဟာ စာသင္ခန္းတြင္းမွာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ မျဖစ္မေန ေလ့လာဖို႔ရာ အခြင့္အလမ္းတစ္ခုပါပဲ။ ဂ်ာနယ္မ်ားမွာ ပါရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံ ေရးပါတီမ်ားရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲေၾကညာစာတမ္းမ်ား၊ သတင္းမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ားကို ေလ့လာဖတ္ရႈၾကမယ္။ စာသင္ခန္းအတြင္းမွာ သံုးသပ္ေ၀ဘန္ၾကမယ္။ က႑အသီးသီးမွာ သက္ဆုိင္ရာ ပါတီမ်ားရဲ႕ မူ၀ါဒသေဘာထားက ဘယ္လိုရွိသလဲ။ ဒီတုိင္းရင္းသားျပည္နယ္မွာ၊ ဒီမဲဆႏၵနယ္မွာ ပါ၀င္ယွဥ္ျပိဳင္ၾကမယ့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြက ဒီျပည္နယ္၊ ဒီေဒသအတြက္ ဘာလုပ္ေပးမယ္လို႔ ကတိက၀တ္ခံထားၾကလဲ။ တကယ္လည္းပဲ လုပ္ႏုိင္မွာလား။ တုိင္းရင္းသားအေရးကိစၥလိုမ်ဳိး၊ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးခြင့္လိုမ်ဳိးကို ဘယ္ပါတီေတြက လုပ္ကိုင္မယ္လို႔ မဲဆြယ္ေနၾကသလဲ။ ဥပမာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအေရးကို ပါတီၾကီးေတြက ထည့္သြင္းထားလာၾကတာေတြ႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုနည္းလမ္းေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ၾကမွာလဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ကတိက၀တ္ေတြကို လုပ္ႏုိင္- မလုပ္ႏုိင္ ေဆြးေႏြးၾကမယ္။ ဒီဘိတ္အေျချပဳ သင္ၾကားနည္းလမ္းေတြ၊ အုပ္စုအလိုက္ေဆြးေႏြးမႈေတြ၊ သမၼတေလာင္း၊ အမတ္ေလာင္းေနရာေတြက မဲဆြယ္တရားေဟာေျပာစည္းရံုးတဲ့ role play လိုမ်ဳိးေတြကို အသံုးျပဳသင္ၾကားႏုိင္ပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီဆိုတာဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားမွာ မဲဆႏၵေပးျခင္းထက္ ပိုမိုတဲ့ အျခားေသာ အေရးႀကီးတဲ့ အဓိပၸါယ္ေတြ မ်ားစြာ ရွိေနပါတယ္။ ဘ၀ေနနည္းတစ္ခုလည္းျဖစ္ၿပီး လူထုရဲ႕ အသိပညာ၊ ကၽြမ္းက်င္မႈစြမ္းရည္ေတြနဲ႔ စံတန္ဖိုးေတြ ရရွိေစတဲ့ အဓိကအခ်က္လည္းျဖစ္တယ္။ ဒါမွသာ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံသားျဖစ္လာမယ္။ ျပည္သူ႔နီတိနဲ႔ ႏုိင္ငံသားပညာေရးသင္ရိုးညႊန္းတမ္းက ဒီလို ႏုိင္ငံသားေတြျဖစ္လာဖို႔ရာ တာ၀န္ယူေလ့က်င့္ ေပးပါတယ္။  Civic ျပည္သူ႔နီတိဘာသာရပ္ သင္ရိုးရဲ႕ အဓိက ဦးတည္ခ်က္ကေတာ့ က်င့္၀တ္နီတိကို ေလးစားလုိက္နာတတ္ၿပီး ဒီမိုကေရစီ ႏုိင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔ပါပဲ။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ရပ္ရြာမွာ ႏုိးၾကားတက္ၾကြတဲ့သူေတြ၊ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းေတြကို ခံစားသိျမင္ၿပီး လိုက္နာက်င့္သံုးတဲ့သူေတြ၊ အစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို နားလည္ၾကတဲ့သူေတြ ျဖစ္လာေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးျခင္းပါ။ ဒါဟာ ၂၁ ရာစု ႏုိင္ငံတကာ ေက်ာင္းပညာေရးမွာ အေရးႀကီးတဲ့ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ တစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။ မသင္မေနရအဆင့္ သတ္မွတ္ၿပီး ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့က်င့္ေပးၾကရတယ္။
ႏုိင္ငံေရးသုခမိန္ေတြ၊ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆိုမိန္႔ခဲ့တာေတြကိုလည္း ေက်ာင္းသားမ်ားဟာ ေလ့လာခြင့္ ရရွိသင့္ပါတယ္။ မက္ဟင္နရီေဟာင္း (Mc. Henry Howe) က “သင္သည္ ႏုိင္ငံေရးကို အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းမႈအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ပါက ရိုးသားသူျဖစ္ရန္ မလြယ္ကူေတာ့ေခ်၊”၊ သီအိုဒိုရုစဘဲ့ (Theodore Roosevelt) က - “အေအာင္ျမင္ဆံုးေသာ ႏုိင္ငံေရးသမားဆိုသည္မွာ အျခားသူမ်ား ေတြးေတာစဥ္းစားေနသည့္ အေၾကာင္းရပ္မ်ားကို အက်ယ္ေလာင္ဆံုးႏွင့္ အႀကိမ္အမ်ားဆံုး ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုသူျဖစ္သည္”၊ လူ႔ခြစာ စာေရးဆရာႀကီး ဘားနတ္ေရွာ (Bernard Shaw) ကေတာ့ “ဘာတစ္ခုမွ မသိပါပဲႏွင့္ အရာရာတုိင္းကို သိသည္ဟု ထင္ျမင္ယူဆေနသူကား ႏုိင္ငံေရးသမားပင္တည္း”၊ အာရ္၊ အယ္၊ စတီဗင္ဆင္န္ (R.L. Stevenson) ကမူ “မည္သည့္ျပင္ဆင္မႈမ်ဳိးမွ မလိုဟု ထင္ျမင္ယူဆျခင္း ခံရသည့္ တစ္ခုတည္းေသာ အလုပ္အကိုင္မွာ ႏုိင္ငံေရးသမားအလုပ္ပင္ျဖစ္သည္”၊ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး ဗိသုကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက “ႏုိင္ငံေရးဆိုတာ တခါတရံမွ အစည္းအေ၀းလုပ္ၿပီးေတာ့ စင္ျမင့္ေပၚက ေျပာတဲ့လူက ေျပာ၊ နားေထာင္တဲ့လူက နားေထာင္တဲ့ ကိစၥမ်ဳိး မဟုတ္ဘူး…။ အၿမဲတမ္းအားျဖင့္ တတိုင္းျပည္လံုးမွာရွိတဲ့ တုိင္းသူျပည္သားေတြဟာ မိမိတို႔ရဲ႕ ဆုိင္ရာဆိုင္ရာအက်ဳိးေတြကို ဆုိင္သလို ဖြဲ႔စည္းၿပီးေတာ့ကာ မိမိတို႔ ျပႆနာေတြကို လုပ္ၿပီးေတာ့ကာ ေျဖရွင္းရန္အတြက္ အၿမဲတမ္း လုပ္ေနတဲ့ ကိစၥျဖစ္တယ္။” -စတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အဆိုအမိန္႔ေတြကို စုေပါင္းေလ့လာၿပီး မ်က္ေမွာက္ေခတ္နဲ႔ ယွဥ္လို႔ ျပန္လည္ေဆြးေႏြးၾကမယ္။
ဒါ့အျပင္ ျမန္မာမႈ၊ မြန္မႈထဲမွာ ေရွးမြန္-ဗမာပညာရွိမ်ား ထည့္သြင္းထားခဲ့ၾကတဲ့ - တုိင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ မင္းလုပ္သူတို႔ က်င့္ႀကံရမယ့္ အပရိဟာနယတရား ခုႏွစ္ပါး၊ ရာေဇာ၀ါဒသုတၱန္လာ မင္းက်င့္တရား ၁၀ ပါး၊ ဗလ ငါးပါး၊ တုိင္းျပည္၏ ရတနာ ကိုးပါးကို မႏွိပ္စက္ မညႇဥ္းပန္းရာလို႔ဆိုထားတဲ့ ကာမ႑ကီက်မ္း - စတဲ့ အႏွစ္ခ်ဳပ္ေတြကိုလည္း ျပည္သူ႔နီတိလို ဘာသာရပ္မ်ဳိး၊ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံေရး ေခါင္းစဥ္လိုမ်ဳိးမွာ သင္ၾကားေပးႏုိင္တယ္။
ေရြးေကာက္ပြဲ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းနဲ႔ ေခါင္းစဥ္မ်ား
ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အိမ္နီးနားခ်င္း အိႏၵိယႏုိ္င္ငံႏွင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံတို႔မွာ ရပ္ရြာလူမႈအဖြဲ႔အစည္း၊ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား၊ ရိုးရာဓေလ့မ်ားနဲ႔ ဆက္စပ္လို႔ ျပည္သူ႔နီတိနဲ႔ ႏုိင္ငံသားပညာေရး ဘာသာရပ္ကို မူလတန္းအဆင့္မ်ားမွာကတည္းက ေလ့က်င့္ သင္ၾကားၾကပါတယ္။ အမ်ဳိးသားသင္ရိုးညႊန္းတမ္း စံႏႈန္းမ်ားကို အသစ္တဖန္ျပန္လည္ ျပဳစုၾကတဲ့အခါမွာ ျပည္သူ႔နီတိနဲ႔ ႏုိင္ငံသားပညာေရးက႑ကို တခုတ္တရ ထည့္သြင္းလာၾကပါတယ္။
ျပည္သူ႔နီတိ၊ နုိင္ငံေရးသိပၸံဘာသာရပ္ကို တတိယတန္းကေန ဒသမတန္းအထိ (အသက္ ၈ ႏွစ္ကေန ၁၆ ႏွစ္အထိ) အတန္းတုိင္းမွာ လူမႈေရးဘာသာရပ္နဲ႔ တြဲဖက္လို႔ျဖစ္ေစ၊ သီးသန္႔ သင္ၾကားမႈအေနနဲ႔ျဖစ္ေစ တစ္ပတ္ကို အနည္းဆံုး ၂ ခ်ိန္ေလာက္ သင္ၾကားေပးပါတယ္။ ၁၁ တန္းနဲ႔ ၁၂ တန္းမွာ အထူးျပဳဘာသာရ ပ္တစ္ခုအေနနဲ႔လည္း ဘာသာတြဲေရြးခ်ယ္မႈမွာ ထည့္သြင္းႏုိင္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း တကၠသိုလ္မွာ အထူးျပဳေလ့လာလိုသူေတြ၊ အနာဂတ္ႏုိင္ငံေရးသမားေတြအတြက္ အေျခခံေကာင္းေတြ ရမယ္မဟုတ္လား။
