ဖက္ဒရယ္ပညာေရး (အပိုင္း ၁၃) အသိပညာမ်ဳိးဆက္ကို ပ်ဳိးေထာင္၊ အသိပညာစီးပြားေရးကုိ လက္ဆင့္ကမ္းျခင္း

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး (အပိုင္း ၁၃) အသိပညာမ်ဳိးဆက္ကို ပ်ဳိးေထာင္၊ အသိပညာစီးပြားေရးကုိ လက္ဆင့္ကမ္းျခင္း

• 
• 

Details

Category: ပညာရပ္စာတမ္းမ်ား

Published on Saturday, 26 September 2015 05:16

Written by သိန္းႏုိင္

ေကာင္းမြန္ေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းဆိုသည္မွာအဘယ္နည္း။ ဘာေၾကာင့္ ပညာ သင္ၾကားေပးေန ပါသနည္း။ ေကာင္းမြန္ေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို တည္ေထာင္ႏုိင္ရန္မည္သည့္အရာမ်ားကို မည္သို႔မည္ပံု သင္ၾကားရ ပါမည္နည္း။ ((-မဲလဘုန္းၿမိဳ႕(၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ေနခ်င္စဖြယ္ အေကာင္းဆံုးၿမိဳ႕ ပထမဆုရ)၊ ေကာ္ဖီဆုိင္တစ္ဆုိင္တြင္အခမဲ့ ျဖန္႔ေ၀ေသာ ပို႔စကဒ္ပါစာသားမ်ား…)))
ပညာေရးကို လူတုိင္းလိုလိုပင္ စိတ္ပါ၀င္စားတတ္ၾကပါသည္။ ညေနခင္း၀ုိ္င္းဆံုပြဲမ်ားတြင္ျဖစ္ေ၊ ဖိုရမ္မ်ားႏွင့္ အစည္းအေ၀းမ်ားတြင္ျဖစ္ေစ မတူေသာ အျမင္မ်ားျဖင့္အႀကီးအက်ယ္ အျငင္း ပြားဖြယ္ရာ ေခါင္းစဥ္တစ္ခုလည္း ျဖစ္၏။ ဤသို႔ ျဖစ္ရသည့္ အေၾကာင္းမွာ ရိုးရွင္းလွပါသည္။လူပုဂိၢဳလ္၏ ပညာေရး အဆင့္အတန္း၊ သူ၏ အလုပ္အကိုင္ႏွင့္ ၀င္ေငြလစာႏႈန္းထားတို႔မွာ ဆက္စပ္ေနတတ္သည့္အတြက္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဤမွ်သာမကေသးပါ။ ရိုးရာဓေလ့မ်ား၊ လူမႈစံတန္ဖိုးမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအျမင္မ်ားကို လက္ဆင့္ကမ္း ေပးသည့္ အဓိကေနရာမွာလည္း ပညာေရးနယ္ပယ္ပင္ မဟုတ္ပါလား။ curriculumပင္မ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမ်ားႏွင့္ ေနာက္ခံလႊာ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမ်ား hiddencurriculum မ်ားက ဤတာ၀န္ကို ယူထားရသည္။ လုိလားအပ္ေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ပ်ဳိးေထာင္ေပးႏုိင္ျခင္းျဖစ္၏။ႏိုင္ငံသား အမွတ္အသား သရုပ္ indentity ကို အဓိက ပံုေဖၚ တည္ေဆာက္ေပးေနသည္မွာလည္း စာသင္ေက်ာင္းမ်ားပင္ျဖစ္ျပန္သည္။ ကေလးငယ္၏ လူမႈဆက္ဆံေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ အဓိက ပင္မဌာနမ်ားလည္းျဖစ္သည္။
ၾသစေၾတးလ်ား ပညာေရးစနစ္မွာ လြန္စြာ ႀကီးမ်ား က်ယ္ျပန္႔လွသည္။ႏုိ႔စို႔အရြယ္ကပင္ တစ္သက္တာ (တရား၀င္) ပညာေရးခရီး စတင္သည္ျဖစ္၏။ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ကေလးငယ္ဦးေရ၏ ၈၆ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိိ မူႀကိဳပညာေရးကို အသက္ ၃ ႏွစ္ခန္႔မွ စတင္တက္ေရာက္ၾကသည္။အမ်ားစုမွာ အသက္ ၃ ႏွစ္ မတုိင္မီကတည္းကပင္ ေန႔ကေလးထိန္းဌာနမ်ားတြင္ ေနခဲ့ၾကဖူးသူမ်ားျဖစ္သည္။မူလတန္းပညာေရးကို စတင္ႏုိင္ရန္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းရည္အခ်ဳိ႕ကို ျပင္ဆင္ေလ့က်င့္ျခင္းဟုဆိုရမည္။ အသက္ ၅ ႏွစ္ေက်ာ္၊ ၆ ႏွစ္ အရြယ္ခန္႔တြင္ မူလတန္းပညာေရးစတင္ပါသည္။ (ျပည္နယ္အလိုက္ကြဲျပားေသးသည္။) ဆရာမ်ား၏ ေလ့က်င့္သင္ၾကားမႈႏွင့္ ယဥ္ပါးေစရန္၊ နားေထာင္တတ္ေစရန္၊စာသင္ခန္းတြင္း ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို လိုက္နာ လုပ္ေဆာင္တတ္ေစရန္၊ သင္ယူေလ့လာမႈတြင္ စိတ္ပါလက္ပါကိုယ္တုိင္ပါ၀င္တတ္ေစရန္… အစရွိသည္တုိ႔ကို မူႀကိဳတြင္ ေလ့လာၾကရျခင္းျဖစ္သည္။
တရား၀င္ မသင္မေနရ ပညာေရး Compulsory education မွာ ေျမာက္ပိုင္းေဒသႀကီးNorthern Territory, နယူးေဆာ့သ္ေ၀းလ္းစ္ New South Wales ျပည္နယ္ႏွင့္ ၾသစေၾတးလ်ားၿမိဳ႕ေတာ္ေဒသႀကီး Australian Capital Territory တို႔တြင္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္အထိ ျဖစ္သည္။ ဗစ္တိုးရီးယားျပည္နယ္Victoria, ေတာင္ၾသစေၾတးလ်ားျပည္နယ္ South Australia, တို႔တြင္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္အထိျဖစ္ၿပီးကြင္းစလန္ျပည္နယ္ Queensland, တက္စေမးနီးယားျပည္နယ္ Tasmania, ႏွင့္ အေနာက္ပုိင္း ၾသစေၾတးလ်ားျပည္နယ္Western Australian တို႔တြင္ အသက္ ၁၇ ႏွစ္ အထိ မသင္မေနရ ပညာေရးအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားရွိသည္။ (အေျခခံပညာေက်ာင္းတြင္ျဖစ္ေစ၊သက္ေမြးသင္တန္းတြင္ ျဖစ္ေစ (မျဖစ္မေန) ဥပေဒအရ တက္ေရာက္ေနရမည့္ အသက္သတ္မွတ္ခ်က္ျဖစ္၏။)ပညာေရးအတန္းမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ လုပ္အားလစာ၀င္ေငြ တုိက္ရိုက္ အခ်ဳိးက်မႈ ရွိေနေၾကာင္းသုေတသနက ေထာက္ျပထားပါသည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ကေနဒါ၊ ယူေကႏွင့္ ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံတုိ႔တြင္ေလ့လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အထက္တန္းအဆင့္တြင္ တစ္ႏွစ္ခန္႔ ပို၍ တက္ေရာက္ခြင့္ ရရွိခဲ့သူတို႔မွာႏွစ္စဥ္ ၀င္ေငြလစာ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ပိုမို ရရွိၾကျခင္းျဖစ္သည္။ဘြဲ႔ဒီဂရီ ရရွိသူတို႔မွာ လစာ၀င္ေငြ ပိုမို ခံစားခြင့္ ရွိေနျခင္းကိုမူ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံမ်ားအတြက္အံအားသင့္ဖြယ္ရာ မရွိပါ။ မ်ဳိးဆက္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနတတ္ပါသည္။ ပညာတတ္ဘြဲ႔ရ မိဘမ်ား၏သားသမီးတို႔မွာ ဘြဲ႔ရပညာတတ္ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ပိုမိုရွိေနတတ္သည္။ ၀င္ေငြ ပိုေကာင္းတတ္သည္။၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ ေလ့လာမႈ စစ္တမ္းအရ အသက္ ၂၅ ႏွစ္မွ ၅၄ ႏွစ္အရြယ္ ရွိသူမ်ားတြင္ အထက္တန္းအထက္ဆင့္ ၁၂ တန္း ပညာေရးေအာင္လက္မွတ္ မရရွိခဲ့သူမ်ားမွာ ဘြဲ႔ရမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ေသာ္အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ႏွင့္ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနျခင္းမွာ ၂ ဆ ခန္႔အထိ ျမင့္မားေနတတ္သည္။

     ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံ၏အနာဂတ္စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးမႈမွာ စမတ္က်ေသာလူဦးေရအေပၚ မွီတည္ေနပါသည္။ အျခားေသာဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ေစရန္ျဖစ္သည္။ ေက်ာက္ေခတ္ စိုက္ပ်ဳိးေမြးျမဴေရးအေျခခံစီးပြားေရးစနစ္မွ်ႏွင့္ေတာ့ ၂၁ ရာစုကမၻာတြင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ရန္ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ပါ။လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ ၂ ခုတြင္ ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံသားအမ်ားစုႀကီးမွာ အဆင့္ျမင့္ပညာတကၠသိုလ္မ်ားတြင္ျဖစ္ေစ၊ သက္ေမြး သိပၸံေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ား technical and furthereducation (TAFE) တြင္ျဖစ္ေစ တက္ေရာက္သင္ၾကားသူဦးေရ ပိုမိုတိုးတက္လာခဲ့သည္။ ခ်မ္းသာသူမ်ားအတြက္သာသီးသန္႔ မဟုတ္ေတာ့ပါ။ ေက်ာင္းျပင္ပ ပညာေရး၊ လုပ္ငန္းခြင္ စြမ္းရည္ျမႇင့္ပညာေရးသင္တန္းမ်ားလည္းတုိးပြားလာခဲ့သည္။ အြန္လိုင္း ဘြဲ႔သင္တန္းမ်ားလည္း အီလက္ထေရာနစ္၊ အင္တာနက္ေခတ္ ထိပ္တန္းႏုိင္ငံျဖစ္သည္ႏွင့္အညီတိုးပြားေနဆဲျဖစ္သည္။ ေန႔ေက်ာင္းတက္စရာမလိုဘဲ အလုပ္လုပ္ရင္းပင္ တကၠသိုလ္မ်ား၏ ပံုမွန္ဘြဲ႔သင္တန္းအရည္အေသြးအတုိင္း ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းျပည့္မီေသာ ပညာကို အြန္လိုင္းစနစ္ျဖင့္မိမိရြာ (သို႔မဟုတ္) လုပ္ငန္းခြင္ေနရာမ်ားမွ တုိက္ရိုက္ ေလ့လာႏုိင္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားမွသည္ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္၊ ၆၀ တန္းမ်ားလည္း အြန္လိုင္းဘြဲ႔သင္တန္းမ်ားတြင္တက္ေရာက္ႏုိင္ၾကသည္မွာ ပညာေခတ္၏ သရုပ္သကန္ဟု ဆိုရမည္။
အသိပညာမ်ဳိးဆက္၊ အသိပညာစီးပြားေရး Knowledgegenerations and Knowledge economy
၂၁ ရာစုတြင္ အသိပညာမွာ (လူသံုးကုန္ပစၥည္း တစ္ခုအေနျဖင့္)ပိုမို အေရးပါလွေသာ ေခတ္ဆီသို႔ ေရြ႕လ်ားလာခဲ့ၿပီ။ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ ၅၀ ကာလအတြင္းလူတို႔ အလုပ္လုပ္ကိုင္ပံု၊ အလုပ္အကိုင္ အမ်ဳိးအစားမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရး အေျခခံအေဆာက္အအံုတို႔မွာမ်ားစြာ ေျပာင္းလဲလာခဲ့၏။ အသိပညာ အေျချပဳစီးပြားေရးေခတ္ knowledge based economy ဟုဆိုၾကသည္။ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႔အစည္းႀကီး(OECD) က ၁၉၉၆ ခုႏွစ္တြင္ အေျခခံလူသံုးကုန္ ပစၥည္းအသစ္ တစ္မ်ဳိးအေနျဖင့္ “အသိပညာ” ဆိုေသာပစၥည္းသစ္တစ္မ်ဳိး ေရာက္ရွိလာသည့္ ေခတ္ကို ေရြ႕ လ်ားလာေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖၚ ေၾကညာခဲ့သည္။
“အသိပညာအေျချပဳ စီးပြားေရးknowledge based economy ဆိုေသာ ေ၀ါဟာရကို ဖြင့္ဆိုရာ၀ယ္ ဗဟုသုတ၊ အသိပညာႏွင့္ နည္းပညာမွာစီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈတြင္ ပိုမိုအေရးပါလွေၾကာင္းကို အျပည့္အ၀ အသိအမွတ္ျပဳလာရျခင္းျဖစ္သည္။ လူသား၏ ရွင္သန္မႈ (လူသားအရင္းအႏွီး) ထဲတြင္ အခရာက်လွေသာ ဗဟုသုတ၊ အသိပညာႏွင့္နည္းပညာတို႔မွာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈတြင္လည္း အစဥ္အၿမဲပင္ အခ်က္အခ်ာ က်ခဲ့သည္။သို႔ရာတြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ အနည္းငယ္ကမွ အဓိကက်ေနေၾကာင္းကို ပိုမို သိျမင္လာၾကသည္။အသိအမွတ္ျပဳလာၾကသည္။ အသိပညာအဓိက ၀န္ေဆာင္မႈက႑မ်ားတြင္ ပညာေရး၊ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ သတင္းအခ်က္အလက္တို႔မွာပိုမို တြင္က်ယ္ အေရးပါလာေတာ့သည္။ OECD ႏုိင္ငံမ်ား၏ အမ်ဳိးသားစုစုေပါင္း ထြက္ကုန္Gross Domestic Product GDP ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ အသိပညာအဓိက စီးပြားေရးက႑ျဖစ္ေၾကာင္းသံုးသပ္ပါသည္။”   (OECDအစီရင္ခံစာ၊ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္)
အသိပညာကို ဖန္တီး၊ ထုတ္လုပ္ျခင္းႏွင့္ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းကိုအေျချပဳထားသည့္ စီးပြားေရးမွာ (ေရနံ၊ အမဲသား၊ အာလူး၊ စပါး စသည္တုိ႔ကဲ့သို႔) ထြက္ကုန္ပစၥည္းကိုအေျချပဳေသာ စီးပြားေရးမ်ားႏွင့္ ကြာျခားလွသည္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ လူသားအရင္းအႏွီးအေပၚ တည္မွီေနၾကျခင္းမွာအတူတူပင္ မဟုတ္ပါလား။ သတင္းအခ်က္အလက္ကို ကုန္စည္ကဲ့သို႔ ဖလွယ္ေနသည့္ စီးပြားေရးက႑တြင္-
-       သိသူ-လုပ္တတ္သူ။ လုပ္သားတစ္ဦး၏ လူမႈဆက္ဆံေရး၊ အဆက္အသြယ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေနသည့္ အရည္အေသြးႏွင့္အေရအတြက္မွာ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းႏွင့္ နတ္၀ါ့က္မ်ားကို အမွီသဟဲ ျပဳထားရသည့္ စီးပြားေရးအတြက္အေရးပါလွပါသည္။
-       အသိပညာ၊ဗဟုသုတ ရွိၿပီး နည္းပညာ စြမ္းရည္ျပည့္၀ျခင္း (မိုက္ခရို အီလက္ထေရာနစ္နည္းပညာ၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊စက္ရုပ္မ်ား၊ တယ္လီကြန္ျမဴနီေကးရွင္း စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား)၊ ပစၥည္းသစ္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္စြမ္း၊ဇီ၀နည္းပညာႏွင့္ သြားလာဆက္သြယ္ေရး၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ပံုစံသစ္မ်ား။
-       ေျပာင္းလဲလာေနသည့္မိသားစု ပံုစံသစ္မ်ား၊ အိမ္ - အလုပ္မွ်ေျခ၊ နတ္၀ါ့က္ႏွင့္သာ ခ်ိတ္ဆက္ထားႏုိင္ပါက မည္သည့္ေနရာ၊မည္သည့္အခ်ိန္တြင္မဆို ၀န္ထမ္းမ်ားအေနျဖင့္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္ၾကျခင္း၊ အခ်ိန္ႏွင့္ ေနရာအရလုပ္သား၀န္ထမ္း ပံုစံအသစ္မ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္း၊ အခ်ိန္ျပည့္၀န္ထမ္း၊ အခ်ိန္ပိုင္း၀န္ထမ္း၊စီမံခ်က္အရ က႑အလိုက္၊ စပါယ္ရွယ္လစ္ ၀န္ထမ္း၊
-       စြမ္းေဆာင္ရည္မရွိေသာ၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ မျပည့္၀ေသာသူမ်ားအေနျဖင့္ အဆင့္ျမင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ လိုအပ္ေသာလုပ္ငန္းခြင္ ေနရာတြင္ ၀င္ေရာက္လုုပ္ကိုင္ႏုိင္ျခင္း မရွိပါ။ မိမိအလုပ္ပိုင္းတြင္ စဥ္ဆက္မျပတ္စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမႇင့္တင္ျခင္းမွာ မျဖစ္မေန လိုအပ္လာသည္။ ဆက္တုိက္ ေလ့လာမႈႏွင့္ သင္တန္းမ်ားမွာ၀န္ထမ္းအားလံုး (မူ၀ါဒ၊ စီမံ၊ နည္းပညာ၊ ေအာက္ေျခဆုိင္ရာအားလံုး) အတြက္ လိုအပ္သည္။ မိမိ၏အရည္အေသြးကို အစဥ္သျဖင့္ တိုးျမႇင့္ေနရမည္။ စြမ္းရည္နိမ့္ပါက လစာနိမ့္မည္။
ဤေနရာတြင္ `ပညာေရး အရည္အေသြး ျမင့္ျခင္း` ကို ေဆြးေႏြးလိုပါသည္။အထူးသျဖင့္ ကမၻာရြာအမႈ ျပဳထားၿပီျဖစ္ေသာ စီးပြားေရးအသစ္တြင္ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံသားမ်ား အလုပ္လုပ္ရာတြင္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းရည္သစ္မ်ား new skills မ်ားရွိေနသည္။ စဥ္ဆက္မျပတ္ အသစ္ ျပင္ဆင္တည္ေဆာက္ေနရသည့္ စီးပြားေရးစနစ္၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုလိုက္ပါ ျဖည့္ဆည္း ေပးႏုိင္ရန္အတြက္ ပညာေရးစနစ္ကိုလည္း လိုက္ပါေျပာင္းလဲ ျပင္ဆင္ေပးရန္လိုအပ္ခ်က္ကို သံသယရွိစရာ မလုိပါ။ အရွိန္ႏႈန္းထားျဖင့္ ေျပာင္းလဲေနေသာ လုပ္အားေစ်းကြက္၊မႀကံဳစဖူး တိုးတက္လာေနသည့္ နည္းပညာႏွင့္ အသိပညာေပါက္ကြဲမႈတို႔ႏွင့္ အညီ ပညာေရးကို ျပင္ဆင္ရျခင္းျဖစ္သည္။
ပညာေခတ္တြင္ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ စာသင္ၾကားျခင္း
   ကမၻာမႈျပဳထားျခင္းခံရေသာစီးပြားေရးစနစ္မ်ားကို အလုပ္ရွာေဖြလ်က္ရွိသည့္ ေရႊ႕လ်ားေနေသာ လူထုမ်ား၊ လူေနမႈ ပံုစံမ်ားႏွင့္ရပ္ရြာမ်ားက ပံုေဖၚေပးလ်က္ရွိေနသည္။ ျပည္နယ္မ်ားအတြင္း၊ အျပင္ ေရႊ႕လ်ားေနေသာ လူထုႀကီး၊ႏုိင္ငံအတြင္းအျပင္ ေရႊ႕လ်ားေနေသာ သူမ်ား။ ေရွးအခါက အစဥ္အလာအရ လုပ္ကုိင္ေနခဲ့ေသာ လုပ္ငန္းကိုင္ငန္းမ်ားမွာေပ်ာက္ကြယ္လို႔ လာေနသည္။ စက္မႈလုပ္ငန္းသစ္မ်ား၊ စီးပြားေရးပံုစံသစ္မ်ား ေပၚထြက္လာသည္။ကမၻာသူ၊ ကမၻာသားမ်ားအေနျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ားက မိမိတို႔ကိုယ္ကုိယ္ သရုပ္ပံုေဖၚ တည္ေဆာက္ေနၾကၿပီ။ကမၻာ့ေနရာအႏွံ႔အျပားကို အြန္လိုင္းမ်ား၊ မီဒီယာမ်ားမွတဆင့္ ကေလးငယ္မ်ားလည္း ၀င္ေရာက္လည္ပတ္တတ္ၿပီ။စြမ္းရည္သစ္မ်ား၊ အသိသစ္မ်ားကို ေန႔စဥ္ႏွင့္ အမွ် ရရွိေနေသာ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ မိဘမ်ား၊ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားက ရင္ဆိုင္ရလ်က္။ ကိုယ္ပိုင္အုိင္ဒန္ဒတီ၊ မိသားစု တည္ေဆာက္ပံု၊ ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏွင့္လူမႈေရး ဗဟုိခ်က္ ဖရိုဖရဲျဖစ္ျခင္းမ်ားျဖင့္ ႀကံဳေတြ႔ေနၾကရၿပီ။
ႏွစ္ ၂၀၀ ေက်ာ္က စက္မႈလယ္ယာေခတ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္မွ်သာတည္ထြင္ အသံုးျပဳခဲ့သည့္ စာသင္ေက်ာင္းႏွင့္ ပညာေရးစနစ္ကို ျပင္ဆင္ရေတာ့မည္။ လံုး၀ ကြဲျပားျခားနားေသာစြမ္းရည္သစ္မ်ားႏွင့္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ပံု နည္းလမ္းအသစ္တို႔ျဖင့္ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ေလ့က်င့္ပ်ဳိးေထာင္ေပးရေတာ့မည္။ အထူးသျဖင့္ ဗဟုသုတမ်ား၊ စြမ္းရည္မ်ားကို စာေတြ႔၊ သရုပ္ျပ၊ ေဆြးေႏြးျခင္း၊မာလတီမီဒီယာ ဆက္သြယ္ေရး နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ျပင္ဆင္ေပးရေတာ့မည္။
ျပႆနာ၊ အခက္အခဲမ်ားကိုေဖၚထုတ္တတ္ျခင္း၊ သိမ္ေမြ႔ညင္သာစြာ၊ ပရိယာယ္ၾကြယ္၀စြာျဖင့္ ေျဖရွင္း တတ္ျခင္း၊ အုပ္စုတြင္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တတ္ျခင္း၊ လူမႈဆက္ဆံေရးႏွင့္ တင္ျပေဆြးေႏြးတတ္ျခင္း စြမ္းရည္ျပည့္၀ျခင္း…စသည္တို႔မွာ မရွိမျဖစ္ စြမ္းရည္မ်ားျဖစ္လာသည္။ သတင္းအခ်က္အလက္ ရင္းျမစ္ကို သိနားလည္ရန္လည္းလိုအပ္လာသည္။ (အြန္လိုင္းရင္းျမစ္မ်ား၊ လက္စြဲစာေစာင္၊ အကူအညီ ေတာင္းခံ တတ္ျခင္း၊)။ဤစြမ္းရည္မ်ားကို ရရွိလာေစရန္ ၾသစေၾတးလ်ား စာသင္ေက်ာင္းမ်ားက သင္ရိုးညႊန္းတမ္း အသစ္မ်ားကိုသင္ၾကားေပးရံု မွ်သာမကေသးဘဲ သင္ၾကားနည္းလမ္းအသစ္မ်ား၊ မာလတီ မီဒီယာမ်ား ကိုလည္း အသံုးျပဳရသည္။ထုိ႔အျပင္ လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ ဤစံႏႈန္းသစ္၊ စြမ္းရည္သစ္မ်ားကို ေလ့လာ ၾကရျခင္းႏွင့္အတူပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာေနသည့္ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အေျပာင္းအလဲမ်ားတြင္လည္း မိမိကိုယ္ကုိယ္ယံုၾကည္ခ်က္ျဖင့္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေစရန္ ေလ့က်င့္ၾကရေတာ့မည္။ လူမူဆက္ဆံေရး ပံုစံသစ္မ်ား၊ယဥ္ေက်းမႈစံတန္ဖိုးသစ္မ်ား၊ အသိသစ္မ်ား၊ စြမ္းရည္သစ္မ်ား ရရွိေစရန္ ႀကိဳးပမ္းတတ္ျခင္း၊မိမိကုိ္ယ္တုိင္ သင္ယူေလ့လာတတ္ျခင္းႏွင့္ အသံုးမ၀င္ေတာ့ေသာ အယူအဆေဟာင္းမ်ားကို စြန္႔လႊတ္တတ္ျခင္း၊မတူကြဲျပားေသာ သူမ်ားႏွင့္ ညိႇႏိႈင္း ေနထုိင္တတ္ျခင္းတို႔ ပါရွိသည္။
ေက်ာင္းပညာေရးကို လက္လွမ္းမီျခင္းႏွင့္ သင္ၾကားခြင့္ရရွိျခင္းတို႔မွာလူမႈစီးပြားေနာက္ခံ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိသည္။ ဤသည္မွာ အစဥ္အျမဲပင္ဟု ဆိုႏုိင္သည္။မိမိတက္ေရာက္ေသာေက်ာင္းႏွင့္ မိသားစုေနာက္ခံတို႔မွာ ေက်ာင္းသား၏ ပညာရည္ တိုးတက္မႈအေပၚတြင္မ်ားစြာ သက္ေရာက္ႏုိင္ပါသည္။ အဆံုးစြန္အားျဖင့္ အလုပ္အကိုင္မ်ားႏွင့္ ၀င္ေငြရရွိမႈအထိလည္းဆက္စပ္ေနတတ္သည္။ အစဥ္သျဖင့္ပင္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ႏွင့္ အႀကီးအက်ယ္  ေျပာင္းလဲလ်က္ရွိေနေသာ စီးပြားေရးစနစ္တြင္ အလုပ္အကိုင္မ်ားစြာတုိ႔ကိုဆံုးရံႈးရလ်က္ရွိသည္။ အတိတ္ကာလတြင္ စြမ္းရည္ သိပ္မ်ားမ်ားစားစား မလိုအပ္သည့္ လုပ္သားအင္အားမ်ားစြာတို႔ေနရာတြင္ ဘက္စံုေထာင့္စံုတြင္ ထူးခၽြန္ထက္ျမက္ေသာ လူနည္းနည္းသာ လိုအပ္လို႔လာေနသည္။အေျခခံလုပ္သားမ်ား၏ အသိပညာႏွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ားလည္း တိုးတက္ရန္ လုိအပ္ေနခဲ့ၿပီ။
လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၁၀၀ ကာလမ်ားတြင္ႏုိင္ငံ၏ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ရန္မွာ ပညာေရးသာ အဓိကျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႔ရွိခဲ့သည္။ေနာင္ ႏွစ္ ၁၀၀ တြင္လည္း ပညာေရးကသာလွ်င္ စီးပြားေရးကို ဆက္လက္ ေမာင္းႏွင္ေနပါဦးမည္။
သိန္းႏုိင္ (ေမာကၡပညာေရး)ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။ (သံလြင္တုိင္းမ္ဂ်ာနယ္၊ ၁၂ စက္တင္ဘာ၊ ၂၀၁၅ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕)