မူလတန္းအရြယ္ေတြမွာ ေလးစားမႈဆိုတဲ့ သင္ခန္းစာေခါင္းစဥ္ကို အေသအခ်ာ သင္ၾကား ေပးတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေတာ့ မတူ ကြဲျပားတဲ့ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာတရားမ်ားအေပၚမွာ ေလးစားစြာနဲ႔ ဆက္ဆံတတ္ဖို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖက္ကို ေလးစားစြာ ျပဳမူေျပာဆို ဆက္ဆံတတ္ဖို႔ဆိုတာဟာ ပညာေရးက ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးမွ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ ခံယူထားၾကတယ္။ ဒါဟာ ပါတီစံုေရြးေကာက္ပြဲလို၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈလိုကိစၥေတြမွာ မရွိမျဖစ္ အေျခခံထားရမယ့္ ေမတၱာစိတ္ပဲ မဟုတ္လား။ အျပန္အလွန္ အမွီသဟဲျပဳ ရွင္သန္ေနၾကတယ္ဆိုတာကို သိျမင္လာဖို႔ပါ။ မိမိရဲ႕ အခြင့္ အေရးနဲ႔ လြတ္လပ္မႈအေပၚမွာ တန္ဖိုးထားတတ္ျခင္းနဲ႔ အျခားသူတစ္ပါးရဲ႕ အခြင့္အေရး၊ လြတ္လပ္မႈကိုလည္း မထိပါးေစဖို႔ သင္ၾကားေပးတယ္။ အၾကမ္းဖက္တဲ့၊ ခုိက္ရန္ျဖစ္ပြားတဲ့ နည္းလမ္းမ်ားနဲ႔ ျပႆနာေတြကို မေျဖရွင္း ၾကဖို႔ရာကိုလည္း သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမွာ ထည့္သြင္း သင္ၾကားေပးပါတယ္။ ေက်းရြာရပ္ကြက္လူႀကီးကို ဒီမိုကေရစီနည္းက် ဘယ္လို မဲေပး၊ ေရြးေကာက္ၾကသလဲဆုိတာ ဆဌမတန္းေက်ာင္းသားေတြ ေလ့လာခြင့္ရၾကတယ္။ ႀကိဳတင္မဲ၊ မဲလိမ္၊ မဲခိုး၊ မဲမေပးတဲ့ ဆိုးက်ဳိးကိုလည္း စာသင္ခန္းေတြမွာ ေဆြးေႏြးခြင့္ ရရွိၾကတယ္။ ေက်ာင္းသားသမဂၢကို ေက်ာင္းတုိင္းမွာ ဖြဲ႔စည္းထားၾကၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲကို ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းတက် က်င္းပျခင္းဟာလည္း အနာဂတ္တုိင္းျပည္အတြက္ အေရးပါတဲ့ ပညာေရးလုပ္ငန္းပါပဲ။ ေက်ာင္းသားတာ၀န္ မေက်ပြန္ျခင္း၊ ႏုိင္ငံသားတာ၀န္ မေက်ပြန္ျခင္း ေခါင္းစဥ္လိုမ်ဳိးကိုလည္း သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမွာ ထည့္သြင္းသင္ၾကားၾကတယ္။
အတန္းအဆင့္အလိုက္ တတ္ေျမာက္ရမယ့္ စြမ္းရည္မ်ားနဲ႔ အသိပညာ ဗဟုသုတေတြကိုလည္း အတိအက် ထည့္သြင္း ေဖၚျပထားတယ္။ ေက်ာင္းလုပ္ငန္းမ်ားမွာ၊ ရပ္ရြာလုပ္ငန္းမ်ားမွာ၊ တုိင္းျပည္မွာ လုိအပ္တဲ့ တာ၀န္ယူရမယ့္ မိမိတာ၀န္ ၀တၱရားမ်ားကို ယူတတ္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္လည္း ပါရွိတယ္။ သူတပါးကို ကူညီဖို႔ရာလည္း စာသင္ခန္းအတြင္းမွာ ေဆြးေႏြးၾကတယ္။ တရားမွ်တမႈဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ကို မိမိနယ္ေျမနဲ႔ ရပ္ရြာ၊ တုိင္းျပည္မွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ၊ ပကတိ စစ္မွန္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ လူမႈစီးပြား ျပႆနာမ်ားကို အေျခခံၿပီးေတာ့ ၉ တန္း၊ ၁၀ တန္းေက်ာင္းသားေတြဟာ စာသင္ခန္းမ်ားအတြင္းမွာ ေတြးေတာၾက၊ ေဆြးေႏြးၾက၊ တင္ျပၾကပါတယ္။ အခြင့္အာဏာအေၾကာင္း၊ အစုိးရဖြဲ႔စည္းပံု၊ ဒီမိုကေရစီ၊ ဖက္ဒရယ္၊ ပါလီမန္၊ ေရြးေကာက္ပံု၊ ဥပေဒျပဳ ျပဌာန္းပံုနဲ႔ အစိုးရ အဆင့္အဆင့္ရဲ႕ တာ၀န္၀တၱရားမ်ားကိုလည္း သင္ခန္းစာအေနနဲ႔ သင္ယူေလ့လာၾကရတယ္။
လက္ရွိျမန္မာႏုိ္င္ငံေရးစနစ္ဟာ pseudo-presidential system ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အစိုးရႏွင့္ လႊတ္ေတာ္အၾကား check and balance ပ်က္ျပားေနေၾကာင္းတို႔ကိုလည္း ေလ့လာခြင့္ ရရွိသင့္ၾကပါတယ္။ အမ်ားစုက ေတာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳႏုိင္ျခင္း၊ မဲအျပတ္အသတ္ ႏုိင္ျခင္းမွာလည္း “majority tyranny”, “tyranny of the masses” အႏၱရာယ္ရွိေၾကာင္းတို႔ကို သိရွိထားသင့္ပါတယ္။ လူနည္းစု တုိင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ သတိထားရမယ့္ အခ်က္မဟုတ္ပါလား။
လက္ရွိျမန္မာျပည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ႏွင့္ ကမၻာ့ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံမ်ား၏ ကြာဟျခားနားခ်က္၊ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ စစ္တပ္ကုိယ္စားလွယ္ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ အျခားႏုိင္ငံမ်ား၏ လႊတ္ေတာ္မ်ားတြင္ မရွိျခင္း၊ သမၼတကို ေရြးခ်ယ္ၾကပံုမ်ား၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္စနစ္ႏွင့္ သမၼတစနစ္တို႔အၾကား ျခားနားခ်က္၊ ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္၊ ျပည္နယ္အစိုးရ ဖြဲ႔စည္းပံုတို႔ကို အထက္တန္းအဆင့္မ်ားႏွင့္ ေကာလိပ္တို႔တြင္ အက်ယ္တ၀င့္ ေလ့လာခြင့္ ရရွိၾကသင့္တယ္။ ႏုိ၀င္ဘာ ၈ ရက္ေန႔ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုိင္ငံတကာမွ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အခ်က္ ၇ ခ်က္ကိုလည္း အထက္တန္း ေက်ာင္းသားမ်ားအေနနွင့္ သိသင့္တယ္ မဟုတ္ပါလား။ ေ၀၀ါးမႈအခ်ဳိ႕ျဖင့္ ဒီခ်ဳပ္ပါတီ၊ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီရဲ႕ အတြင္းပို္င္း အားၿပိဳင္မႈ၊ မဘသႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာအမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီမ်ား၊ ဘဂၤလီဒုကၡသည္အေရး၊ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တုိက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး NCA စာခ်ဳပ္၊ စီးပြားေရး တံု႔ဆုိင္းမႈမ်ား၊ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္အမတ္ေနရာ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္းႏွင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ အခန္းက႑ - ဒီအခ်က္ ၇ ခ်က္ဟာ စာသင္ခန္းမ်ားအတြင္းမွာ အက်ယ္တ၀င့္ ေလ့လာခြင့္ ရရွိသင့္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးေခါင္းစဥ္မ်ားပါ။ ဒီလိုေလ့လာေဆြးေႏြးခြင့္ေတြ ရရွိမွသာလွ်င္ မွန္ကန္တဲ့ ေရြးခ်ယ္မႈကို စဥ္းစားဥာဏ္ႏွင့္ ခ်မွတ္တတ္မွာပါ။ ပကတိ အေျခအေနမ်ားနဲ႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ တုိင္းေရးျပည္ရာကိုလည္း စိတ္ပါ၀င္စားမႈ ရရွိလာၾကမယ္။
စာသင္ေက်ာင္းမ်ားက ပိုမို ေက်ပြန္သင့္တဲ့ တာ၀န္ႀကီးတစ္ရပ္
လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးစ တေခတ္တခါက အသံုးျပဳခဲ့ဖူးတဲ့ ျပည္သူ႔နီတိသင္ရိုးညႊန္းတမ္းကို ျပန္လည္ ဆန္းသစ္၊ အသက္သြင္းလို႔ စာသင္ခန္းမ်ားမွာ အျမန္ဆံုး အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ေတာ့ ေနာင္ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း သိပ္မေ၀းလွတဲ့ အနာဂတ္ကာလမွာ ဆႏၵမဲေပးၾကရေတာ့မယ့္ ဒီေန႔ မူ၊ လယ္၊ ထက္ ေက်ာင္းသားေတြကို ေရြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္း သင္ၾကားေပးျခင္းဟာ ပိုမိုေသခ်ာတဲ့ ဒီမိုကေရစီတုိင္းျပည္ကို ထူေထာင္ျခင္းပါပဲ။ ဒီမိုကေရစီကို ယုယုယယ ပ်ဳိးေထာင္ေနရဆဲ တုိင္းျပည္အတြက္ မူလယ္ထက္ အတန္းမ်ားမွာ သီးသန္႔ဘာသာရပ္တစ္ခုအေနနဲ႔ တစ္ပတ္ကို ၂ ခ်ိန္ေလာက္ျဖစ္ျဖစ္ ထားၿပီး တိက်တဲ့ သင္ရိုးညြန္းတမ္း၊ သင္ခန္းစာမ်ားနဲ႔ သင္ၾကားရန္ တုိက္တြန္းလိုပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားဟာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီးတစ္ခု ျဖစ္လာေစရန္ မဲရံုေစာင့္ျခင္း၊ ႀကီးႀကပ္ျခင္းအလုပ္တုိ႔ကို တုိင္းျပည္အတြက္ တာ၀န္သိသိ၊ ေက်ေက်ပြန္ပြန္ လုပ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ မဲရံုမ်ားကို ႀကီးၾကပ္ေရးတာ၀န္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ပုံရိပ္ကို မထိခုိက္ေစဖို႔ ဆရာဆရာမတို႔ကို အားကိုးျခင္းအေပၚ အျငင္းမပြားလိုပါ။  သို႔ေပတဲ့ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္း က်နစြာနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ေျမာက္ဖို႔အတြက္ ႏုိင္ငံေရး အေျခခံ အသိတရားမ်ားကို ငယ္ရြယ္စဥ္မွာကတည္းက သင္ၾကားေပးဖို႔ရယ္၊ အနာဂတ္သမၼတေလာင္းမ်ား၊ အမတ္ေလာင္းမ်ားကို က်င့္၀တ္နီတိနဲ႔ ျပည့္စံုေအာင္၊ ျပည္သူ႔ဆႏၵကို ေလးစားလိုက္နာတတ္ေအာင္၊ ဖက္ဒရယ္စနစ္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီကို ႏွလံုးသားထဲေရာက္ေအာင္ သင္ၾကား ေလ့က်င့္ေပးရမယ့္ ပညာေရးရဲ႕ မူလတာ၀န္မ်ားကိုေတာ့ (မပ်က္မကြက္) ပိုမို ေက်ပြန္သင့္တယ္ မဟုတ္ပါလား။
သိန္းႏုိင္ (ေမာကၡပညာေရး)
ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပုိင္း (၁၇) သံလြင္တိုင္းမ္ဂ်ာနယ္၊ ၂၄ ေအာက္တိုဘာ ၂၀၁၅၊ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ပရပ္ရွားေက်ာင္းဆရာမ်ား၏ ေအာင္ပြဲႏွင့္ မြန္သမိုင္းဆရာ့ အိပ္မက္ ( ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပုိင္း (၁၆) )

ပရပ္ရွားေက်ာင္းဆရာမ်ား၏ ေအာင္ပြဲႏွင့္ မြန္သမိုင္းဆရာ့ အိပ္မက္

• 
• 

Details

Category: ပညာရပ္စာတမ္းမ်ား

Published on Saturday, 03 October 2015 12:08

Written by သိန္းႏုိင္

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပုိင္း (၁၆) 

သံလြင္တုိင္းမ္ဂ်ာနယ္၊ ၃ ေအာက္တုိဘာ ၂၀၁၅၊ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕။ 
ေအာက္တုိဘာလ ၅ ရက္ေန႔ကို ကမၻာ့ဆရာမ်ားေန႔အျဖစ္ တစ္ကမၻာလံုးမွာ ႏွစ္စဥ္က်င္းပၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံတုိင္းမွာ ဆရာမ်ားရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို သတိတရ ဆင္ယင္က်င္းပရင္း လက္ရွိပညာေရးစနစ္မ်ားအေၾကာင္း၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ရာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားအေၾကာင္းနဲ႔ ေက်ာင္းဆရာမ်ားရဲ႕ ဘ၀၊ အလုပ္အကိုင္တန္ဖိုးမ်ားနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာတရား ျမင့္မားေရးတို႔အတြက္ ျပန္လွန္သံုးသပ္ရမယ့္ အခ်ိန္ကာလလို႔ သတ္မွတ္ၾကတယ္။ ဒီႏွစ္ရဲ႕ ကမၻာ့ဆရာမ်ား ေန႔ ေဆာင္ပုဒ္က “Empowering teachers, building sustainable societies” - ''ဆရာမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမႇင့္တင္ရင္း - ေရရွည္တည္တံ့ဖြံ႔ၿဖိဳးေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို တည္ေဆာက္ျခင္း'' ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာမ်ားဟာ ပညာေရးရည္မွန္းခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ ေဖၚေဆာင္ေနသူေတြမွ်သာလွ်င္ မဟုတ္ဘူး။ အမ်ဳိးသားစြမ္းေဆာင္ရည္နဲ႔ ေရရွည္တည္တ့ံမယ့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကိုလည္း ပ်ဳိးေထာင္ေနၾကသူေတြျဖစ္တယ္။ အသိပညာ၊ အမွန္တရား၊ စံတန္ဖိုးမ်ားနဲ႔ က်င့္၀တ္နီတိေတြ ျပည့္စံုတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြကို ဖန္တီး ေနသူေတြလည္းျဖစ္တယ္လို႔ ေဆာင္ပုဒ္က ရည္ညႊန္းပါတယ္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ရဲ႕ ဒီကမၻာ့ဆရာမ်ားေန႔ အခါသမယမွာ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ဘ၀တစ္ေကြ႔မွာ အမွတ္မထင္ ႀကံဳဆံုခဲ့ရတဲ့ က်င့္၀တ္နီတိအရာမွာ ဆရာပီသလွတဲ့ မြန္သမို္္င္းဆရာႀကီးတစ္ဦးကို သတိရ လြမ္းဆြတ္ေနမိပါတယ္။
လက္တြဲေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ မြန္သမိုင္းဆရာ
လြန္ခဲ့ေသာ ၁၂ ႏွစ္ေက်ာ္၊  ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပို္င္း ႏို၀င္ဘာလမွာ က်ေနာ္ဟာ ထုိင္း-ျမန္မာအေျခစိုက္အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရးႏွင့္ ပညာေရး ေကာ္မီတီ NHEC မွာ ပညာေရးဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူအေနနဲ႔ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္လ်က္ရွိ ေနခဲ့တယ္။ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္းမ်ားနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ား ပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ႔ ၂၈ ဖြဲ႔ကုိ စုစည္းၿပီး နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ပညာေရးအကူအညီေတြကို ျပည္တြင္းတုိင္းရင္းသား ေဒသမ်ားဆီ ေရာက္ရွိေစဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့တဲ့ အစီအစဥ္ေတြပါ။ ကေလးမ်ားအားလံုး ေက်ာင္းေနႏိုင္ေရး၊ ပညာေရး သုေတသနသင္တန္း၊ ဆရာအတတ္ပညာ သင္တန္းနဲ႔ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း လုပ္ငန္းစဥ္အစရွိတဲ့ ပညာေရး စီမံခ်က္ေတြ၊ ပညာေရး စာအုပ္ေတြ ျပဳစုထုတ္ေ၀ေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အေတာ္ကေလးကို အလုပ္မ်ား ေနခဲ့ပါတယ္။ ရံုးခ်ဳပ္က ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႔မွာပါ။ တိုင္းရင္းသား ပညာေရးဌာန ေပါင္းစံုပါ၀င္တဲ့ ပညာေရး အလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ဆက္တုိက္ဆိုသလို လုပ္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ နယ္စပ္ေဒသေတြနဲ႔ ျမန္မာျပည္တြင္း ပညာေရး အေတြ႔အၾကံဳေတြ အမ်ားၾကီး ရရွိခဲ့တာပါ။ အဲဒီလိုနဲ႔ နယ္စပ္ေဆာင္းရက္တစ္ရက္မွာ ျပည္တြင္း မြန္ျပည္နယ္က လူၾကံဳနဲ႔ စာပို႔လာလို႔ ဆိုတဲ့အခါမွာ အထူးအဆန္း ျဖစ္ေနခဲ့မိတယ္။
ဆရာအတတ္ပညာသင္တန္းမ်ားနဲ႔ ပညာေရးအလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ မြန္ေဒသကေန လာေရာက္ျပီး အတိုင္ပင္ခံ တစ္ဦးအေနနဲ႔လည္း အစဥ္အျမဲ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးတဲ့ ဆရာၾကီး ႏိုင္စိုက္ေထာဆီက ပို႔လာတဲ့စာပါ။ ဆရာၾကီးဟာ ၁၉၆၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားမွာ ပညာေရးတကၠသိုလ္က၊ ပညာေရးဘြဲ႕ကို ရရွိခဲ့ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မဆလေခတ္ တစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာ ေက်ာင္းဆရာဘ၀ကို ျမတ္ႏိုး ခံုမင္စြာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ အျငိမ္းစားယူေတာ့ မြန္ျပည္နယ္၊ သံျဖဴဇရပ္အထက္တန္း ေက်ာင္းအုပ္ၾကီးတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ေနဆဲပါ။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ပံုကာလမ်ားမွာလည္း ျမိဳ႔နယ္ သပိတ္ေကာ္မီတီမွာ ဥကၠဌအျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ့သူပါ။ ျပည္တြင္းပညာေရး လုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ ျပည္တြင္း ပညာေရး ျဖစ္ထြန္းေနမႈေတြကိုဆရာၾကီး ႏုိင္စိုက္ေထာနဲ႔အျခားေသာ ဆရာဆရာမၾကီးမ်ားထံမွ ကၽြန္ေတာ္ျပန္လည္ေလ့လာခြင့္၊ နာယူခြင့္နဲ႔ ေဆြးေႏြးခြင့္ေတြ ရရွိခဲ့တာပါ။ ဆရာႀကီးနုိင္စိုက္ေထာနဲ႔ ဇနီးဆရာမႀကီး ေဒၚမိအိမ္ရိုင္း၊ ဆရာႀကီးႏုိင္စိုးသန္း၊ ဆရာေဇ၊ ဆရာႀကီးႏုိင္ဂ်ႏူမြန္ ( အၿငိမ္းစားတုိင္းပညာ၀န္၊ ညႊန္မွဴး - ႏုိင္ေငြသိန္း - ယခု - ဒုဥကၠဌ (၂) မြန္အမ်ဳိးသားပါတီ) နဲ႔ အျခားေသာ တုိင္းရင္းသားပညာေရး ပညာရွင္မ်ားထံမွ ေလ့လာခြင့္ေတြ ရရွိခဲ့တယ္။ ႏွစ္အေတာ္ၾကာၾကာ အေနာက္တုိင္း ႏုိင္ငံေတြမွာ ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး နယ္စပ္ေဒသမ်ားဆီ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိလာသူ တစ္ဦးအေနနဲ႔ ဒီဆရာႀကီး၊ ဆရာမႀကီးမ်ားအပါအ၀င္ နယ္စပ္ေဒသ ပညာေရးသမားမ်ားနဲ႔ အတူတကြ အလုပ္လုပ္ခြင့္ ရရွိခဲ့တာဟာ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ အင္မတန္မွကို တန္ဖိုးရွိလွပါတယ္။
ဆရာအတတ္ပညာ လုပ္ငန္းခြင္အႀကိဳ သင္တန္းေတြမွာလည္း ဆရာၾကီးဟာ က်ေနာ္တို႔ လူရြယ္နည္းျပမ်ားနဲ႔အတူ တက္ၾကြစြာနဲ႔ ခရီးျပင္းေတြ တနံတလ်ား ထြက္ျပီး အစြန္အဖ်ားေဒသေတြက ဆရာငယ္မ်ားကို မေမာတမ္း၊ မပန္းတမ္း သင္တန္း ပို႔ခ်ျပန္ပါတယ္။ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ဗဟိုေဒသက ပညာေရးသင္တန္းမ်ား၊ ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ မယ္လာဦးဒုကၡသည္စခန္း၊ အိႏိၵယနယ္စပ္ ေလးခြန္စခန္းနဲ႔ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ေတြမွာ ဖြင့္လွစ္ခဲ့တဲ့ သင္တန္းမ်ားမွာ ဆရာႀကီးတို႔ဟာ မပ်က္မကြက္ လာေရာက္ခဲ့ၿပီး ဆရာအတတ္ပညာေတြကို ေ၀မွ်ခဲ့ၾကတယ္။ ျမန္မာ့ပညာေရးမွာ တစ္သက္လံုး လူမႈေရးဘာသာရပ္ကို သင္ၾကားခဲ့သူပီပီ၊ အထူးသျဖင့္ သမိုင္းသင္ရိုးညႊန္းတမ္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး “အာဃတတရား ကင္းရွင္းတဲ့ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း”၊ “ဘက္လိုက္မႈ မရွိတဲ့ သမုိင္းသင္ရိုးညႊန္းတမ္း”၊ “လူမႈ အနိဌာရံု ကင္းစင္တဲ့ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း”၊ “အနာဂတ္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းအားမန္ေတြ ရရွိေစမယ္ သင္ရိုး” ျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း သင္ခန္းစာမ်ားဟာ ဆရာေလာင္းမ်ားအတြက္ အင္မတန္မွကို ပညာလည္းရ၊ ဥာဏ္မ်က္စိလည္း ပြင့္ေစပါတယ္။ ကမၻာ့သမုိင္းထဲက “ပရပ္ရွား ေက်ာင္းဆရာမ်ားရဲ႕ ေအာင္ပြဲ”၊ “အစိုးရဆိုတာ အစကေတာ့ရိုးရိုးပါ”၊ “သမိုင္းတုိင္းဟာ အာဏာ ရရွိခဲ့သူေတြအေပၚ ဘက္လိုက္ ေရးသားျခင္းမွ်သာ”၊ “ျမန္မာ့သမိုင္းဖတ္စာအုပ္မ်ားထဲက တုိင္းရင္းသားသမုိင္း အမွားမ်ား” စတဲ့ သမုိင္းျဖစ္စဥ္နဲ႔ ေက်ာင္းပညာေရး၊ နုိင္ငံေရးေတြကို ဆက္စပ္ျပီး ေဆြးေႏြး ပို႔ခ်ခ်က္မ်ားဟာ စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းပါတယ္။
ေျပာင္းလဲဖို႔ လိုအပ္ေနတဲ့ ပညာေရးစနစ္ကို ယံုၾကည္တဲ့အတိုင္း ဘ၀ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးႏွစ္မ်ားမွာ လူငယ္ ေက်ာင္းဆရာဆရာမေလာင္းမ်ားကို ပ်ဳိးေထာင္ခဲ့သူပါ။ မတူညီတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား သဟဇာတ ျဖစ္ေစေရး၊ နယ္ေျမေဒသ ဖြံ႕ျဖိဳးတုိးတက္ေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီလူ႔အဖြဲ႔အစည္း ေပၚထြန္းေရးေတြ အတြက္သင္ရိုးညႊန္းတမ္းဟာ အခရာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သူတို႔ သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ မလုပ္ႏုိင္ခဲ့ေသးတဲ့ လက္ရွိ ေက်ာင္းသင္ရိုးညႊန္းတမ္းကို သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္အလိုက္  ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၾကဖို႔ကိုလည္း အစဥ္သျဖင့္ တြန္းတြန္းတုိက္တိုက္ ေျပာဆိုခဲ့သူလည္းျဖစ္တယ္။ ဖက္ဒရယ္ပညာေရး စနစ္ကို ေမွ်ာ္လင့္တမ္းတရင္း၊  ဖက္ဒရယ္မ်ဳိးေစ့ကို အသက္ထက္ဆံုး ပ်ဳိးေထာင္ေပးခဲ့သူ တုိင္းရင္းသား သမုိင္းဆရာႀကီး။
ဆရာၾကီးရဲ႕စာမွာ အခုအခါ ျပန္ဖတ္ျဖစ္တုိင္း လြမ္းေမာဖြယ္ရာ စာတစ္ေၾကာင္း ပါရွိခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိ စုေပါင္း လုပ္ေဆာင္ေနၾကတဲ့ “ေက်ာင္းပညာေရး သင္ရိုးညႊန္းတမ္း၊ စံႏႈန္းမ်ားအညႊန္းေဘာင္” ေပၚထြန္းေရး လုပ္ငန္းကို အလြန္ပင္ စိတ္၀င္စားမႈရွိေၾကာင္းနဲ႔ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းပညာဆိုင္ရာ သိသင့္သိထိုက္တာေတြ အမ်ားၾကီးကို ေလ့လာခြင့္ရရွိေၾကာင္း။ မိမိအေနနဲ႔ လိုအပ္တဲ့ အပိုင္းေတြမွာ အင္တိုက္အားတိုက္ ဆက္လက္ကူညီပ့ံပိုးမႈေတြ၊ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ေပးသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ အလြန္ အေရးၾကီးလွတဲ့ ပညာေရး လုပ္ငန္းၾကီးတစ္ခု ျဖစ္ေၾကာင္းစတာေတြ ပါရွိပါတယ္။ လြမ္းေမာဖြယ္ရာ ျဖစ္ေစတဲ့ စာေၾကာင္းကေတာ့ “ဒီအလုပ္သာ ျပီးစီးသြားခဲ့ရင္ျဖင့္ မိမိအေနနဲ႔ ေသေပ်ာ္ျပီျဖစ္ေၾကာင္း” ပါ။ အလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲေတြနဲ႔ သင္တန္းေတြ ၅ ၾကိမ္ေလာက္အျပီး၊ စာတမ္းေပါင္းမ်ားစြာကို စုစည္းခဲ့အျပီးမွာေတာ့ အခ်ိန္၂ ႏွစ္ခန္႔ ယူခဲ့ရပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းအတြက္ ျပည္တြင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက ပညာေရး ပညာရွင္ေတြ (အထူးသျဖင့္ အိႏိၵယႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသားပညာေရးေကာင္စီ NCERT က ပညာရွင္ေတြ) ထံက နည္းပညာပိုင္းနဲ႔ အၾကံဉာဏ္ေတြ ရယူခဲ့ပါတယ္။ ပညာေရးရည္ညႊန္း စာအုပ္တစ္အုပ္ အေနနဲ႔ရယ္၊ ဆရာအတတ္ပညာ သင္တန္းေတြအတြက္ ေလ့လာစရာ စာအုပ္တစ္အုပ္ အေနနဲ႔ရယ္ အသံုးတည့္လွတဲ့ “သင္ရိုးညႊန္းတမ္း၊ စံႏႈန္းမ်ား အညႊန္းေဘာင္” Curriculum: Standard & Framework စာအုပ္ကို ေရးသား ျပဳစု ႏုိင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ လူမႈေရးဘာသာ (ပထ၀ီ၊ သမိုင္း၊ ျပည္သူ႔နီတိ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ သိပၸံ) ေပါင္းစည္းသင္ရိုးကို မူလတန္းအဆင့္ (သူငယ္တန္း-ဆဌမတန္း) အထိ ျပဳစုႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္နဲ႔အတူ ပါ၀င္ေရးသား ျပဳစုခဲ့ၾကတဲ့ တုိင္းရင္းသား ပညာေရးဌာနမ်ား၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ ပညာရွင္မ်ားအတြက္ ေက်နပ္စရာ၊ ဂုဏ္ယူ၀မ္းေျမာက္စရာ မွတ္တိုင္တစ္ခုပါ။

စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့လာရင္း မွ်ေ၀ေပးခဲ့တဲ့ မြန္သမုိင္းဆရာ
သင္တန္းကာလေတြမွာ ဆရာေလာင္းမ်ားကို ဆရာႀကီး ႏုိင္စိုက္ေထာက ပညာေရးဒႆန အေတြးအျမင္ဘာသာရပ္နဲ႔ သမုိင္းသင္ၾကားနည္းဘာသာရပ္ေတြကို သင္ၾကားေပးပါတယ္။ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္ ေလ့လာမႈမ်ားနဲ႔ ျမန္မာ့ပညာေရး အေတြ႔အႀကံဳမ်ားထဲ ထုတ္ႏႈတ္ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကို ဆရာေလာင္းမ်ားနဲ႔အတူ ကၽြန္ေတာ္တို႔ နည္းျပဆရာမ်ားကလည္း ေလ့လာမွတ္သားခြင့္ ရရွိတာပါ။
“တပည့္တို႔ - အေျပာက်ယ္ျပန္႔လွတဲ့ ေက်ာင္းပညာေရးမွာ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းဟာ အခ်က္အခ်ာ က်လွပါတယ္။ ေရေျမေတာေတာင္နဲ႔ လူေနမႈပံုစံေတြ ေျပာင္းလဲတဲ့အေလွ်ာက္၊ ေခတ္စနစ္ေတြ ေျပာင္းလဲတဲ့ အေလွ်ာက္၊ မ်က္ေမွာက္ေခတ္နဲ႔ အနာဂတ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ေတာင္းဆိုေနတဲ့အေလွ်ာက္ ေက်ာင္းသင္ရိုးဟာ လုိက္ပါ ေျပာင္းလဲရတယ္။ ပံုမွန္၄ ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ေတာ့ အနည္းဆံုး မြမ္းမံမႈေတြ၊ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္မႈေတြ၊ ပယ္ဖ်က္မႈေတြကို စနစ္တက်၊ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းတက် လုပ္ေဆာင္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္မီေနဖို႔ရယ္၊ ဘ၀ေတြ ရွင္သန္ႏိုင္ဖို႔ရယ္ ႏို္းၾကားေနတဲ့ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းကို တည္ေဆာက္ၾကရတယ္။ ၂၀ ရာစု ဂ်ာမန္ လူမႈေဗဒပညာရွင္ ယာဂ်င္ဟာဘာမာ့စ္ Jurgen Habermas က ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ - လူသားမွာ သင္ယူေလ့လာေနဖို႔က လြဲျပီးေတာ့ အျခားေသာ ေရြးခ်ယ္စရာ မရွိဘူး”- တဲ့။ ျငင္းဆိုလို႔မရတဲ့အခ်က္ပါ။ ဆက္လက္ေတြးေတာ စဥ္းစားစရာေတြ အမ်ားၾကီးကို ရွိေနပါတယ္။ ဘာကို သင္ယူေလ့လာရမွာလဲ။ သင္ယူေလ့လာ ေနရတာေတြဟာလည္း အမွန္ေတြျဖစ္ရဲ႕လား။ သင္ၾကားေနသမွ်ကို ဆရာပီပီ တပည့္တို႔ အဦးအစ ဆန္းသစ္ သံုးသပ္ၿပီးမွ  သမုိင္းကို ျပန္သင္ေပးပါ။ ဒါမွ အမွန္တရားနဲ႔ နီးစပ္မယ္။ ေရရွည္ တည္တံ့ဖြံ႔ၿဖိဳးမယ္။ ဖက္ဒရယ္ကို တည္ေဆာက္ႏုိင္မယ္။”  
“ဒီဆရာအတတ္ပညာသင္တန္းမွာ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီးမ်ားနဲ႔ နည္းျပေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ဆရာဦးသိန္းႏုိင္၊ ဆရာမေဒၚခင္ေဆြလိႈင္၊ ဆရာမေဒၚဒြဲလင္း၊ ဆရာေဇ၊ ဆရာေစာလာေဂးတို႔႔က ကေလးဗဟိုျပဳပညာေရးအတြက္ တက္ၾကြတဲ့ စာသင္ခန္းေတြျဖစ္လာေစဖို႔၊ ေတြးေခၚစဥ္းစားေနတဲ့ စာသင္ခန္းေတြ၊ ႏုိးၾကားလႈပ္ရွားေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြျဖစ္လာဖို႔အတြက္ ကေလးဗဟိုျပဳ သင္ၾကားနည္းလမ္းေတြကို အသံုးျပဳၾကဖို႔ တိုက္တြန္းေဆြးေႏြးတာေတြကို အလြန္ပဲ အားရေက်နပ္လွတယ္။ သို႔ေပတဲ့ အသက္အရြယ္ ၇၀ နား ကပ္ေနၾကၿပီျဖစ္တဲ့ ဆရာႀကီးနဲ႔ ဆရာမႀကီးတို႔အတြက္ေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိး သင္တန္းေပးဖို႔ဆိုတာက အေတာ္ကေလး ခက္ခဲလွတယ္။ ရွက္လည္း ရွက္ပါတယ္။ သမုိင္းဆရာသက္တမ္း အႏွစ္ ၃၀ ေက်ာ္မွာ ကေလးဗဟို မျပဳခဲ့ဖူးဘူးေလ။”  အသက္ ၇၀ နားနီး၊ နည္းျပဆရာႀကီးေတြဟာ လူရြယ္ နည္းျပမ်ားထံမွာ သင္ျပနည္းေတြကို ေမးျမန္းေဆြးေႏြးရင္း သင္ခန္းစာေတြ ျပင္ဆင္သင္ၾကားခဲ့တာဟာလည္း ဆရာေလာင္းမ်ားအတြက္ ဘ၀တစ္သက္တာ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့လာျခင္းနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိုစိတ္ကို လက္ေတြ႔ျပသခဲ့သူေတြ။
ပရပ္ရွား ေက်ာင္းဆရာထုကို အားက်ခဲ့တဲ့ မြန္သမုိင္းဆရာ
သင္တန္းတုိင္းမွာ ဆရာေလာင္းမ်ားအေနနဲ႔ အားက်အတုယူရမယ့္ ပရပ္ရွားေက်ာင္းဆရာမ်ား အေၾကာင္းဟာလည္း အင္မတန္မွကို စိတ္၀င္စားစရာပါပဲ။ “ တပည့္တို႔ - တခ်ိန္တုန္းက ပရပ္ရွားႏိုင္ငံဆိုတာဟာ အခု ဂ်ာမနီႏို္င္ငံပါပဲ။ အဲဒီတုန္းက ပရပ္ရွားႏို္္င္ငံကို ၁၇၁၃ ခုႏွစ္ကေန ၁၇၄၀ ခုႏွစ္ထိ အုပ္စိုးခဲ့တဲ့ Fredrick William ဘုရင္ဟာ သူ႔လက္ထက္မွာ စစ္တပ္အင္အား၊ စီးပြားေရး အင္အား ေတာင့္တင္းခိုင္မာေအာင္ လုပ္ႏို္င္ခဲ့ရံုသာမကဘဲ ၁၇၁၇ ခုႏွစ္က စျပီးေတာ့ ပရပ္ရွားႏို္င္ငံ ပညာေရးကို အမိ်ဳးသား ပညာေရးအျဖစ္ ထူေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ အခ်ိန္မွာတုန္းကေတာ့ အားေကာင္းတဲ့ ပညာေရး ျဖစ္မလာေသးပါဘူး။”
“ျပင္သစ္ဘုရင္ နပိုလီယံလက္ထက္ ၁၈၀၆ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ပရပ္ရွားနဲ႔ ျပင္သစ္တို႔ စစ္ျဖစ္ျပီး ေယနားျမိဳ႕ (Jena) စစ္ပြဲမွာ ပရပ္ရွားေတြ စစ္ရႈံးပါတယ္။ အဲဒီစစ္ပြဲကို Disaster of Jena – ေယနားက်ဆံုးခန္း - လို႔ ပရပ္ရွားေတြက ေခၚၾကပါတယ္။ အဲဒီစစ္ပြဲမွာ သူတို႔ ဥာဏ္ပညာနည္းလို႔ ရႈံးရတယ္လို႔ ပရပ္ရွားေတြက ယူဆၾကပါတယ္။ အဲဒီအခါ တႏို္င္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ ပညာတတ္ဖို႔ လိုျပီလို႔ ဆံုးျဖတ္ျပီး ပရပ္ရွားေတြဟာ အမ်ိဳးသားပညာေရးကို အားသြန္ခြန္စိုက္ တည္ေဆာက္ေတာ့တာပါပဲ။ ပညာဥာဏ္သာသူေတြကသာလွ်င္ တုိင္းႏုိင္ငံကို တည္ေဆာက္ႏုိင္မယ္ဆိုၿပီး ပရပ္ရွားေက်ာင္းဆရာေတြကို  စြမ္းေဆာင္ရည္နဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးအပ္ခဲ့တယ္ ” ကၽြန္ေတာ္တို႔ နည္းျပဆရာမ်ားအပါအ၀င္ သင္တန္းသားအားလံုး စိတ္ပါ၀င္စားလ်က္ ဆရာ့ပို႔ခ်ခ်က္အေပၚ ေလးနက္ခဲ့ၾကတယ္။
“အဲလိုနဲ႔ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၄ ႏွစ္အၾကာ တတိယနပိုလီယံလက္ထက္မွာ ျပင္သစ္နဲ႔ ပရပ္ရွားတို႔ စစ္ပြဲ ထပ္ျဖစ္တဲ့အခါမွာေတာ့ ဆီဒန္းျမိဳ႕တိုက္ပြဲမွာ ပရပ္ရွားက အႏုိင္ရသြားပါေတာ့တယ္။ ျပင္သစ္ရဲ႕ တတိယေျမာက္ နပိုလီယံဘုရင္က လက္နက္ခ်လိုက္ရပါတယ္။ အဲဒီ ေအာင္ပြဲကို Victory of Prussians school masters လို႔ေခၚတာပါ။ ပရပ္ရွားေက်ာင္းဆရာထုရဲ႕ ေအာင္ပြဲလို႔ သမုိင္းတြင္ခဲ့တဲ့ ဒီ ပညာေရး လႈပ္ရွားမႈထဲက တပည့္တို႔ သင္ခန္းစာ ယူႏုိင္ၾကပါေစ။” 
"ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ပရပ္ရွားေတြက သူတို႔ စစ္ႏို္င္ရတာ ပညာဥာဏ္ေၾကာင့္ပဲလို႔ ပိုလက္ခံသြားျပီး ပညာေရးျပဳျပင္တည္ေဆာက္မႈေတြကို စဥ္ဆက္မျပတ္ လုပ္ေတာ့တာပါပဲ။ ပညာေရးရဲ႕ အေရးပါမႈကို ဂ်ာမန္လူမ်ိဳးေတြက အဲဒီ ၁၉ ရာစု အေစာပိုင္းကာလကတည္းက သိခဲ့ျပီလို႔ ဆိုရမွာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ပဲ အမ်ိဳးသားပညာေရးစနစ္ကို စခဲ့တာ ဂ်ာမနီႏို္င္ငံလို႔ေတာင္ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။ ခုဆိုရင္ေတာ့ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံဟာ ဥေရာပမွာ ထိပ္တန္းေရာက္တဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ေနရာယူလာႏို္င္တာ ေတြ႔ေနရျပီ ျဖစ္ပါတယ္။”
ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ဆရာႀကီးဟာ သင္တန္းသားေတြကုိ အုပ္စုငယ္ေတြ ဖြဲ႔ၿပီး အမ်ဳိးသားပညာေရးစနစ္မ်ားနဲ႔ လက္ရွိသမုိင္းသင္ခန္းစာေတြအေပၚ ေ၀ဖန္သံုးသပ္ခုိင္းပါတယ္။ ဖတ္စာအုပ္မ်ားထဲမွာ ပါရွိေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကိုလည္း တုိင္းရင္းသားရႈေထာင့္ကေန အမွား - အမွန္ ခြဲျခားဆန္းစစ္ေစခဲ့တယ္။
မြန္သမုိင္းဆရာႀကီးရဲ႕ အိပ္မက္
ဆရာေလာင္းမ်ားကို အစဥ္အားေပးခဲ့တဲ့ မြန္သမုိင္းဆရာႀကီး ႏုိင္စိုက္ေထာဟာ သူ႔တပည့္မ်ားရဲ႕ အနာဂတ္ေက်ာင္းဆရာဘ၀ကိုလည္း ရင္ေလးစိုးရိမ္ေနခဲ့သူပါ။
“တပည့္တို႔ - အနာဂတ္ဟာ ေက်ာင္းသားမ်ားရဲ႕ လက္ထဲမွာ ရွိတယ္လို႔ ေျပာၾကတဲ့အခါမယ္ အဲဒီေက်ာင္းသားမ်ားကို ေရွ႕ေဆာင္လမ္းျပျဖစ္တဲ့ ေက်ာင္းဆရာလက္ထဲမွာ မီးရႈးတုိင္ရွိရမယ္။ သမုိင္းဆရာမ်ားရဲ႕ မီးရႈးတုိင္ဟာ ပိုၿပီး ရဲရဲနီ ထြန္းလင္းေတာက္ပေနရမယ္။ ဒါမွ အမွား-အမွန္ကို ေ၀ဖန္ပို္င္းျခားႏုိင္မယ္။ ဒါဟာ ဆရာ့ရဲ႕ အိပ္မက္ပါပဲ။”
“ဒီေတာ့ကာ ငါ့သားတပည့္ ေက်ာင္းဆရာမ်ားဟာ ပညာအရာမွာ ၿပီးျပည့္စံုေစဖို႔လိုတယ္။ ပညာရွင္ ရူးဆိုး မိန္႔မွာ ျမြက္ၾကားခဲ့တာကေတာ့ ႀကံ့ခုိင္ေသာ ကို္ယ္ခႏၶာထဲမွသာလွ်င္ အသိတရားေတြကို ေလ့လာလို္က္စားတဲ့အခါ အင္အားပါရွိမယ္။ အဲဒီေတာ့ကာ လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ - ဆရာေတြကို မ၀ေရစာေၾကြး၊ ေနရာမေပး၊ အေလးအျမတ္မျပဳ၊ ေက်ာင္းဆရာ သူ႔ေနရာႏွင့္ေ၀း၊ ေျမာင္းေဘးထုိင္ေစ၊ ေခြးေမာင္း က်ီးေျခာက္၊ အာေလာက္ေလာက္ေအာ္၊ က်ီးဆိတ္ ေခြးေဟာင္ခံေနရသည့္ ေက်ာင္းဆရာ ဘ၀ေလာက္နဲ႔ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီပညာေရး၊ ဖက္ဒရယ္ ပညာေရးကို ေရးေရးမွ် ျမင္ဖြယ္ရာ မရွိဘူး - ခ်စ္တပည့္တို႔။”
“ငါ့သားတပည့္ တုိင္းရင္းသား သမုိင္းဆရာမ်ားရဲ႕ လက္ထဲမွာ သမုိင္းအမွန္ေတြကိုေတာ့ အျပည့္အ၀ ဆရာ မထည့္ႏုိင္ခဲ့ဘူး။ သို႔ေပတဲ့ သမုိင္းကို စူးစမ္းေလ့လာဖို႔နဲ႔ ပုိင္းျခားေ၀ဖန္ ေထာက္ရႈဖို႔ နည္းလမ္းအခ်ဳိ႕ကို ေပးအပ္ခဲ့တယ္။ ဒီကိရိယာမ်ားကို အသံုးျပဳလို႔ ဒုတိယေျမာက္ ကမၻာ့ေက်ာင္းဆရာထုရဲ႕ သမုိင္းေအာင္ပြဲကို ျမန္မာတိုင္းရင္းသား ေက်ာင္းဆရာမ်ားက ကဗၸည္းေမာ္ကြန္းထုိးႏုိင္ၾကပါေစဗ်ား”
(၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ကမာၻ့ေက်ာင္းဆရာမ်ားေန႔ႏွင့္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တုိဘာ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ ကြယ္လြန္အနိစၥေရာက္ခဲ့သူ မြန္သမုိင္းနည္းျပဆရာႀကီး ႏုိင္စိုက္ေထာသို႔ အမွတ္တရ..)
သိန္းႏုိင္ (ေမာကၡပညာေရး)
သံလြင္တုိင္းမ္ဂ်ာနယ္၊ ၃ ေအာက္တိုဘာ၊ ၂၀၁၅၊ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္း - Decentralization (ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပိုင္း (၁၄) )

ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္း - Decentralization

• 
• 

Details

Category: ပညာရပ္စာတမ္းမ်ား

Published on Thursday, 01 October 2015 02:42

Written by သိန္းႏုိင္

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပိုင္း (၁၄)
 သံလြင္တုိင္းမ္ဂ်ာနယ္၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၀၁၅၊ယခုအပတ္တြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည့္ ျမန္မာ့ ပညာေရးတြင္ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား၊ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အပါအဝင္ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ကြန္ယက္ (NNER) တို႔က ေတာင္းဆိုထားသည့္ ပညာေရးတြင္ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ေရး (Decentralization) ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာပညာေရးစနစ္မ်ားတြင္ က်င့္သုံးလ်က္ရွိသည့္ စံမ်ားႏွင့္ လုပ္နည္းမ်ားကို တင္ျပ ေဆြးေႏြးလိုပါသည္။ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ပညာေရးစနစ္အတြက္ အခရာက်သည့္ ဒီဆန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္းျဖစ္စဥ္မွာ ျမန္မာ့ပညာေရး ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ရန္ လမ္းစဟု ယူဆသည္။

နည္းလမ္း သုံးမ်ိဳး

ပညာေရးစနစ္ကို စီမံခန္႔ခြဲအုပ္ခ်ဳပ္သည့္ အစိုးရယႏၲရားစနစ္ကို ဗဟို ခ်ဳပ္ကိုင္ေသာစနစ္ Centralised ႏွင့္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ေသာစနစ္ decentralised ဟူ၍ အကဲျဖတ္သုံးသပ္ေလ့ရွိသည္။ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍မူ ပုံစံတစ္မ်ိဳးတည္း မရွိပါ။ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္း decentralization ကို ဗဟို ဖက္ဒရယ္အစိုးရမွေန၍ လူထုႏွင့္ ပိုမို နီးစပ္ေသာ ျပည္နယ္၊ ခ႐ိုင္ႏွင့္ ေဒသႏၲရ၊ ေက်ာင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသို႔ အခြင့္အာဏာႏွင့္ တာဝန္ ဝတၱရားမ်ားကို လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ျခင္းဟု ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဆိုႏိုင္ပါသည္။ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလ်ာ့ခ်သည့္ အဆင့္အရ ေဒသႏၲရအဆင့္၊ ခ႐ိုင္အဆင့္အစိုးရ (သို႔တည္းမဟုတ္) ေက်ာင္းအဆင့္အထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္းတြင္ အဆင့္ သုံးဆင့္ျဖင့္ တည္ေဆာက္ႏိုင္သည္။ Delegation တာဝန္မ်ားကို ကိုယ္စားလွယ္ လႊဲေျပာင္းျခင္း၊ Deconcentration အခြင့္အာဏာ အခ်ိဳ႕ကို လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းႏွင့္ Devolution ျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသႏၲရအဆင့္သို႔ အာဏာ လႊဲေျပာင္းျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။ 

Delegation တြင္ ဗဟိုအစိုးရမွ သတ္မွတ္ျပဌာန္းထားေသာ အလုပ္ တာဝန္ ဝတၱရားမ်ားကို ကိုယ္စား လႊဲေျပာင္း လုပ္ကိုင္ေစျခင္းျဖစ္သည္။ အခြင့္ အာဏာ လႊဲေျပာင္းျခင္းေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ဗဟိုက ဆုံးျဖတ္ထားသည့္အတိုင္းပင္ ေဒသအလိုက္ အေကာင္အထည္ေဖၚ ေဆာင္႐ြက္ၾကရျခင္းျဖစ္သည္။ သာဓက အေနျဖင့္ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနသည္ အမ်ိဳးသား စာစစ္ဘုတ္အဖြဲ႔သို႔ အစိုးရစစ္ စာေမးပြဲမ်ားအားလုံးကို ျပင္ဆင္ေစျခင္း၊ စီမံခန္႔ခြဲျခင္းႏွင့္ စာစစ္ျခင္း လုပ္ငန္းရပ္ မ်ားကို လုပ္ကိုင္ရန္အတြက္ အခြင့္အာဏာအခ်ိဳ႕ ေပးအပ္သည့္ ပုံစံမ်ိဳးျဖစ္သည္။

Deconcentration တြင္မူ ေအာက္ေျခအဆင့္မ်ားသို႔ အခြင့္အာဏာႏွင့္ တာဝန္ဝတၱရားမ်ားကို လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းျဖင့္ ပိုမိုၿပီး ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္း က်သည္ဟူ၍ ထင္ျမင္ဖြယ္ရာျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္သည့္ စနစ္ကိုသာလၽွင္ ပိုမို သိသာ က်ယ္ျပန္႔ေစပါသည္။ ျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသႏၲရအဆင့္ အစိုးရမ်ားက ဗဟိုဖက္ဒရယ္အစိုးရ၏ ကိုယ္စားသာလၽွင္ တာဝန္ယူေဆာင္႐ြက္ ၾကရသည္။ ဗဟိုက ျပဌာန္း သတ္မွတ္ထားသည့္ အမိန္႔အာဏာမ်ားကို တာဝန္ခံ ေဆာင္႐ြက္သည္။ ျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသအစိုးရမ်ားတြင္မူ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ မူဝါဒ ခ်မွတ္ပိုင္ခြင့္ မရွိပါ။ သာဓကအေနျဖင့္ ဗဟိုပညာေရးဌာနက ေဒသဆိုင္ရာ ပညာေရး႐ုံးမ်ားကို ဖန္တီးၿပီး ဗဟို၏ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳ ေဆာင္႐ြက္ေစျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ အခြင့္အာဏာႏွင့္ မူဝါဒမ်ားကိုမူ ဗဟိုအစိုးရက ခ်ယ္လွယ္ခ်ဳပ္ကိုင္သည္။