(သံလြင္တုိမ္းဂ်ာနယ္၊ ၁၂ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၅)

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပုိင္း (၁၂) အသိပညာလူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို တည္ေထာင္ျခင္း

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပုိင္း (၁၂) အသိပညာလူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို တည္ေထာင္ျခင္း

• 
• 

Details

Category: ပညာရပ္စာတမ္းမ်ား

Published on Wednesday, 23 September 2015 03:19

Written by သိန္းႏုိင္

       ကမၻာ့ပညာႏုိင္ငံမ်ား စာရင္း၀င္ ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံ၏ ပညာေရးစနစ္မွာ အေကာင္းဆံုးမ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံႏႈန္း ျပည့္မီၿပီးအသိပညာလူ႔အဖြဲ႔အစည္း knowledge society အျဖစ္ တည္ေဆာက္ႏုိင္ရန္ ပညာေရးစနစ္ကို စဥ္ဆက္မျပတ္ဆန္းသစ္၊ ျပဳျပင္လ်က္ရွိေနသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ အမွတ္စဥ္ ၁၂ ခုေျမာက္ အႀကီးဆံုးေသာ စီးပြားေရးကိုပုိင္ဆုိင္ထားၿပီး တစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ အမ်ားဆံုး နံပါတ္ ၅ ခုေျမာက္ ႏုိင္ငံျဖစ္သည္။လူသားဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအညြန္းကိန္းမ်ားအရ ဒုတိယေျမာက္ ႏုိင္ငံျဖစ္သည္။ ဘ၀အရည္အေသြး၊ က်န္းမာေရး၊ပညာေရး၊ စီးပြားေရးလြတ္လပ္မႈ၊ လူမႈ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး အခြင့္အေရးမ်ားအရကမၻာ့အဆင့္အတန္းတြင္ ထိပ္တန္းအဆင့္ရွိ ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံႀကီးျဖစ္သည္။ OECD ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံ ၃၀ မွ ႏုိင္ငံတကာ ေက်ာင္းသားမ်ားအား စစ္ေဆးျခင္း PISA တြင္လည္းထိပ္ဆံုး ၅ ေနရာအတြင္း ရရွိတတ္သည္။ ပညာထိပ္တန္းႏုိင္ငံဟုလည္း ဆိုႏုိင္သည္။ ပညာေရးသမဂၢ အားေကာင္းသည့္အတြက္ မူ၀ါဒေရးရာတြင္ ဆရာဆရာမမ်ားႏွင့္ မိဘျပည္သူတို႔၏ ခံစားခ်က္မ်ားႏွင့္ အသံတို႔ကို အစဥ္ပင္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားၾကသည္။
        အသက္ ၅ ႏွစ္မွ ၁၅ ႏွစ္အရြယ္အထိ မသင္မေနရ ပညာေရးစနစ္compulsory education ျဖစ္ၿပီး ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒအရျပည္နယ္အလိုက္ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနမ်ားက အဓိကအားျဖင့္ တာ၀န္ယူရသည္။ ကမၻာ့ထိပ္သီး အေကာင္းဆံုးတကၠသိုလ္ ၁၀၀ စာရင္းတြင္ ၾသစေၾတးလ်ားတကၠသိုလ္ ၇ ခု ပါ၀င္ပါသည္။ ဖက္ဒရယ္အစိုးရထံမွ ျပည္နယ္မ်ားအေနျဖင့္ဘ႑ာေငြေၾကးႏွင့္ နည္းပညာပိုင္းဆုိင္ရာ အကူအညီ ရယူႏုိင္ၿပီး သင္ရိုးစံႏႈန္းမ်ားကို ထိန္းညိႇရာတြင္ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ျပည္နယ္တြင္း စာသင္ေက်ာင္းမ်ားကို ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားႏွင့္ေက်ာင္းမ်ားက လြတ္လပ္စြာ စီမံခန္႔ခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ၾကသည္။ ဤသည္မွာ ဖက္ဒရယ္ဒီမုိကေရစီစနစ္ႏွင့္ဖက္ဒရယ္ပညာေရးကို အျပည့္အ၀ က်င့္သံုးျခင္းဟု ဆုိရမည္။
ဖက္ဒရယ္စနစ္ နိဒါန္း
           လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္တစ္ရာေက်ာ္၊ ဇန္န၀ါရီလ ၁ ရက္၊ ၁၉၀၁ ခုႏွစ္တြင္ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံကို ဖက္ဒရယ္စနစ္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒျဖင့္ တရား၀င္တည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည္။၁၈ ရာစုေႏွာင္းပိုင္းကာလ၊ ၁၇၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်အင္ပါယာ၏ လက္ေအာက္ခံ ကိုလိုနီနယ္ေျမအျဖစ္အလြန္ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔လွသည့္ ၾသစေၾတးလ်ား တစ္တုိက္လံုးကို သိမ္းသြင္းခဲ့ၿပီး ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရကိုလိုနီနယ္ ၆ ခုျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေစခဲ့သည္။ ၿဗိတိသွ်တို႔ မ၀င္ေရာက္မီ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္းေလးေသာင္းခန္႔ကာလမွ စတင္ကာ ဌာေန aborigines  အေဘာ္ရင္းဂ်င္းနီး တုိင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားကေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ၁၉ ရာစုေႏွာင္းပိုင္း ၁၈၉၀ ဆယ္စုႏွစ္ကာလမ်ားအတြင္း ဤကိုလိုနီနယ္ေျမမ်ားမွအစိုးရမ်ားက စုစည္းညီညြတ္ေသာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ဓနႆဟာရႏုိင္ငံအျဖစ္ ၿဗိတိသွ်အင္ပါယာအတြင္းတည္ေထာင္ရန္ ဆႏၵခံယူပြဲမ်ားကို က်င္းပခဲ့ၾကသည္။ ကိုလိုနီနယ္ ၆ ခုစလံုးမွ အမ်ားစုႀကီးကဖက္ဒရယ္စနစ္ကို တညီတညြတ္တည္း ဆႏၵမဲေပးခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ ၾသစေၾတးလ်ား ဖက္ဒရယ္ႏုိင္ငံFederation of Australia ကို ကနဦး တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကၿပီး ၁၉၀၁ ခုႏွစ္တြင္ ၾသစေၾတးလ်ားဓနႆဟာရႏုိင္ငံCommonwealth of Australia အျဖစ္ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ႏုိင္ခဲ့သည္။ စည္းမ်ဥ္းခံဘုရင္စနစ္ႏွင့္ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီစနစ္ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ႏုိင္ငံတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၾသစေၾတးလ်ား ဖက္ဒရယ္စနစ္ဖြဲ႔စည္းပံုမွာအေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ မူလဖြဲ႔စည္းပံုႏွင့္ ဆင္တူၿပီး ၿဗိတိသွ်တို႔၏ ၀က္မင္စတာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္westminister system (ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစနစ္) ကိုလည္း ထည့္သြင္းထားရွိသည္။
                 ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံမွာ ကမၻာေပၚတြင္ ၅ ခုေျမာက္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ႏုိင္ငံအျဖစ္တည္ေထာင္ႏုိင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္၏။ ဖက္ဒရယ္ႏုိင္ငံမ်ား တည္ေထာင္ခဲ့ၾကေသာ သကၠရာဇ္မ်ားမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု(၁၇၈၉)၊ ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ (၁၈၄၈)၊ ကေနဒါႏုိင္ငံ (၁၈၆၇)၊ ဂ်ာမဏီအင္ပါယာ (၁၈၇၁) ႏွင့္ၾသစေၾတးလ်ားဓနႆဟာရႏုိင္ငံ (၁၉၀၁) ခုႏွစ္တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံမွာ ဖက္ဒရယ္စနစ္ျဖင့္စတင္ ဖြဲ႔စည္းစဥ္က အေျခခံမူမ်ားအတုိင္း မ်ားစြာ အေျပာင္းအလဲမရွိ တည္ၿငိမ္သည္ဟု ဆိုႏုိင္ေသာ္လည္းဖက္ဒရယ္ဒီမုိကေရစီစနစ္ကို လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖၚေဆာင္မႈမ်ားတြင္မႈ အႀကီးအက်ယ္ ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီဟုဆိုရပါမည္။ အဓိကအားျဖင့္ အေျပာင္းအလဲမွာ ဖက္ဒရယ္အစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားအၾကားလုပ္ပုိင္ခြင့္ အာဏာခြဲေ၀မႈက႑ပင္ျဖစ္သည္။
ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ဆန္းသစ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္း
                 ဖက္ဒရယ္ဗဟိုအစိုးရထံမွ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားက ဘ႑ာေငြေၾကးအရ အလြန္အမင္းအမွီသဟဲျပဳေနရျခင္းမွာ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ဆန္းသစ္မြမ္းမံရန္ အဓိကအက်ဆံုး အခ်က္ပင္ျဖစ္၏။၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ကီဗင္ရုဒ္၏ ေလဘာအစိုးရမွ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို မြမ္းမံဆန္းသစ္ျခင္းreform of federation အစီအစဥ္မ်ားကို စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ လက္ရွိဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္တစ္ရာေက်ာ္က ေရးဆြဲျပဌာန္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည့္အတြက္ မူ၀ါဒေရးရာမ်ားတြင္ဖက္ဒရယ္ႏွင့္ ျပည္နယ္အဆင့္ဆုိင္ရာ ေမးခြန္းမ်ားစြာ ရွိေနေလသည္။ မည္သည့္အဆင့္က မည္သည့္မူ၀ါဒမ်ားကို ခ်မွတ္က်င့္သံုးခြင့္ ရွိသနည္းဟူေသာ ေမးခြန္းမွာ အဓိကပင္ျဖစ္၏။ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈက႑အပါအ၀င္ မူ၀ါဒမ်ားစြာတြင္ ျပည္နယ္ႏွင့္ ဖက္ဒရယ္အဆင့္မွာ ရႈပ္ေထြးစြာျဖင့္ ေ၀ေ၀၀ါး၀ါး ရွိေနဆဲ။ ျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသႏၱရအဆင့္မ်ားကို ဘ႑ာေငြေၾကးႏွင့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ ပိုမိုေပးအပ္ရန္ျပင္ဆင္မႈမ်ားပင္ျဖစ္သည္။
ဂြန္စကီပညာေရးရီပို႔
                 ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ ၾသစေၾတးလ်ားဖက္ဒရယ္အစိုးရမွ တာ၀န္ေပးခ်က္အရထင္ရွားေက်ာ္ၾကားေသာ စီးပြားေရးသမား ေဒးဗစ္ဂြန္စကီ David Gonski က ေက်ာင္းမ်ား၏ ဘ႑ာေငြေၾကးရန္ပံုေငြကိစၥကိုေကာ္မစ္ရွင္ဖြဲ႔စည္းၿပီး စံုစမ္း စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ စာမ်က္ႏွာ ၃၁၉ မ်က္ႏွာရွိေသာဂြန္စကီရီပို႔ကို ေရးသားျပဳစုခဲ့ရာတြင္ လူထုထံမွ သတင္းအခ်က္အလက္ ခုႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ ရရွိခဲ့ၿပီးေကာ္မစ္ရွင္က ေက်ာင္းေပါင္း ၃၉ ေက်ာင္းကို ကြင္းဆင္းေလ့လာျခင္း၊ ပညာေရးအစုအဖြဲ႔ ၇၁ဖြဲ႔ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း စံုစမ္းခဲ့ျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ႏုိ္င္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ႏုိ၀င္ဘာလတြင္ ဖက္ဒရယ္အစိုးရထံ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖၚ၀ါရီလတြင္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဂ်ဴလီယာဂီလာဒ္ Julia Gillard အစိုးရက တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ေပးခဲ့သည္။
                 ဂြန္စကီ၏ ပညာေရးရန္ပံုေငြ အစီရင္ခံစာတြင္ အဓိက အခ်က္ ၃ ခ်က္ပါ၀င္ပါသည္။ (၁) ကမၻာေပၚတြင္ အရည္အေသြး အျမင့္မားဆံုးေသာ၊ တရားမွ်တမႈ အရွိဆံုးေသာ ပညာေရးစနစ္ျဖစ္ေစရန္ၾသစေၾတးလ်ားအစိုးရအေနျဖင့္ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ထားရွိၿပီး ေဆာင္ရြက္ရန္ႏွင့္ စာတတ္ေျမာက္မႈ အနိမ့္ပါးဆံုးေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားတြက္ ပညာေရး အကူအညီကို ဦးစားေပးသြားရန္။ (၂) ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံတြင္းမည္သည့္ေနရာတြင္ ေနထုိင္သည္ျဖစ္ေစ၊ မိသားစု ၀င္ေငြမည္မွ် ရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မည္သည့္ေက်ာင္းတြင္တက္ေရာက္ေနသည္ျဖစ္ေစ ကေလးငယ္မ်ားအေနျဖင့္ အေကာင္းဆံုးေသာ ပညာေရးကို လက္လွမ္းမီရရွိဆည္းပူးခြင့္၊ (၃) လုပ္ငန္းခြင္ႏွင့္ အနာဂတ္ဘ၀ ရွင္သန္မႈတြင္ တန္ဖိုးရွိေသာ ႏုိင္ငံသားမ်ားအေနျဖင့္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေစရန္ အေျခခံစြမ္းရည္မ်ားႏွင့္ တတ္ပြန္မႈ ကံုလံုျပည့္၀စြာျဖင့္ေက်ာင္းသားတုိင္း ေက်ာင္းမ်ားမွ ထြက္ခြါလာႏုိင္ေရး တို႔ျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းတုိင္းအေနျဖင့္ ဓနႆဟာရအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရထံမွ အေျခခံဘ႑ာအေထာက္အကူ ရရွိမည္ျဖစ္ၿပီး လိုအပ္ေငြကိုေက်ာင္းအရြယ္အစားႏွင့္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ တစ္ဦးခ်င္း လိုအပ္ခ်က္အရ ထပ္မံ ေတာင္းခံႏုိင္သည္။ပညာေရး တရားမွ်တမႈကို ေဖၚေဆာင္လိုရင္းဟု ဆိုရပါမည္။ အစီရင္ခံစာက စာသင္ေက်ာင္းမ်ားကိုဘ႑ာေငြေၾကး ရန္ပံုေငြ ေထာက္ပံ့ေပးျခင္းမွာ ဘ႑ာေရးကိစၥ သက္သက္သာလွ်င္ မဟုတ္မူဘဲ ႏုိုိင္ငံ၏အနာဂတ္ကို ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္၊ လံုျခံဳ ခုိင္ၿမဲေစျခင္းလည္း ျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပထားသည္။ေက်ာင္းမ်ားက ကေလးတုိင္းအတြက္ ေထာက္ကူေပးသင့္ၿပီး ဆရာတုိင္းကလည္း ကေလးတုိင္းထံမွ အေကာင္းဆံုးမ်ားကိုေမွ်ာ္လင့္သင့္ေၾကာင္း တုိက္တြန္းထားသည္။  ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ စတင္အေကာင္အထည္ေဖၚႏုိင္ရန္ယခင္ ေလဘာအစိုးရက စီစဥ္ေပးခဲ့သည္။ ထိေရာက္မႈမ်ား ရွိေၾကာင္းလည္း ေနာက္ဆက္တြဲ အစီရင္ခံစာမ်ားကဆိုပါသည္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ လက္ရွိအာဏာရ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ တိုနီအက္ေဘာ့အစိုးရAbbot government ကမူ ဂြန္စကီရီပို႔ကို ေနာက္ထပ္ ၄ ႏွစ္တာ ကာလအထိသာလွ်င္ ဆက္လက္ အေကာင္အထည္ေဖၚမည္ျဖစ္ၿပီး၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ အဆံုးသတ္မည္ဟု ေၾကညာခဲ့မႈအေပၚ ျပင္းထန္စြာ ျငင္းခံု ေ၀ဖန္ခံရ လ်က္ရွိေနသည္။