Devolution တြင္ အခြင့္အာဏာႏွင့္ တာဝန္ဝတၱရားမ်ား အားလုံးကို ဗဟိုမွေန၍ ျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသႏၲရအစိုးရမ်ားအား လုံး၀ လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ ျခင္းျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံတကာအေတြ႕အႀကဳံမ်ားအရ devolution အခြင့္အာဏာကို ခြဲေဝ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းကို ျပဌာန္းက်င့္သုံးလ်က္ ရွိသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပညာေရး ဘတ္ဂ်က္ႏွင့္ ဝန္ထမ္း ခန္႔အပ္ျခင္းတို႔ကဲ့သို႔ အေရးႀကီးေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသႏၲရအစိုးမ်ား၊ ေက်ာင္းမ်ားသို႔ လႊဲအပ္ထားသည္။ ေဒသႏွင့္ ေက်ာင္းမ်ားအေနျဖင့္ ပိုမိုၿပီး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေဆာင္႐ြက္ လုပ္ကိုင္ခြင့္မ်ား ရရွိၾကၿပီး လုပ္တတ္ကိုင္တတ္ ျဖစ္လာၾကသည္။ အက်ိဳးဆက္ အေနျဖင့္လည္း ေက်ာင္းသားမ်ား၏ သင္ယူေရး ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရရွိလာၾကသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရသည္။

ဗဟိုဦးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ား

အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသတြင္းရွိ ပညာေရးစနစ္မ်ားတြင္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်သည့္ အဆင့္မ်ားမွာ မတူ ကြဲျပားၾကပါသည္။ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ ပညာေရးစနစ္ကို စြမ္းေဆာင္ရည္ ျပည့္ျပည့္၀၀ႏွင့္ ထိေရာက္စြာ စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္ေၾကာင္း ႐ႈျမင္သုံးသပ္ၾကပါသည္။ လူဦးေရထူထပ္လွေသာ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယ၊ အင္ဒိုနီးရွားႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပညာေရး ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ပိုမို ေလ်ာ့ခ်ထားရေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။ အင္ဒိုနီးရွားက ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ တြင္ မဟာေပါက္ကြဲမႈ Bigbang နည္းဗ်ဴဟာကို လိုက္နာက်င့္သုံးခဲ့သည္။ အစိုးရ ယႏၲရားမ်ားကို ထိုႏွစ္အတြင္း ေဒသႏၲရအဆင့္မ်ားသို႔ ေပးအပ္လႊဲေျပာင္းျခင္းဟု ဆိုႏိုင္သည္။ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံကမူ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်မႈကို တဆင့္ျခင္း၊ တျဖည္းျဖည္းျခင္း နည္းလမ္းျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ကေမၻာဒီးယားႏွင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားထက္ ေနာက္က်စြာ ပညာေရး မူဝါဒေရးရာကို ေျပာင္းလဲႏိုင္ရန္ စတင္ ေဆြးေႏြးေနဆဲျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ပုံစံတစ္မ်ိဳးျဖင့္ က်င့္သုံးရန္ ျပင္ဆင္လ်က္ရွိသည္။ ေဒသအဆင့္ ႐ုံးခြဲမ်ား တည္ေထာင္ျခင္း၊ ေက်ာင္းအဆင့္ႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္မ်ားက ေက်ာင္း ရန္ပုံေငြႏွင့္ ေက်ာင္းသားစတိုင္ပင္မ်ားကို ကိုယ္တိုင္ စီမံခန္႔ခြဲျခင္းတို႔ကို စမ္းသပ္လ်က္ရွိသည္။ သို႔ရာတြင္ ျမန္မာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားႏွင့္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ဗဟိုဦးစီး ခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို မ်ားစြာ ေလ်ာ့ခ်ပစ္ေရးအတြက္ တိုက္ပြဲဝင္ေတာင္းဆိုေနဆဲပင္။

အျခားတိုင္းႏိုင္ငံမ်ား၏ decentralization ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ျခင္း နည္းလမ္းအား က်င့္သုံးေနပုံမ်ားတြင္ သင္ခန္းစာယူစရာမ်ား ရွိေနပါသည္။ ဝန္ထမ္းမ်ားကို ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္း၊ အခြင့္ အာဏာ တည္ေဆာက္ပုံႏွင့္ တာဝန္ဝတၱရားမ်ား၊ တာဝန္ ခံမႈစနစ္၊ စြမ္းေဆာင္ ရည္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈနည္းလမ္းမ်ားကို ေလ့လာသ့င္သည္။ ဩစေၾတးလ်ား၊ နယူးဇီလန္ႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမ်ားက ေက်ာင္းအဆင့္ (ေက်ာင္းေကာ္မီတီကျဖစ္ေစ) ဝန္ထမ္း ခန္႔အပ္ျခင္းသည္ ဆရာ့ အလုပ္အကိုင္ စြမ္းေဆာင္ရည္ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ကို ျမင့္မားေစသည္ဟု ေထာက္ျပၾကသည္။

နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံတြင္ ေက်ာင္းဘုတ္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီးမ်ားအား ေက်ာင္းလုပ္ငန္းေဆာင္တာ အရပ္ရပ္ အလုံးစုံကို တာဝန္ယူျခင္း၊ responsibilty & accountability တာဝန္ခံျခင္းကို လုံး၀ ေပးအပ္ထားသည္။ ပညာေရး ဥပေဒႏွင့္ မူအရ အခြင့္အာဏာ အပ္ႏွင္းထားသည္။ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံတြင္မူ ဘ႑ာေငြေၾကးစီမံျခင္း၊ စီမံကိန္း ေရးဆြဲျခင္းႏွင့္ တာဝန္ခံမႈတို႔တြင္ ပညာေရး ဥပေဒအတြင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္ အင္ဒိုနီးရွား၏ ပညာေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ငန္းစဥ္ကို မ်ားစြာ ေႏွာင့္ေႏွး ေစၿပီး လမ္းလြဲေစလ်က္လည္း ရွိသည္။

ဂုဏ္သိကၡာအရ ျမင့္မားေသာ လြတ္လပ္သည့္ ေက်ာင္းအရည္အေသြး အာမခံအဖြဲ႕အႀကီး (နယူးဇီလန္) independent statuory quality assurance body (New Zealand), ေက်ာင္းနတ္ဝါ့က္ ဘုတ္အဖြဲ႕မ်ား (ေမာ္လတာ) School Network boards (Malta), ေက်ာင္းအလိုက္ ဘုတ္ အဖြဲ႕မ်ား (နီကာရာဂြါႏွင့္ အယ္ဆာေဗးဒိုး) တို႔၏ အေတြ႔အႀကဳံမ်ားအရ ထိေရာက္မႈရွိေသာ တာဝန္ခံမႈစနစ္ effective accountability system မွာ ဗဟိုဦးစီး ခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ရာတြင္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း ေထာက္ျပထားသည္။ ေနာက္ဆုံးဥပမာ တစ္ခုအေနျဖင့္ အာရပ္ေစာ္ဘြားမ်ားႏိုင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ အဘူဒါဘီၿမိဳ႕တြင္ ေက်ာင္းအေျချပဳ စီမံခန္႔ခြဲမႈပုံစံကို လက္လႊဲ မလုပ္ ေဆာင္မီ လုံေလာက္ေသာ စြမ္းေဆာင္ရည္ ရွိ-မရွိကို ေက်ာင္းမ်ားအား စစ္ေဆး အကဲျဖတ္မႈျဖင့္ စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ေစာင့္ၾကည့္ အေကာင္အထည္ေဖၚျခင္းနည္းလမ္း

ပညာေရးက႑ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအေနျဖင့္ ဒီစန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္း (Decentralization of education) - ပညာေရးစနစ္ကို ဗဟိုဦးစီး ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္းကို တိုင္းျပည္၏ ေနာက္ခံအေျခအေနမ်ားႏွင့္ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြ ကိုက္ညီစြာ လုပ္ေဆာင္ပါက ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ ပိုမို ၿပီး အရည္အေသြး ျပည့္မီေသာပညာေရး ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရရွိေစႏိုင္ပါသည္။ နည္းမွန္ လမ္းမွန္ျဖင့္ အဓိက ဦးတည္ခ်က္မ်ားထားရွိရန္ လိုအပ္သည္။ ဒီစန္ထရယ္ လိုက္ေဇးရွင္း ျပဳလုပ္သင့္ေသာ နယ္ပယ္မ်ားမွာ (၁) ပညာေရး တရားမၽွတမႈ (ensuring equity) ကို အာမခံျခင္း၊ (၂) တာဝန္ခံမႈကို ပ်ိဳးေထာင္ တည္ေဆာက္ျခင္း (buidling accountability)၊ ႏွင့္ (၃) ပညာေရးစနစ္အတြင္းရွိ ေဒသခံအဖြဲ႕မ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမႇင့္တင္ေပးျခင္း (local capacity) တို႔ပင္ ျဖစ္သည္။

အစိုးရ၏ အေထာက္အကူႏွင့္ နည္းဥပေဒဆိုင္ရာ အကာအကြယ္၊ အတိုင္းအတာမ်ားကို မရရွိဘဲႏွင့္ေတာ့ ဒီစန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္းမွာ ပညာေရး စနစ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရာတြင္ ေကာင္းက်ိဳးထက္ ဆိုးက်ိဳးသာ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါ လိမ့္မည္။ ဘ႑ာေငြေၾကး အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ ကုံလုံ ျပည့္၀ေစျခင္းတို႔အတြက္ထက္ လူထုပညာေရး တိုးတက္ျမင့္မားေစရန္အတြက္ကို အဓိကထားၿပီး ဦးတည္ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ အစိုးရအေနျဖင့္ ဒီဆန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္းအတြက္ လုပ္ငန္းစဥ္ဆိုင္ရာ နည္းဥပေဒထားရွိရမည္။

တိုင္းျပည္၏ ေနာက္ခံအေျခအေန၊ ျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာ ျဖစ္တည္မႈမ်ား အေပၚတြင္ မူတည္ၿပီးသာလၽွင္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ဒီစန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္းပုံစံကို တည္ေဆာက္သင့္ပါသည္။ Decentralization ဖြဲ႕စည္းပုံ ရွင္းလင္းမႈရွိျခင္း၊ ပညာေရး အာဏာပိုင္မႈ၊ တာဝန္ဝတၱရားမ်ားႏွင့္ တာဝန္ခံမႈမ်ား လမ္းေၾကာင္း၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ေဒသခံအာဏာပိုင္မ်ား၏အခန္းက႑ စသည္တို႔ကို ပုံစံတက် တည္ေဆာက္ရန္ လိုအပ္သည္။ ဗဟိုဦးစီး ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္းကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ အေကာင္အထည္ေဖၚရာတြင္ ပညာေရး ဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္းမူဝါဒ Decentralization policy ႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ျခင္း အစီအစဥ္လမ္းၫႊန္ implementation plan တို႔ကို ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိေသာ အခ်ိန္ျပ မ်ဥ္းဇယားႏွင့္အတူ ထားရွိရပါလိမ့္မည္။ မူဝါဒႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖၚျခင္းလမ္းၫႊန္လိုအပ္သည္။

လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ေအာက္ေျခအဆင့္မ်ားအထိ တိတိက်က် ခြဲေဝေပးျခင္း (Subsidiarity) မွာ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ရာတြင္ ပဓါနက်လွသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ အစီအစဥ္ေရးဆြဲျခင္း၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈဆိုင္ရာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္း တို႔ကို အသင့္ေတာ္ဆုံး ေအာက္ေျခအဆင့္ အစုအဖြဲ႕ငယ္မ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံေရးအရ အာမခံ ခ်က္ႏွင့္အတူ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးအပ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ဗဟိုအာဏာပိုင္မ်ားထက္ ေဒသအဆင့္၊ ေအာက္ေျခအဆင့္တို႔ကို ႏိုင္ငံေရးအရ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ အပ္ႏွင္းထားရွိျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ ေအာက္ေျခအဆင့္မ်ား၊ ေဒသခံအဆင့္မ်ား ဖက္မွလည္း ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္း၊ အေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္စြမ္းရွိရန္မွာ လိုအပ္ျပန္ပါသည္။ ေက်ာင္းႏွင့္ ေက်ာင္းနတ္ဝါ့က္အဖြဲ႕မ်ားမွတဆင့္ ရပ္႐ြာ လူမႈ အဖြဲ႕အစည္း၏ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကလည္း ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ခြင့္ကို လမ္းဖြင့္ ထားရွိေပးသင့္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ပညာေရး ဒီစန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္းအတြက္ စဥ္းစားစရာမ်ား

အတည္ျပဳလိုက္ၿပီျဖစ္ေသာ အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒတြင္ ေလးပြင့္ဆိုင္ သေဘာတူညီမႈမ်ားကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးျဖစ္သူ NNERအဖြဲ႕မွ ေဒါက္တာၫိုၫိုသင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားမွ ေ႐ြးခ်ယ္ထား ရွိေသာ ေက်ာင္းသားကိုယ္စား လွယ္မ်ားမွာ ပညာေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ မရွိျခင္းကို ဆိုလိုပါသည္။ ဒုတိယအခ်က္အေနျဖင့္ တင္းက်ပ္လွေသာ ဗဟိုဥိးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈစနစ္ကို သူမက ရည္ၫႊန္းေျပာဆိုခဲ့သည္။ တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားမ်ား သင္ၾကားေရးကို ေဒသအလိုက္၊ ေက်ာင္းအလိုက္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ခြင့္လည္း မရရွိေသးပါ။ အဆိုးဆုံးမွာ အမ်ိဳးသားပညာေရးမူဝါဒ ေကာ္မစ္ရွင္ဆိုေသာ အဖြဲ႔ကို ဖြဲ႕စည္းလိုက္ျခင္းပင္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေထာက္ျပထားသည္။ ယင္း ေကာ္မစ္ရွင္ကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ မ်ားစြာ အပ္ႏွင္းထားျခင္းမွာလည္း စိုးရိမ္ဖြယ္ရာဟု သူမက ႐ႈျမင္သုံးသပ္ပါသည္။ ဤအခ်က္မွာ ပညာေရးကို ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ေရး Decentralization လမ္းေၾကာင္းအတြက္ အႀကီးအက်ယ္ လြဲေခ်ာ္သြားျခင္းဟု ယူဆႏိုင္သည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေနေသာ ျမန္မာ့ပညာေရးကို ဖက္ဒရယ္ပညာေရး ႐ႈေထာင့္မွေန၍ ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ျဖစ္သည္။

ပညာေရးဝိေရာဓိမ်ား

အမ်ိဳးသား ပညာေရး ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရန္အတြက္ ေက်ာင္းသား သပိတ္သည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာ ၁၄ ရက္က စတင္ကာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ စတင္ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့ၾကသည္။ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ားလိုလားသည့္ ပညာေရးဥပေဒမ်ိဳး မဟုတ္ သျဖင့္ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ၫွိႏႈိင္း ျပင္ဆင္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ မရေတာ့ ေနာက္ေတာ့ သပိတ္ေမွာက္သည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ ျပ႒ာန္းလိုက္သည့္ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒကို ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ၫွိႏႈိင္းပါရန္ အစိုးရကို ရက္ေပါင္း ၆၀ အခ်ိန္ေပးသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရသည္ တုတ္တုတ္မွ မလႈပ္ခဲ့သျဖင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ႏိုင္ငံလုံးခ်ီ ေက်ာင္းသားသပိတ္ စစ္ေၾကာင္းကို မႏၲေလးမွ ရန္ကုန္သို႔ လမ္းေလၽွာက္ခ်ီတက္ျခင္းျဖင့္ စတင္လိုက္သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၈ ရက္တြင္ သမၼတ႐ုံးဝန္ႀကီး ဦးေအာင္မင္းႏွင့္ သပိတ္ေမွာက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ေဆြးေႏြးၾကၿပီး အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒကို အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ ပညာေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာကြန္ရက္ NNER ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီပညာေရးလႈပ္ရွားမႈ ဦးေဆာင္ ေကာ္မတီတို႔ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ ရက္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးၾကရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ ေလးပြင့္ဆိုင္မ်ား ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အေလ်ာ့အတင္းႏွင့္ သြားရင္း ေနာက္ဆုံးတြင္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ေတာင္းဆိုလိုလားခ်က္ကို အစိုးရသည္ လိုက္ေလ်ာခဲ့သည္။ အစိုးရက တစ္ခုသာ အေရးဆိုသည္။ ေက်ာင္းသား စစ္ေၾကာင္းမ်ား ရန္ကုန္ကို မဝင္ႏွင့္။ ေက်ာင္းသားမ်ားကား အစိုးရကို မယုံၾကည္ပုံရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သပိတ္စစ္ေၾကာင္းမ်ားက ထုံ႔ပိုင္း ထုံ႔ပိုင္းႏွင့္ ဆက္လက္ခ်ီတက္ၿပီးမွ အမ်ိဳးသား ပညာေရးဥပေဒျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒမူၾကမ္း ထြက္ၿပီးခ်ိန္တြင္ သပိတ္ကို ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၈ ရက္အထိ ရပ္ထားမည္ဟု ဆိုခဲ့သည္။

အမွန္တကယ္တမ္းမွာမူ ေလးပြင့္ဆိုင္သေဘာတူညီမႈ၏ အဓိက တစ္ခ်က္မွာ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ား ပါဝင္ေနၿပီး လြပ္လပ္စြာ အဖြဲ႕အစည္း ဖြဲ႕ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ထား သည္ဟု ေက်ာင္းသားမ်ားက ယူဆသည့္ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရန္ အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ ပညာေရးစနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႏိုင္ငံလုံး ဆိုင္ရာကြန္ယက္ (NNER)၊ ႏွင့္ ေက်ာင္းသားမ်ား ေလးပြင့္ဆိုင္ေတြ႕ၿပီး ၫွိႏႈိင္း အေျဖရွာရန္ ေတာင္းဆို ထားခဲ့ျခင္းမၽွသာ။ သို႔ေသာ္ ေက်ာင္းသား သပိတ္ စစ္ေၾကာင္းမ်ားမွာ လက္ပံတန္းၿမိဳ႕တြင္ အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္း ခံလိုက္ၾကရသည္။

ဒီမိုကေရစီ ပညာေရးကို တည္ေဆာက္ေရးတြင္ အတားအဆီးျဖစ္ေနသည့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရန္ ဗမာႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသား သမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (ဗကသ) တြင္ တာဝန္ရွိေၾကာင္း ဗကသ (၇၉) ႏွစ္ျပည့္ႏွင့္ လက္ပံတန္းသပိတ္ အၾကမ္းဖက္ၿဖိဳခြင္း ခံရသည့္ ႏွစ္လျပည့္ အခမ္းအနား (ေမလ ၁၀ ရက္၊ ၂၀၁၅) တြင္ ဗကသဥကၠ႒ ကိုေက်ာ္ကိုကိုက ထပ္မံ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေလးပြင့္ဆိုင္ ေတြ႕ဆုံမႈျဖင့္ အေျဖရွာေနၾကသည့္ အခ်ိန္တြင္ အာဏာပိုင္မ်ားက ေက်ာင္းသားသပိတ္ကို အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းၿပီး ေက်ာင္းသားမ်ားအား ဖမ္းဆီးျခင္းသည္ ေလးပြင့္ဆိုင္ သေဘာတူညီမႈမ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္လိုက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရအေနျဖင့္ ေျပာင္းလဲမႈ မရွိေသးေၾကာင္းကို ျပသလိုက္ရာလည္း ေရာက္သည္ဟု ၈၈ မ်ိဳးဆက္အဖြဲ႔မွ ဦးမင္းကိုႏိုင္က ေဝဖန္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အလြန္ပင္ တင္းက်ပ္လွေသာ ဗဟိုဦးစီးခ်ုဳပ္ကိုင္မႈစနစ္ကို ျမန္မာ့ပညာေရးက ဆယ္စုႏွစ္ ၅ ခုေက်ာ္ က်င့္သံုးခဲ့သျဖင့္ က်ဆင္းခဲ့ရၿပီျဖစ္ေသာ ပညာေရးအရည္အေသြး၊ ဆရာ့အရည္အေသြးမ်ားကို ကြယ္လြန္သူပညာရွင္ ဆရာမႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ျမင့္ခင္မွ ဤသို႔ သံုးသပ္ခဲ့သည္။ “ဆရာဆိုတာ အေၾကာင္းအရာ အခ်က္အလက္ေတြ၊ ကိန္းေတြ၊ ဂဏန္းေတြကို ေစ့ေစ့စံုစံု ရြတ္အံျပၿပီး ေက်ာင္းသားေတြဆီကို (transmit) ပို႔ေပးေနသူ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလို အေျခအေန ဒီလိုအဆင့္မွာ ရပ္တန္႔သြားေနတာဟာ အခု ပညာေရးစနစ္ရဲ႕ မဟာအမွားႀကီးပဲ။ ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြကို ဉာဏ္ထိုင္း၊ ဉာဏ္တံုးေစတဲ့ ေဘးဆိုးလို႔ ကၽြန္မက ျမင္ပါတယ္” ဟူ၍ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဘန္ခ်က္မွာ ျပည္နယ္အဆင့္၊ ေဒသအဆင့္၊ ေက်ာင္းအဆင့္ ပညာေရးၾသဇာ၊ အခြင့္အာဏာ ဆံုးရံႈးေနမႈ၏ ရလဒ္ပင္ျဖစ္သည္။

NNER ကြန္ယက္အဖြဲ႔မွ ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားသူတစ္ဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာသိန္းလြင္က သူ၏ပညာေရးစာတမ္းထဲတြင္ decentralization ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဆရာမ်ား၏ ကိုယ္တုိင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ႏွင့္၊ လြတ္လပ္ခြင့္ပိုမိုရရွိရန္ အေရးႀကီးေၾကာင္း တင္ျပေဆြးေႏြးထားသည္။ “ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်င့္သံုးခဲ့သျဖင့္ ဆရာမ်ား၏ ကိုယ္ပုိင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ႏွင့္ တီထြင္ခြင့္မ်ား ဆံုးရံႈးခဲ့ရသည္။ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရာတြင္ ဆရာမ်ား၏ ကို္ယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္၊ ဆံုးျဖတ္ခြင့္ႏွင့္ တီထြင္ခြင့္မ်ားကို ေပးရပါမည္။ ပညာေရးဌာနမွ ဆရာမ်ား၏ အရည္အေသြးျမင့္မားေစရန္ ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ေၾကာင္း” တို႔ကို သူကေထာက္ျပခဲ့သည္။ ဤသည္မွာ decentralization ကို အမ်ဳိးသားအဆင့္မူ၀ါဒမ်ားမွသည္ စာသင္ခန္းမ်ားအဆင့္အထိ က်င့္သံုးရန္တိုက္တြန္းခ်က္လည္းျဖစ္သည္။

ေအာက္ျမန္မာျပည္ တကၠသိုလ္ဆရာမ်ားသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴး ဆရာ ဦးသန္းထိုက္ေအာင္က အမွန္အတိုင္းေျပာရဲ၊ ေရးရဲဖို႔အတြက္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈပံုစံမ်ဳိး လံုး၀ မရွိသင့္ေၾကာင္းကို DVB အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “အစိုးရရဲ႕ မ်က္ႏွာကို ၾကည့္စရာမလိုပဲနဲ႔ အစိုးရ မွားရင္မွားတယ္။ အစိုးရ မွန္တယ္ဆိုရင္လည္း မွန္တဲ့အေလ်ာက္ မွားလို႔ရွိရင္လည္း ဒါက မွားေနၿပီဆိုတာ ပညာရွင္ရႈေထာင့္ကေန ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြ၊ သုေတသန ခ်က္ေတြအရ ဒီလမ္းေၾကာင္းကို ခင္ဗ်ားတို႔ ေရြးခ်ယ္သင့္တယ္။ ဒီလမ္းေၾကာင္း သြားကာမွ ေအာင္ျမင္လိမ့္မယ္လို႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ကလည္း စီးပြားေရးပညာရွင္အေလ်ာက္၊ သမိုင္းပညာရွင္ကလည္း သမိုင္းပညာရွင္အေလ်ာက္ ထိုနည္းလည္းေကာင္း အျခားေသာ ပညာရွင္ေတြကလည္း ၀ိုင္း၀န္းၿပီး တည့္မတ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းတခုကို ေရာက္ေအာင္ ေျပာဆိုၿပီးေတာ့မွ မွန္ကန္တဲ့ ေပၚကို ေရာက္ေအာင္ တင္ေပးရမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီလို တင္ေပးရမယ့္ လူေတြရဲ႕ အထက္မွာေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္သူအစိုးရ မရွိေစခ်င္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအတြက္ လိုအပ္တယ္ဆိုရင္ ေျပာရဲ ဆိုရဲတဲ့သူ ျဖစ္ႏိုင္ရမယ္။ ေျပာရဲဆိုရဲဖို႔ကို သူ႔အထက္မွာ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈဆုိတာ မရွိသင့္ဘူးလို႔ ထင္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို အားမေပးဘူး။” အထူးသျဖင့္ ပညာရွင္လြတ္လပ္ခြင့္ကို ရရွိႏုိင္ရန္မွာ ဒီဆန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္း ကို က်င့္သံုးမွျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္းကို UTA အတြင္းေရးမွဴးက ဆိုလိုရင္းျဖစ္သည္။

သို႔ရာတြင္ အသစ္ေရးဆြဲထားသည့္ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒမူၾကမ္း တြင္ ပါဝင္ေနသည့္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈဆိုသည္ကို လိုအပ္တယ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ၏ ပညာေရး အႀကံေပးအဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ေဒါက္တာရင္ရင္ႏြယ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလမွာရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေန ျဖင့္ ပညာေရးတြင္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ လိုအပ္ေနဆဲ၏ျဖစ္ေၾကာင္းကို ရွင္းျပခဲ့သည္။ “ဗဟိုထိန္းခ်ဳပ္မႈဆိုသည္မွာ အခ်က္ ၃ ခ်က္နဲ႔ ျပည့္စုံရင္ေတာ့ ျပည္သူလူထုက ေက်နပ္သင့္ပါတယ္။ ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို လႊတ္လိုက္လို႔ရွိရင္ ကစဥ့္ကလ်ား ျဖစ္ကုန္ မယ္။ အဲဒီအခ်က္ ၃ ခ်က္က ဘာလဲဆိုေတာ့ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိရမယ္၊ တရားမၽွတမႈ ရွိရမယ္၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ေဒတာအေပၚ အေျခခံရမယ္၊ ဥပမာ ခ်င္းျပည္နယ္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္က စီးပြားေရး အင္အားနည္းေနတဲ့ ျပည္နယ္ေတြ ေပါ့ေလ။ အဆင္းရဲဆုံး ျပည္နယ္ေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ သူတို႔ကို ဦးစားေပးရမယ္။ ဗဟိုထိန္းခ်ဳပ္မႈစနစ္တခုကေတာ့ စပ္ကူးမပ္ကူး ကာလမွာ ပိုေတာင္လိုေသးတယ္”။ ဤေဆြးေႏြးမႈတြင္ ပါရွိေသာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလတြင္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ဆက္လက္က်င့္သုံးေရးအေပၚ ဆရာအသင္းအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားက ကန္႔ကြက္ထားသည္။

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအေနျဖင့္ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္၏ မူစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ သေဘာတရားမ်ားကို သေဘာမေပါက္ဘဲ အစိုးရ၏ ဗဟိုဦးစီးစနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနသည္ဟု NNER အဖြဲ႕ဝင္မ်ားက ေဝဖန္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဧၿပီ ၇ ရက္တြင္ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းကို ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္မွ တစ္ပိုဒ္ခ်င္းစီအလိုက္ ေဆြးေႏြးျပင္ဆင္ အတည္ျပဳခဲ့ၿပီးေနာက္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႕ လႊတ္ေတာ္တို႔မွ ျပင္ဆင္ထားသည့္ ဥပေဒၾကမ္းသည္ ယခင္ကာလမ်ားကဲ့သို႔ပင္ ဗဟိုမွ ခ်ဳပ္ကိုင္သည့္စနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ထားေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းသားမ်ား ေတာင္းဆိုထားသည့္ အခ်က္မ်ားႏွင့္လည္း ကြဲလြဲမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း ယင္း အဖြဲ႕မ်ားက ေဝဖန္ သုံးသပ္လ်က္လည္း ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

ခရီးရွည္ လမ္းေလၽွာက္ျခင္းဟာ ဒီဆန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္းနိဒါန္း - ျမန္မာ့ဖက္ဒရယ္ပညာေရးအစ...