ပညာေရးစနစ္ ဖြဲ႔စည္းေဆာက္ပံု
            အဆင့္ ၃ ဆင့္စနစ္ျဖင့္ ပညာေရးကို တည္ေဆာက္ထားသည္။ မူလတန္းပညာေရးprimary education၊ အထက္တန္းပညာေရး secondary education ႏွင့္ tertiary education တကၠသိုလ္အဆင့္ျမင့္ပညာေရး(တကၠသိုလ္မ်ား၊ ေကာလိပ္မ်ား၊ သက္ေမြးသိပၸံမ်ား၊ သင္တန္းမ်ား ပါ၀င္ပါသည္။) တို႔ျဖစ္သည္။အထက္အတန္း အထက္ဆင့္ ၁၂ တန္းေအာင္ျမင္ၿပီးခ်ိန္တြင္ ေက်ာင္းသားအမ်ားစုမွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီျဖစ္သည္။
            ေက်ာင္းအလုိက္ ေထာက္ပံ့သည့္ ဘ႑ာေငြေၾကးအကူအညီႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ပံုစနစ္အေပၚမူတည္ၿပီး ၃ မ်ဳိး ခြဲျခားႏုိင္သည္။ (၁) အစိုးရေက်ာင္းမ်ား Public schools, state schools (၂)ကက္သလစ္ေက်ာင္းမ်ား catholic schools (၃) ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ား independent schools,private schools တို႔ျဖစ္သည္။ အစိုးရေက်ာင္းမ်ား၊ ျပည္နယ္ေက်ာင္း မ်ားမွာ ဘာသာေရးကိုအေျခခံထားျခင္း မရွိပါ။ သို႔ေသာ္ religious education ဘာသာတရားမ်ား ေလ့လာေရး အစီအစဥ္ကိုမူေက်ာင္းအလိုက္ ထည့္သြင္းႏုိင္ပါသည္။ ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ားမွာမူ ဘာသာတရား တစ္ခုခုအေပၚတြင္အေျခခံေလ့ရွိတတ္သည္။ ၂၀၁၀ စစ္တမ္းမ်ားအရ ကေလးသူငယ္ လူဦးေရ၏ ၆၆ ရာခုိင္ႏႈန္းက အစိုးရေက်ာင္းမ်ားတြင္တက္ေရာက္လ်က္ရွိၾကၿပီး ၁၄ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ ပုဂၢလိကေက်ာင္းႏွင့္ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာကက္သလစ္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ တက္ေရာက္ၾက၏။ မည္သည့္ေက်ာင္းတြင္ တက္ေရာက္သည္ျဖစ္ေစ အရည္အေသြးျမင့္ပညာေရးႏွင့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း စံႏႈန္းမ်ားကို လိုက္နာသင္ၾကားၾကသည္။ ေက်ာင္းအမ်ားစုႀကီးမွာေက်ာင္းဆင္တူ၀တ္စံု ထားရွိသည္။ စာသင္ႏွစ္မွာ ေဖေဖၚ၀ါရီလမွ ႏုိ၀င္ဘာလအထိျဖစ္သည္။ စာသင္ႏွစ္အတြင္းကာလအပိုင္း ၄ ပိုင္း four school terms သတ္မွတ္ထားသည္။ ခရစ္စမတ္ပြဲေတာ္ (ၾသဇီေႏြရာသီ) မွာ ရက္အၾကာရွည္ဆံုးေက်ာင္းပိတ္ရက္ျဖစ္သည္။ ၆ ပတ္အထိ ေက်ာင္းပိတ္ထားေလ့ရွိသည္။ စာသင္ႏွစ္အတြင္း ၂ ပတ္ၾကာေက်ာင္းပိတ္ျခင္းကို ၃ ႀကိမ္ (အီစတာပြဲေတာ္၊ ေဆာင္းရာသီ- ဇူလိုင္ႏွင့္ ေႏြဦးရာသီ-ေအာက္တုိဘာ) ထားရွိသည္။
အစိုးရေက်ာင္းမ်ား
            အစိုးရေက်ာင္းမ်ားကို ျပည္နည္အစိုးရ (သို႔မဟုတ္) အထူးေဒသအစိုးရတို႔က ဖြင့္လွစ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အခမဲ့ပညာေရး စနစ္ဟု ဆိုႏုိင္ေသာ္လည္း ေက်ာင္းမ်ားက၀င္ေၾကး၊ ေက်ာင္းျပင္ပစခန္းသြင္း လည္ပတ္ျခင္း school camp ႏွင့္ သင္ရိုး၀င္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ေလ့လာမႈမ်ားအတြက္ ေငြေၾကး ေတာင္းခံေလ့ရွိသည္။ အစိုးရအထက္တန္းေက်ာင္းမ်ားတြင္ ပံုစံ၂ မ်ဳိး ရွိေနသည္။ သတ္မွတ္ၿမိဳ႕နယ္ေဒသအတြင္းရွိ မည္သူမဆို တက္ေရာက္ခြင့္ ရွိေသာopen government schools ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ မည္သည့္ၿမိဳ႕နယ္မွျဖစ္ေစ လာေရာက္တက္ေရာက္ႏုိင္ေသာselective government schools ေက်ာင္းမ်ားျဖစ္သည္။ ဒုတိယအမ်ဳိးအစား ေက်ာင္းမ်ားမွာေက်ာင္းဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ အရည္အေသြး ပိုိမုိျမင့္မားေလ့ရွိသည္။ မူလတန္း ေနာက္ဆံုးႏွစ္ျဖစ္သည့္ ဆဌမတန္းတြင္ စစ္ေဆးေသာရမွတ္မ်ားအရ အေတာ္ဆံုး ေက်ာင္းသားမ်ားကိုသာ လက္ခံေလ့ရွိသည္။ ဤေက်ာင္းမ်ားတြင္ ပညာေရးအရည္အေသြးႏွင့္ အေထာက္အပံ့ေကာင္းမ်ား ပိုမို ရရွိတတ္သည္။ အားကစား၊ အႏုပညာ၊ ဘာသာစကားတို႔တြင္လည္းပိုမို စံုလင္စြာ ပံ့ပိုးေပးထားသည္။ တစ္ႏွစ္တာ ေက်ာင္းလခမွာ မူလတန္း ေဒၚလာ ၁၀၀ မွ ၃၀၀၊အထက္တန္း ေဒၚလာ ၃၀၀ မွ ေဒၚလာ တစ္ေထာင္ အထိျဖစ္ၿပီး မိသားစု၀င္ေငြအရ လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ေလွ်ာက္ထားႏုိင္ေသးသည္။
ကက္သလစ္ႏွင့္ ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ား
          ကက္သလစ္ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ားမွာလည္း အစိုးရ၏ဘ႑ာေငြေၾကး အကူအညီကို ရရွိႏုိင္သည္။ ကက္သလစ္ေက်ာင္းမ်ားမွာ ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ားထက္ ေက်ာင္းလခပိုမို သက္သာတတ္သည္။ ပုဂၢလိေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေက်ာင္းလခႏွင့္ ၀င္ေၾကးမွာ အလြန္ ေစ်းႀကီးျမင့္လွသည္။ဂ်ပန္၊ ယူေက၊ အေမရိကန္၊ တုိင္၀မ္၊ စကၤာပူႏွင့္ ေဟာင္ေကာင္တို႔ႏွင့္ အၿပိဳင္ပညာေရးစနစ္ဟုဆုိရမည္။ ဆစ္ဒနီၿမိဳ႕ရွိ ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ားမွာ လန္ဒန္ႏွင့္ တိုက်ဳိရွိေက်ာင္းမ်ားထက္သံုးပံုတစ္ပံုခန္႔ ေစ်းသက္သာသည္ဟု စစ္တမ္းမ်ားအရ သိရွိရသည္။ နယူးေယာက္ေက်ာင္း မ်ားထက္လည္း၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေစ်းသက္သာသည္။ ကက္သလစ္ေက်ာင္းမ်ား၏ တစ္ႏွစ္တာ ေက်ာင္းလခမွာ မူလတန္းေဒၚလာ ၂၀၀၀ မွ ေဒၚလာ ၃၀၀၀၊ အထက္တန္း ေဒၚလာ ၃၀၀၀ မွ ေဒၚလာ ၆၀၀၀ ခန္႔အထိျဖစ္သည္။ ပုဂၢလိေက်ာင္းမ်ား၏တစ္ႏွစ္တာ ေက်ာင္းလခမွာမူ မူလတန္း ေဒၚလာ ၃၀၀၀ ခန္႔ႏွင့္ အထက္တန္း ၾသစီေဒၚလာ တစ္ေသာင္းႏွစ္ေထာင္မွ ႏွစ္ေသာင္းခန္႔အထိ ရွိေနတတ္သည္။ ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ား၏ ရလဒ္မ်ားမွာ ပိုမိုသာလြန္ေနေလ့ရွိၿပီး ေက်ာင္းတြင္း လႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္ အားကစား၊ အႏုပညာက႑တို႔အတြက္လည္းအမ်ဳိးစံုစြာႏွင့္ အရည္အေသြးျမင့္ ၀န္ေဆာင္မႈတို႔ကို ထားရွိသည္။