ေလးပြင့္ဆိုင္ ေတြ႕ဆုံမႈႏွင့္ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားမွာ ျမန္မာ့ပညာေရးကို ဒီဆန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္း ျပဳမႈအတြက္ အဦးအစပင္ ျဖစ္ခဲ့ပါလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ အာမခံခ်က္ျပည့္ျပည့္၀၀ မရရွိခဲ့ျခင္းမွာ ဝမ္းနည္းဖြယ္ရာျဖစ္သည္။ ပိုမို ဆိုး႐ြားလွသည္မွာ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ေရးတို႔အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုလ်က္ရွိသည့္ ေက်ာင္းသား သပိတ္စစ္ေၾကာင္းမ်ားကို အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြဲမႈႏွင့္အတူ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်လိုက္ျခင္း ပင္ျဖစ္သည္။ (လုံး၀) မလိုလားအပ္ေသာ ပညာေရးသမိုင္း အမည္းစက္ႏွင့္အတူ ဒီမိုကေရစီပညာေရးႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ပညာေရးစနစ္တို႔ တည္ေဆာက္မႈမွာ စလုံးေရပင္ မစႏိုင္ခင္မွာ ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္လွည့္သြားသလိုမ်ိဳး ျဖစ္ခဲ့ၿပီ။ သို႔ေသာ္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ခရီးရွည္ ခ်ီတက္မႈႏွင့္ တိုက္ပြဲဝင္ေတာင္းဆိုမႈတို႔မွာ အခ်ည္းႏွီးေတာ့ မျဖစ္သင့္ပါ။ မ်ိဳးဆက္မ်ားအတြက္ ေရွး႐ႈရမည့္ ပညာေရးမူ တစ္စုံတစ္ရာကိုေတာ့လည္း လႊတ္ေတာ္ျပင္ပ လႈပ္ရွားမႈအေနျဖင့္ ခ်မွတ္ႏိုင္ျခင္းပင္။ မည္သည့္အစိုးရပင္ အာဏာရလာသည္ျဖစ္ေစ သမိုင္းဝင္ ၂၀၁၅ ေက်ာင္းသား စစ္ေၾကာင္းမ်ားက မိုင္ရာခ်ီ လမ္းေလၽွာက္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည့္ ဒီမိုကေရစီပညာေရး ေႂကြးေၾကာ္သံမွာ တိုင္းရင္းသားမ်ား လိုလားလ်က္ရွိသည့္ ဖက္ဒရယ္ ပညာေရးစနစ္အတြက္ နိဒါန္းပ်ိဳးျခင္းပင္။

ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ ပညာေရးစနစ္အတြက္ ဗဟိုဦးစီး ခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ား ေလ်ာ့ခ်ပစ္ေရးမွာ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္လွသည္။ ျပည္နယ္အဆင့္ကို အာဏာခြဲေဝျခင္းမွာ ဖက္ဒရယ္စနစ္၏ အႏွစ္သာရျဖစ္သည္။ ပညာေရး ဝန္ထမ္း ခန္႔အပ္ျခင္း၊ ဘ႑ာေငြေၾကး ရန္ပုံေငြကိစၥရပ္မ်ား၊ သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းကို စီမံျခင္းႏွင့္ ပညာေရးမူဝါဒမ်ားကို ဖက္ဒရယ္စနစ္ႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီစြာ ျပည္နယ္အဆင့္ႏွင့္ ေအာက္ေျခအဆင့္ ေက်ာင္းအထိ ပိုမို လြတ္လပ္ေသာ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား ေပးရပါလိမ့္မည္။ ျပည္နယ္အဆင့္၊ ေဒသအဆင့္မ်ားႏွင့္ ေအာက္ေျခအဆင့္မ်ားအတြက္ ဖက္ဒရယ္ႏိုင္ငံေရးအရ အာမခံခ်က္ ေပးျခင္းႏွင့္အတူ လြတ္လပ္စြာ အာဏာခြဲေဝ လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳေရး လုပ္ငန္းစဥ္ Decentraliation - Devolution ကို စတင္ႏိုင္မွသာလၽွင္ ဖက္ဒရယ္ပညာေရး သ႐ုပ္သကန္ ေပၚလြင္ၿပီး ျမန္မာ့ပညာေရးလည္း ဟန္ခ်က္ညီ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ယုံၾကည္ပါသည္။

သိန္းႏိုင္ (ေမာကၡပညာေရး)

ဆက္လက္ေဆြးေႏြးပါဦးမည္။ သံလြင္တုိင္းမ္ဂ်ာနယ္၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၀၁၅၊ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး (အပိုင္း ၁၃) အသိပညာမ်ဳိးဆက္ကို ပ်ဳိးေထာင္၊ အသိပညာစီးပြားေရးကုိ လက္ဆင့္ကမ္းျခင္း

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး (အပိုင္း ၁၃) အသိပညာမ်ဳိးဆက္ကို ပ်ဳိးေထာင္၊ အသိပညာစီးပြားေရးကုိ လက္ဆင့္ကမ္းျခင္း

• 
• 

Details

Category: ပညာရပ္စာတမ္းမ်ား

Published on Saturday, 26 September 2015 05:16

Written by သိန္းႏုိင္

ေကာင္းမြန္ေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းဆိုသည္မွာအဘယ္နည္း။ ဘာေၾကာင့္ ပညာ သင္ၾကားေပးေန ပါသနည္း။ ေကာင္းမြန္ေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို တည္ေထာင္ႏုိင္ရန္မည္သည့္အရာမ်ားကို မည္သို႔မည္ပံု သင္ၾကားရ ပါမည္နည္း။ ((-မဲလဘုန္းၿမိဳ႕(၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ေနခ်င္စဖြယ္ အေကာင္းဆံုးၿမိဳ႕ ပထမဆုရ)၊ ေကာ္ဖီဆုိင္တစ္ဆုိင္တြင္အခမဲ့ ျဖန္႔ေ၀ေသာ ပို႔စကဒ္ပါစာသားမ်ား…)))
ပညာေရးကို လူတုိင္းလိုလိုပင္ စိတ္ပါ၀င္စားတတ္ၾကပါသည္။ ညေနခင္း၀ုိ္င္းဆံုပြဲမ်ားတြင္ျဖစ္ေ၊ ဖိုရမ္မ်ားႏွင့္ အစည္းအေ၀းမ်ားတြင္ျဖစ္ေစ မတူေသာ အျမင္မ်ားျဖင့္အႀကီးအက်ယ္ အျငင္း ပြားဖြယ္ရာ ေခါင္းစဥ္တစ္ခုလည္း ျဖစ္၏။ ဤသို႔ ျဖစ္ရသည့္ အေၾကာင္းမွာ ရိုးရွင္းလွပါသည္။လူပုဂိၢဳလ္၏ ပညာေရး အဆင့္အတန္း၊ သူ၏ အလုပ္အကိုင္ႏွင့္ ၀င္ေငြလစာႏႈန္းထားတို႔မွာ ဆက္စပ္ေနတတ္သည့္အတြက္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဤမွ်သာမကေသးပါ။ ရိုးရာဓေလ့မ်ား၊ လူမႈစံတန္ဖိုးမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအျမင္မ်ားကို လက္ဆင့္ကမ္း ေပးသည့္ အဓိကေနရာမွာလည္း ပညာေရးနယ္ပယ္ပင္ မဟုတ္ပါလား။ curriculumပင္မ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမ်ားႏွင့္ ေနာက္ခံလႊာ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမ်ား hiddencurriculum မ်ားက ဤတာ၀န္ကို ယူထားရသည္။ လုိလားအပ္ေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ပ်ဳိးေထာင္ေပးႏုိင္ျခင္းျဖစ္၏။ႏိုင္ငံသား အမွတ္အသား သရုပ္ indentity ကို အဓိက ပံုေဖၚ တည္ေဆာက္ေပးေနသည္မွာလည္း စာသင္ေက်ာင္းမ်ားပင္ျဖစ္ျပန္သည္။ ကေလးငယ္၏ လူမႈဆက္ဆံေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ အဓိက ပင္မဌာနမ်ားလည္းျဖစ္သည္။
ၾသစေၾတးလ်ား ပညာေရးစနစ္မွာ လြန္စြာ ႀကီးမ်ား က်ယ္ျပန္႔လွသည္။ႏုိ႔စို႔အရြယ္ကပင္ တစ္သက္တာ (တရား၀င္) ပညာေရးခရီး စတင္သည္ျဖစ္၏။ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ကေလးငယ္ဦးေရ၏ ၈၆ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိိ မူႀကိဳပညာေရးကို အသက္ ၃ ႏွစ္ခန္႔မွ စတင္တက္ေရာက္ၾကသည္။အမ်ားစုမွာ အသက္ ၃ ႏွစ္ မတုိင္မီကတည္းကပင္ ေန႔ကေလးထိန္းဌာနမ်ားတြင္ ေနခဲ့ၾကဖူးသူမ်ားျဖစ္သည္။မူလတန္းပညာေရးကို စတင္ႏုိင္ရန္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းရည္အခ်ဳိ႕ကို ျပင္ဆင္ေလ့က်င့္ျခင္းဟုဆိုရမည္။ အသက္ ၅ ႏွစ္ေက်ာ္၊ ၆ ႏွစ္ အရြယ္ခန္႔တြင္ မူလတန္းပညာေရးစတင္ပါသည္။ (ျပည္နယ္အလိုက္ကြဲျပားေသးသည္။) ဆရာမ်ား၏ ေလ့က်င့္သင္ၾကားမႈႏွင့္ ယဥ္ပါးေစရန္၊ နားေထာင္တတ္ေစရန္၊စာသင္ခန္းတြင္း ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို လိုက္နာ လုပ္ေဆာင္တတ္ေစရန္၊ သင္ယူေလ့လာမႈတြင္ စိတ္ပါလက္ပါကိုယ္တုိင္ပါ၀င္တတ္ေစရန္… အစရွိသည္တုိ႔ကို မူႀကိဳတြင္ ေလ့လာၾကရျခင္းျဖစ္သည္။
တရား၀င္ မသင္မေနရ ပညာေရး Compulsory education မွာ ေျမာက္ပိုင္းေဒသႀကီးNorthern Territory, နယူးေဆာ့သ္ေ၀းလ္းစ္ New South Wales ျပည္နယ္ႏွင့္ ၾသစေၾတးလ်ားၿမိဳ႕ေတာ္ေဒသႀကီး Australian Capital Territory တို႔တြင္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္အထိ ျဖစ္သည္။ ဗစ္တိုးရီးယားျပည္နယ္Victoria, ေတာင္ၾသစေၾတးလ်ားျပည္နယ္ South Australia, တို႔တြင္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္အထိျဖစ္ၿပီးကြင္းစလန္ျပည္နယ္ Queensland, တက္စေမးနီးယားျပည္နယ္ Tasmania, ႏွင့္ အေနာက္ပုိင္း ၾသစေၾတးလ်ားျပည္နယ္Western Australian တို႔တြင္ အသက္ ၁၇ ႏွစ္ အထိ မသင္မေနရ ပညာေရးအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားရွိသည္။ (အေျခခံပညာေက်ာင္းတြင္ျဖစ္ေစ၊သက္ေမြးသင္တန္းတြင္ ျဖစ္ေစ (မျဖစ္မေန) ဥပေဒအရ တက္ေရာက္ေနရမည့္ အသက္သတ္မွတ္ခ်က္ျဖစ္၏။)ပညာေရးအတန္းမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ လုပ္အားလစာ၀င္ေငြ တုိက္ရိုက္ အခ်ဳိးက်မႈ ရွိေနေၾကာင္းသုေတသနက ေထာက္ျပထားပါသည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ကေနဒါ၊ ယူေကႏွင့္ ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံတုိ႔တြင္ေလ့လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အထက္တန္းအဆင့္တြင္ တစ္ႏွစ္ခန္႔ ပို၍ တက္ေရာက္ခြင့္ ရရွိခဲ့သူတို႔မွာႏွစ္စဥ္ ၀င္ေငြလစာ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ပိုမို ရရွိၾကျခင္းျဖစ္သည္။ဘြဲ႔ဒီဂရီ ရရွိသူတို႔မွာ လစာ၀င္ေငြ ပိုမို ခံစားခြင့္ ရွိေနျခင္းကိုမူ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံမ်ားအတြက္အံအားသင့္ဖြယ္ရာ မရွိပါ။ မ်ဳိးဆက္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနတတ္ပါသည္။ ပညာတတ္ဘြဲ႔ရ မိဘမ်ား၏သားသမီးတို႔မွာ ဘြဲ႔ရပညာတတ္ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ပိုမိုရွိေနတတ္သည္။ ၀င္ေငြ ပိုေကာင္းတတ္သည္။၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ ေလ့လာမႈ စစ္တမ္းအရ အသက္ ၂၅ ႏွစ္မွ ၅၄ ႏွစ္အရြယ္ ရွိသူမ်ားတြင္ အထက္တန္းအထက္ဆင့္ ၁၂ တန္း ပညာေရးေအာင္လက္မွတ္ မရရွိခဲ့သူမ်ားမွာ ဘြဲ႔ရမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ေသာ္အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ႏွင့္ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနျခင္းမွာ ၂ ဆ ခန္႔အထိ ျမင့္မားေနတတ္သည္။

     ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံ၏အနာဂတ္စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးမႈမွာ စမတ္က်ေသာလူဦးေရအေပၚ မွီတည္ေနပါသည္။ အျခားေသာဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ေစရန္ျဖစ္သည္။ ေက်ာက္ေခတ္ စိုက္ပ်ဳိးေမြးျမဴေရးအေျခခံစီးပြားေရးစနစ္မွ်ႏွင့္ေတာ့ ၂၁ ရာစုကမၻာတြင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ရန္ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ပါ။လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ ၂ ခုတြင္ ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံသားအမ်ားစုႀကီးမွာ အဆင့္ျမင့္ပညာတကၠသိုလ္မ်ားတြင္ျဖစ္ေစ၊ သက္ေမြး သိပၸံေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ား technical and furthereducation (TAFE) တြင္ျဖစ္ေစ တက္ေရာက္သင္ၾကားသူဦးေရ ပိုမိုတိုးတက္လာခဲ့သည္။ ခ်မ္းသာသူမ်ားအတြက္သာသီးသန္႔ မဟုတ္ေတာ့ပါ။ ေက်ာင္းျပင္ပ ပညာေရး၊ လုပ္ငန္းခြင္ စြမ္းရည္ျမႇင့္ပညာေရးသင္တန္းမ်ားလည္းတုိးပြားလာခဲ့သည္။ အြန္လိုင္း ဘြဲ႔သင္တန္းမ်ားလည္း အီလက္ထေရာနစ္၊ အင္တာနက္ေခတ္ ထိပ္တန္းႏုိင္ငံျဖစ္သည္ႏွင့္အညီတိုးပြားေနဆဲျဖစ္သည္။ ေန႔ေက်ာင္းတက္စရာမလိုဘဲ အလုပ္လုပ္ရင္းပင္ တကၠသိုလ္မ်ား၏ ပံုမွန္ဘြဲ႔သင္တန္းအရည္အေသြးအတုိင္း ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းျပည့္မီေသာ ပညာကို အြန္လိုင္းစနစ္ျဖင့္မိမိရြာ (သို႔မဟုတ္) လုပ္ငန္းခြင္ေနရာမ်ားမွ တုိက္ရိုက္ ေလ့လာႏုိင္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားမွသည္ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္၊ ၆၀ တန္းမ်ားလည္း အြန္လိုင္းဘြဲ႔သင္တန္းမ်ားတြင္တက္ေရာက္ႏုိင္ၾကသည္မွာ ပညာေခတ္၏ သရုပ္သကန္ဟု ဆိုရမည္။
အသိပညာမ်ဳိးဆက္၊ အသိပညာစီးပြားေရး Knowledgegenerations and Knowledge economy
၂၁ ရာစုတြင္ အသိပညာမွာ (လူသံုးကုန္ပစၥည္း တစ္ခုအေနျဖင့္)ပိုမို အေရးပါလွေသာ ေခတ္ဆီသို႔ ေရြ႕လ်ားလာခဲ့ၿပီ။ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ ၅၀ ကာလအတြင္းလူတို႔ အလုပ္လုပ္ကိုင္ပံု၊ အလုပ္အကိုင္ အမ်ဳိးအစားမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရး အေျခခံအေဆာက္အအံုတို႔မွာမ်ားစြာ ေျပာင္းလဲလာခဲ့၏။ အသိပညာ အေျချပဳစီးပြားေရးေခတ္ knowledge based economy ဟုဆိုၾကသည္။ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႔အစည္းႀကီး(OECD) က ၁၉၉၆ ခုႏွစ္တြင္ အေျခခံလူသံုးကုန္ ပစၥည္းအသစ္ တစ္မ်ဳိးအေနျဖင့္ “အသိပညာ” ဆိုေသာပစၥည္းသစ္တစ္မ်ဳိး ေရာက္ရွိလာသည့္ ေခတ္ကို ေရြ႕ လ်ားလာေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖၚ ေၾကညာခဲ့သည္။
“အသိပညာအေျချပဳ စီးပြားေရးknowledge based economy ဆိုေသာ ေ၀ါဟာရကို ဖြင့္ဆိုရာ၀ယ္ ဗဟုသုတ၊ အသိပညာႏွင့္ နည္းပညာမွာစီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈတြင္ ပိုမိုအေရးပါလွေၾကာင္းကို အျပည့္အ၀ အသိအမွတ္ျပဳလာရျခင္းျဖစ္သည္။ လူသား၏ ရွင္သန္မႈ (လူသားအရင္းအႏွီး) ထဲတြင္ အခရာက်လွေသာ ဗဟုသုတ၊ အသိပညာႏွင့္နည္းပညာတို႔မွာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈတြင္လည္း အစဥ္အၿမဲပင္ အခ်က္အခ်ာ က်ခဲ့သည္။သို႔ရာတြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ အနည္းငယ္ကမွ အဓိကက်ေနေၾကာင္းကို ပိုမို သိျမင္လာၾကသည္။အသိအမွတ္ျပဳလာၾကသည္။ အသိပညာအဓိက ၀န္ေဆာင္မႈက႑မ်ားတြင္ ပညာေရး၊ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ သတင္းအခ်က္အလက္တို႔မွာပိုမို တြင္က်ယ္ အေရးပါလာေတာ့သည္။ OECD ႏုိင္ငံမ်ား၏ အမ်ဳိးသားစုစုေပါင္း ထြက္ကုန္Gross Domestic Product GDP ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ အသိပညာအဓိက စီးပြားေရးက႑ျဖစ္ေၾကာင္းသံုးသပ္ပါသည္။”   (OECDအစီရင္ခံစာ၊ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္)
အသိပညာကို ဖန္တီး၊ ထုတ္လုပ္ျခင္းႏွင့္ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းကိုအေျချပဳထားသည့္ စီးပြားေရးမွာ (ေရနံ၊ အမဲသား၊ အာလူး၊ စပါး စသည္တုိ႔ကဲ့သို႔) ထြက္ကုန္ပစၥည္းကိုအေျချပဳေသာ စီးပြားေရးမ်ားႏွင့္ ကြာျခားလွသည္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ လူသားအရင္းအႏွီးအေပၚ တည္မွီေနၾကျခင္းမွာအတူတူပင္ မဟုတ္ပါလား။ သတင္းအခ်က္အလက္ကို ကုန္စည္ကဲ့သို႔ ဖလွယ္ေနသည့္ စီးပြားေရးက႑တြင္-
-       သိသူ-လုပ္တတ္သူ။ လုပ္သားတစ္ဦး၏ လူမႈဆက္ဆံေရး၊ အဆက္အသြယ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေနသည့္ အရည္အေသြးႏွင့္အေရအတြက္မွာ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းႏွင့္ နတ္၀ါ့က္မ်ားကို အမွီသဟဲ ျပဳထားရသည့္ စီးပြားေရးအတြက္အေရးပါလွပါသည္။
-       အသိပညာ၊ဗဟုသုတ ရွိၿပီး နည္းပညာ စြမ္းရည္ျပည့္၀ျခင္း (မိုက္ခရို အီလက္ထေရာနစ္နည္းပညာ၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊စက္ရုပ္မ်ား၊ တယ္လီကြန္ျမဴနီေကးရွင္း စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား)၊ ပစၥည္းသစ္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္စြမ္း၊ဇီ၀နည္းပညာႏွင့္ သြားလာဆက္သြယ္ေရး၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ပံုစံသစ္မ်ား။
-       ေျပာင္းလဲလာေနသည့္မိသားစု ပံုစံသစ္မ်ား၊ အိမ္ - အလုပ္မွ်ေျခ၊ နတ္၀ါ့က္ႏွင့္သာ ခ်ိတ္ဆက္ထားႏုိင္ပါက မည္သည့္ေနရာ၊မည္သည့္အခ်ိန္တြင္မဆို ၀န္ထမ္းမ်ားအေနျဖင့္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္ၾကျခင္း၊ အခ်ိန္ႏွင့္ ေနရာအရလုပ္သား၀န္ထမ္း ပံုစံအသစ္မ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္း၊ အခ်ိန္ျပည့္၀န္ထမ္း၊ အခ်ိန္ပိုင္း၀န္ထမ္း၊စီမံခ်က္အရ က႑အလိုက္၊ စပါယ္ရွယ္လစ္ ၀န္ထမ္း၊
-       စြမ္းေဆာင္ရည္မရွိေသာ၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ မျပည့္၀ေသာသူမ်ားအေနျဖင့္ အဆင့္ျမင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ လိုအပ္ေသာလုပ္ငန္းခြင္ ေနရာတြင္ ၀င္ေရာက္လုုပ္ကိုင္ႏုိင္ျခင္း မရွိပါ။ မိမိအလုပ္ပိုင္းတြင္ စဥ္ဆက္မျပတ္စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမႇင့္တင္ျခင္းမွာ မျဖစ္မေန လိုအပ္လာသည္။ ဆက္တုိက္ ေလ့လာမႈႏွင့္ သင္တန္းမ်ားမွာ၀န္ထမ္းအားလံုး (မူ၀ါဒ၊ စီမံ၊ နည္းပညာ၊ ေအာက္ေျခဆုိင္ရာအားလံုး) အတြက္ လိုအပ္သည္။ မိမိ၏အရည္အေသြးကို အစဥ္သျဖင့္ တိုးျမႇင့္ေနရမည္။ စြမ္းရည္နိမ့္ပါက လစာနိမ့္မည္။
ဤေနရာတြင္ `ပညာေရး အရည္အေသြး ျမင့္ျခင္း` ကို ေဆြးေႏြးလိုပါသည္။အထူးသျဖင့္ ကမၻာရြာအမႈ ျပဳထားၿပီျဖစ္ေသာ စီးပြားေရးအသစ္တြင္ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံသားမ်ား အလုပ္လုပ္ရာတြင္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းရည္သစ္မ်ား new skills မ်ားရွိေနသည္။ စဥ္ဆက္မျပတ္ အသစ္ ျပင္ဆင္တည္ေဆာက္ေနရသည့္ စီးပြားေရးစနစ္၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုလိုက္ပါ ျဖည့္ဆည္း ေပးႏုိင္ရန္အတြက္ ပညာေရးစနစ္ကိုလည္း လိုက္ပါေျပာင္းလဲ ျပင္ဆင္ေပးရန္လိုအပ္ခ်က္ကို သံသယရွိစရာ မလုိပါ။ အရွိန္ႏႈန္းထားျဖင့္ ေျပာင္းလဲေနေသာ လုပ္အားေစ်းကြက္၊မႀကံဳစဖူး တိုးတက္လာေနသည့္ နည္းပညာႏွင့္ အသိပညာေပါက္ကြဲမႈတို႔ႏွင့္ အညီ ပညာေရးကို ျပင္ဆင္ရျခင္းျဖစ္သည္။
ပညာေခတ္တြင္ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ စာသင္ၾကားျခင္း
   ကမၻာမႈျပဳထားျခင္းခံရေသာစီးပြားေရးစနစ္မ်ားကို အလုပ္ရွာေဖြလ်က္ရွိသည့္ ေရႊ႕လ်ားေနေသာ လူထုမ်ား၊ လူေနမႈ ပံုစံမ်ားႏွင့္ရပ္ရြာမ်ားက ပံုေဖၚေပးလ်က္ရွိေနသည္။ ျပည္နယ္မ်ားအတြင္း၊ အျပင္ ေရႊ႕လ်ားေနေသာ လူထုႀကီး၊ႏုိင္ငံအတြင္းအျပင္ ေရႊ႕လ်ားေနေသာ သူမ်ား။ ေရွးအခါက အစဥ္အလာအရ လုပ္ကုိင္ေနခဲ့ေသာ လုပ္ငန္းကိုင္ငန္းမ်ားမွာေပ်ာက္ကြယ္လို႔ လာေနသည္။ စက္မႈလုပ္ငန္းသစ္မ်ား၊ စီးပြားေရးပံုစံသစ္မ်ား ေပၚထြက္လာသည္။ကမၻာသူ၊ ကမၻာသားမ်ားအေနျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ားက မိမိတို႔ကိုယ္ကုိယ္ သရုပ္ပံုေဖၚ တည္ေဆာက္ေနၾကၿပီ။ကမၻာ့ေနရာအႏွံ႔အျပားကို အြန္လိုင္းမ်ား၊ မီဒီယာမ်ားမွတဆင့္ ကေလးငယ္မ်ားလည္း ၀င္ေရာက္လည္ပတ္တတ္ၿပီ။စြမ္းရည္သစ္မ်ား၊ အသိသစ္မ်ားကို ေန႔စဥ္ႏွင့္ အမွ် ရရွိေနေသာ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ မိဘမ်ား၊ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားက ရင္ဆိုင္ရလ်က္။ ကိုယ္ပိုင္အုိင္ဒန္ဒတီ၊ မိသားစု တည္ေဆာက္ပံု၊ ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏွင့္လူမႈေရး ဗဟုိခ်က္ ဖရိုဖရဲျဖစ္ျခင္းမ်ားျဖင့္ ႀကံဳေတြ႔ေနၾကရၿပီ။
ႏွစ္ ၂၀၀ ေက်ာ္က စက္မႈလယ္ယာေခတ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္မွ်သာတည္ထြင္ အသံုးျပဳခဲ့သည့္ စာသင္ေက်ာင္းႏွင့္ ပညာေရးစနစ္ကို ျပင္ဆင္ရေတာ့မည္။ လံုး၀ ကြဲျပားျခားနားေသာစြမ္းရည္သစ္မ်ားႏွင့္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ပံု နည္းလမ္းအသစ္တို႔ျဖင့္ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ေလ့က်င့္ပ်ဳိးေထာင္ေပးရေတာ့မည္။ အထူးသျဖင့္ ဗဟုသုတမ်ား၊ စြမ္းရည္မ်ားကို စာေတြ႔၊ သရုပ္ျပ၊ ေဆြးေႏြးျခင္း၊မာလတီမီဒီယာ ဆက္သြယ္ေရး နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ျပင္ဆင္ေပးရေတာ့မည္။
ျပႆနာ၊ အခက္အခဲမ်ားကိုေဖၚထုတ္တတ္ျခင္း၊ သိမ္ေမြ႔ညင္သာစြာ၊ ပရိယာယ္ၾကြယ္၀စြာျဖင့္ ေျဖရွင္း တတ္ျခင္း၊ အုပ္စုတြင္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တတ္ျခင္း၊ လူမႈဆက္ဆံေရးႏွင့္ တင္ျပေဆြးေႏြးတတ္ျခင္း စြမ္းရည္ျပည့္၀ျခင္း…စသည္တို႔မွာ မရွိမျဖစ္ စြမ္းရည္မ်ားျဖစ္လာသည္။ သတင္းအခ်က္အလက္ ရင္းျမစ္ကို သိနားလည္ရန္လည္းလိုအပ္လာသည္။ (အြန္လိုင္းရင္းျမစ္မ်ား၊ လက္စြဲစာေစာင္၊ အကူအညီ ေတာင္းခံ တတ္ျခင္း၊)။ဤစြမ္းရည္မ်ားကို ရရွိလာေစရန္ ၾသစေၾတးလ်ား စာသင္ေက်ာင္းမ်ားက သင္ရိုးညႊန္းတမ္း အသစ္မ်ားကိုသင္ၾကားေပးရံု မွ်သာမကေသးဘဲ သင္ၾကားနည္းလမ္းအသစ္မ်ား၊ မာလတီ မီဒီယာမ်ား ကိုလည္း အသံုးျပဳရသည္။ထုိ႔အျပင္ လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ ဤစံႏႈန္းသစ္၊ စြမ္းရည္သစ္မ်ားကို ေလ့လာ ၾကရျခင္းႏွင့္အတူပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာေနသည့္ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အေျပာင္းအလဲမ်ားတြင္လည္း မိမိကိုယ္ကုိယ္ယံုၾကည္ခ်က္ျဖင့္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေစရန္ ေလ့က်င့္ၾကရေတာ့မည္။ လူမူဆက္ဆံေရး ပံုစံသစ္မ်ား၊ယဥ္ေက်းမႈစံတန္ဖိုးသစ္မ်ား၊ အသိသစ္မ်ား၊ စြမ္းရည္သစ္မ်ား ရရွိေစရန္ ႀကိဳးပမ္းတတ္ျခင္း၊မိမိကုိ္ယ္တုိင္ သင္ယူေလ့လာတတ္ျခင္းႏွင့္ အသံုးမ၀င္ေတာ့ေသာ အယူအဆေဟာင္းမ်ားကို စြန္႔လႊတ္တတ္ျခင္း၊မတူကြဲျပားေသာ သူမ်ားႏွင့္ ညိႇႏိႈင္း ေနထုိင္တတ္ျခင္းတို႔ ပါရွိသည္။
ေက်ာင္းပညာေရးကို လက္လွမ္းမီျခင္းႏွင့္ သင္ၾကားခြင့္ရရွိျခင္းတို႔မွာလူမႈစီးပြားေနာက္ခံ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိသည္။ ဤသည္မွာ အစဥ္အျမဲပင္ဟု ဆိုႏုိင္သည္။မိမိတက္ေရာက္ေသာေက်ာင္းႏွင့္ မိသားစုေနာက္ခံတို႔မွာ ေက်ာင္းသား၏ ပညာရည္ တိုးတက္မႈအေပၚတြင္မ်ားစြာ သက္ေရာက္ႏုိင္ပါသည္။ အဆံုးစြန္အားျဖင့္ အလုပ္အကိုင္မ်ားႏွင့္ ၀င္ေငြရရွိမႈအထိလည္းဆက္စပ္ေနတတ္သည္။ အစဥ္သျဖင့္ပင္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ႏွင့္ အႀကီးအက်ယ္  ေျပာင္းလဲလ်က္ရွိေနေသာ စီးပြားေရးစနစ္တြင္ အလုပ္အကိုင္မ်ားစြာတုိ႔ကိုဆံုးရံႈးရလ်က္ရွိသည္။ အတိတ္ကာလတြင္ စြမ္းရည္ သိပ္မ်ားမ်ားစားစား မလိုအပ္သည့္ လုပ္သားအင္အားမ်ားစြာတို႔ေနရာတြင္ ဘက္စံုေထာင့္စံုတြင္ ထူးခၽြန္ထက္ျမက္ေသာ လူနည္းနည္းသာ လိုအပ္လို႔လာေနသည္။အေျခခံလုပ္သားမ်ား၏ အသိပညာႏွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ားလည္း တိုးတက္ရန္ လုိအပ္ေနခဲ့ၿပီ။
လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၁၀၀ ကာလမ်ားတြင္ႏုိင္ငံ၏ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ရန္မွာ ပညာေရးသာ အဓိကျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႔ရွိခဲ့သည္။ေနာင္ ႏွစ္ ၁၀၀ တြင္လည္း ပညာေရးကသာလွ်င္ စီးပြားေရးကို ဆက္လက္ ေမာင္းႏွင္ေနပါဦးမည္။
သိန္းႏုိင္ (ေမာကၡပညာေရး)ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။ (သံလြင္တုိင္းမ္ဂ်ာနယ္၊ ၁၂ စက္တင္ဘာ၊ ၂၀၁၅ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕)

(သံလြင္တုိမ္းဂ်ာနယ္၊ ၁၂ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၅)

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>