သက္ေမြးေကာလိပ္မ်ားႏွင့္ တကၠသိုလ္မ်ား
             အထက္တန္းအထက္ဆင့္ senior secondary ေနာက္ဆံုးႏွစ္ ၁၂ တန္း(သို႔မဟုတ္) TAFE ေကာလိပ္ ရမွတ္အေပၚ မူတည္ၿပီး အဆင့္ျမင့္ပညာ တကၠသိုလ္ ဆက္လက္တက္ေရာက္ၾကသည္။တကၠသိုလ္ ၄၀ ေက်ာ္ခန္႔ကို အစိုးရက ဘ႑ာေငြေၾကး ရန္ပံုေငြေထာက္ပံ့ေပးထားၿပီး ပုဂၢလိကတကၠသိုလ္၂ ခု ပါရွိသည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီး OECD ႏုိင္ငံမ်ားထဲတြင္ တကၠသိုလ္စရိတ္ အႀကီးျမင့္ဆံုးႏုိင္ငံတစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ ၁၈၅၀ ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ဆစ္ဒနီတကၠသိုလ္မွာ ေရွးအက်ဆံုးတကၠသိုလ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ ျပည္နယ္အဆင့္ တည္ေထာင္ဖြင့္လွစ္ထားေသာ သက္ေမြးသင္တန္းေက်ာင္းTAFE – technical and further education မ်ားတြင္ အလုပ္သင္ႏွင့္ သက္ေမြးသင္တန္း အမ်ဳိးမ်ဳိးကိုေလ့လာႏုိင္ၾကသည္။ အသက္ ၂၅ ႏွစ္မွ ၆၄ ႏွစ္အတြင္း လူဦးေရ၏ ၅၈ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ တကၠသိုလ္(သို႔မဟုတ္) သက္ေမြး TAFE ေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ားမွ ဘြဲ႔လက္မွတ္ ရရွိထားၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။TAFE သက္ေမြးေကာလိပ္မ်ားတြင္ တက္ေရာက္ႏိုင္ေသာ သင္တန္းမ်ားစြာရွိေလသည္။ သင္တန္းကာလမွာေျခာက္လမွ ၂ ႏွစ္ခန္႔အထိျဖစ္သည္။ စီးပြားေရးဘိဇနက္ပညာ၊ ဘ႑ာေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈသင္တန္း၊ ဟုိတယ္ႏွင့္ ခရီးသြား ၀န္ေဆာင္မႈသင္တန္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရးပညာ၊ပံုေဖၚမႈအႏုပညာ၊ သတင္းအခ်က္အလက္နည္းပညာ၊ အင္ဂ်င္နီယာဒီပလိုမာ၊မီဒီယာသင္တန္းမ်ား၊ လူမႈရပ္ရြာစီမံခန္႔ခြဲေရးပညာ၊ ေဆးဘက္အကူပညာ အစရွိသျဖင့္ သက္ေမြးအေျခခံသင္တန္းမ်ားစြာ ထားရွိသည္။ ဤသင္တန္းမ်ားမွ ေအာင္လက္မွတ္ အဆင့္ (၁) မွ အဆင့္ ၄၊ ဒီပလိုမာဘြဲ႔ႏွင့္ ဘြဲ႔ႀကိဳ associatedegree အဆင့္အထိ ေပးအပ္သည္။ သက္ေမြးသင္တန္းအလိုက္ ဘြဲ႔လက္မွတ္ႏွင့္ ဘြဲ႔လြန္ လက္မွတ္မ်ားလည္းေပးအပ္လာၾကသည္။ လုပ္ငန္းခြင္သို႔ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ေသာ သက္ေမြးပညာသင္တန္းမ်ားတြင္ တက္ေရာက္သူမ်ားျပားသည္။ အဆင့္ျမင့္ တကၠသိုလ္သို႔လည္း သက္ဆုိင္ရာ ပညာရပ္အလိုက္ ေပါင္းကူးစနစ္ျဖင့္ဆက္လက္ တက္ေရာက္ႏုိင္ၾကသည္။ ျပည္နယ္အလိုက္ ေကာလိပ္ (သို႔မဟုတ္) အင္စတီက်ဴ႕ဟု ေခၚဆိုၾကေသာTAFE သင္တန္းေက်ာင္းမ်ားကို ျပည္နည္အစိုးရမ်ားက အဓိကအားျဖင့္ တည္ေထာင္ဖြင့္လွစ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ႏုိင္ငံတကာ ေက်ာင္းသားအမ်ားဆံုး ႏုိင္ငံလည္းျဖစ္သည္။
ဖက္ဒရယ္ပညာေရးႏွင့္ ေလ့က်င့္ေရး၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ ျပည္နယ္ပညာေရးဌာနတို႔၏တာ၀န္၀တၱရားမ်ား
Federal Department of Education and Tranining
                ဖက္ဒရယ္ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနသည္ ေအာက္ပါတာ၀န္၀တၱရားမ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရသည္။ဖက္ဒရယ္ ပညာေရးမူ၀ါဒႏွင့္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ အစီအစဥ္မ်ား - စာသင္ေက်ာင္းမူမ်ား၊ သက္ေမြးပညာေက်ာင္းမ်ား၊အဆင့္ျမင့္ပညာေရး၊ ဌာေန တုိင္းရင္းသားပညာေရး စသည္တို႔ျဖစ္သည္။ ေရႊ႕ေျပာင္းႏွင့္ သက္ႀကီးပညာေရးမူ၀ါဒတို႔ကို ေရးဆြဲေပးသည္။ ပညာေရးႏွင့္ ေလ့က်င့္ေရး အသြင္းေျပာင္းမူ၀ါဒႏွင့္ အစီအစဥ္မ်ား၊ေက်ာင္းမ်ားတြင္ သိပၸံပညာ စိတ္ပါ၀င္စားေရး အစီအစဥ္မ်ား၊ အလုပ္သင္ႏွင့္ သက္ေမြး ေလ့က်င့္ေရးအစီအစဥ္မ်ား၊ႏုိင္ငံတကာေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ ပညာေရးမူ၀ါဒ၊ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ အလုပ္သင္မ်ားအတြက္၀င္ေငြရရွိေစမည့္ မူ၀ါဒမ်ားျဖစ္သည္။ ပညာေရးသုေတသန ရန္ပံုေငြႏွင့္ သုေတသီေလ့က်င့္ ပ်ဳိးေထာင္ျခင္းအစီအစဥ္မ်ားကိုလည္း ပံ့ပိုးေပးသည္။ ၂၀၁၃ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ခရစ္စတုိဖါပုိင္းမွာ ဖက္ဒရယ္ပညာေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရသည္။ ဓနသဟာယၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္က ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္၏ေထာက္ခံခ်က္ျဖင့္ ဖက္ဒရယ္၀န္ႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္သည္။
              ၾသစေၾတးလ်ားဓနႆဟာရႏုိင္ငံဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ေက်ာင္းေနအရြယ္ ကေလးမ်ား၏ ပညာေရးကို ျပည္နယ္ႏွင့္အထူးေဒသ အစိုးရမ်ားက အဓိကအားျဖင့္ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ရသည္။ အစိုးရေက်ာင္းမ်ားအတြက္ ဘ႑ာေငြေၾကးတာ၀န္ယူရသည္။ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အျခားေက်ာင္းမ်ားအတြက္ ဘ႑ာေငြေၾကး ပံ့ပုိးကူညီရသည္။ ေက်ာင္းမူ၀ါဒႏွင့္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ခ်မွတ္ေပးရသည္။ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းႏွင့္ စံႏႈန္းမ်ားကို သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္ကျပဳစု ျပဌာန္းသည္။ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ ပညာေရးစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း မူမ်ားအေပၚအေျခခံလ်က္ ဖတ္စာအုပ္မ်ားကို ျပင္ပ ကၽြမ္းက်င္ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ကုမၸဏီမ်ားကျပဳစုေရးသား ထုတ္ေ၀ၾကသည္။္
သိန္းႏုိင္ (ေမာကၡပညာေရး)
ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။ (သံလြင္တုိင္းမ္ဂ်ာနယ္၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၀၁၅)

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပိုင္း (၁၁) ယဥ္ေက်းမႈမ်ားႏွင့္ လူမ်ိဳးမ်ား

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပိုင္း (၁၁) ယဥ္ေက်းမႈမ်ားႏွင့္ လူမ်ိဳးမ်ား

• 
• 

Details

Category: ပညာရပ္စာတမ္းမ်ား

Published on Monday, 21 September 2015 04:21

Written by သိန္းႏုိင္

ယဥ္ေက်းမႈ Culture
            ဆရာ၊ ဆရာမအေနျဖင့္ဝတ္ထားသည့္ အဝတ္အစား၊ နားဆင္ေသာ ေတးဂီတ၊ ေန႔လည္က သုံးေဆာင္ခဲ့ေသာ အစားအစာ၊ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္အတူတကြ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၊ အားလပ္ခ်ိန္မ်ားတြင္ အပန္းေျဖ အနားယူမႈ ပုံစံႏွင့္ လူမႈဆက္ဆံေရးပုံစံမ်ားကို ျပန္လည္စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ဤအရာအားလုံးႏွင့္ အျခားေသာ ကိုးကြယ္ယုံၾကည္မႈဘာသာတရား၊ မိသားစု ဖြဲ႕စည္းပုံႏွင့္ လူမႈတန္ဖိုးမ်ား၊ စသည့္ အရာမ်ားသည္ ဆရာဆရာမ၏ ယဥ္ေက်းမႈအစိတ္အပိုင္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။
ယဥ္ေက်းမႈကိုအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရာဝယ္ – လူမႈအုပ္စုတစ္ခု၏ သေဘာထား အျမင္မ်ား၊ စံႏႈန္းတန္ဖိုးမ်ား၊ဓေလ့ ထုံးတမ္းမ်ားႏွင့္ အျပဳအမူပုံစံမ်ားကို ရည္ၫႊန္းျခင္းျဖစ္သည္။
ယဥ္ေက်းမႈ ဆိုသည္မွာ
            မႏုႆေဗဒပညာရွင္မ်ားႏွင့္လူမႈသိပၸံပညာရွင္မ်ားမွ နည္းအမ်ိဳးစုံ၊ အဓိပၸါယ္အမ်ိဳးမ်ိဳး ဖြင့္ဆိုၾကသည့္ ယဥ္ေက်းမႈဆိုသည္မွာ ႐ႈပ္ေထြးနက္နဲသည့္ သေဘာတရားတစ္ခုျဖစ္သည္။ ၁၉၅၀ ဝန္းက်င္ကာလမ်ား မတိုင္မီက- ေနထိုင္ ျပဳမူမႈပုံစံမ်ားႏွင့္ ဓေလ့ထုံးတမ္း အစဥ္အလာမ်ား- ဟူ၍ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခဲ့ၾကသည္။       
            ၁၈၇၁ ခုႏွစ္တြင္ပညာရွင္ေတလာ (Taylor) မွ ယဥ္ေက်းမႈ culture ကို အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုရာဝယ္ “- ဗဟုသုတ၊ယုံၾကည္ကိုးကြယ္မႈ၊ အႏုပညာ၊ စာရိတၱ၊ ဥပေဒ၊ ဓေလ့ထုံးတမ္းႏွင့္ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္း၏ အဖြဲ႔ဝင္တစ္ဦးအေနျဖင့္လူသား၏ အျခားေသာ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မမ်ား၊ အေလ့အထမ်ား ေရာႁပြမ္းထားေသာ အစုအေဝး-” ဟူ၍ဖြင့္ဆိုခဲ့ေလသည္။သို႔ေသာ္ မ်ားမၾကာေသးမီက ၂၀ ရာစုေႏွာင္းပိုင္း ပညာရွင္မ်ားမွ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုၾကရာဝယ္အေလ့အထႏွင့္ အျပဳအမူထက္ “- ဘုံ တန္ဖိုး၊ စံႏႈန္းမ်ား၊ အသိပညာ၊ ကိုးကြယ္ ယုံၾကည္မႈမ်ား၊သေကၤတမ်ားႏွင့္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုမႈမ်ား-“ ကို ေဇာင္းေပးထားၾကသည္။
      ပညာရွင္ဂီးအာတ္ (၁၉၇၃ ခုႏွစ္ထုတ္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား၏ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုျခင္း စာအုပ္) မွ “-နိမိတ္ပုံသေကၤတမ်ားတြင္ ထည့္သြင္း၍ သမိုင္းစဥ္ တစ္ေလ်ာက္ လက္ဆင့္ကမ္းလာသည့္ အဓိပၸါယ္မ်ား၏ ပုံသဏၭာန္၊ ဘ၀အဓိပၸါယ္ႏွင့္ အေတြးအေခၚဆိုင္ရာ အသိပညာ၊ဗဟုသုတမ်ား အတြက္ လူသားမ်ား၏ အျပန္အလွန္ ဆက္ဆံျခင္း၊ စဥ္ဆက္မျပတ္ လက္ဆင့္ကမ္းျခင္းႏွင့္ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ျခင္းမ်ား အလို႔ငွါ နိမိတ္ပုံမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းေဖၚျပထားသည့္ မ်ိဳး႐ိုးစဥ္ဆက္အေတြးအျမင္မ်ား စုစည္းထားရွိမႈ-” ဟူ၍ ယဥ္ေက်းမႈကို အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုခဲ့သည္။ စပရက္ဒ္ေလႏွင့္မက္ကာဒီ (Spreadlay & McCardy) တို႔မွ “လူမႈေရး အျပဳအမူမ်ား ျဖစ္ထြန္းေစရန္ႏွင့္အေတြ႕အႀကဳံမ်ားကို အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုရန္အတြက္ လူသားအေနျဖင့္ လက္ခံရရွိထားေသာ ဗဟုသုတ”ဟူ၍ ဖြင့္ဆိုခဲ့သည္။ သူတို႔မွ ပင္ဆက္ၿပီး ဤသို႔ေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။ “ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာအသိပညာမွာ အျပဳအမူႏွင့္ အႏုပညာပစၥည္းမ်ား ထုတ္လုပ္ႏိုင္ရန္ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။”ဘာသာေဗဒပညာရွင္ ဂြတ္အီနာ႔ဖ္ (Goodenough) မွ ေအာက္ပါအတိုင္း ခ်ဲ႕ထြင္ ရွင္းျပခဲ့ပါသည္။
“လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းတစ္ခု၏ ယဥ္ေက်းမႈဆိုသည္မွာ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားမွလက္ခံႏိုင္ေသာ အျပဳအမူအတိုင္း ျပဳမူ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ သိနားလည္၍ ယုံၾကည္ လက္ခံမႈျဖစ္ၿပီးမိမိမွ လက္ခံထားသည့္ အခန္းက႑အတိုင္း ျပဳမူ ေဆာင္႐ြက္ရန္ ျဖစ္သည္။ မ်ိဳး႐ိုးဇီ၀ဖြဲ႕စည္းမႈႏွင့္ျဖစ္တည္ေနမႈႏွင့္ မသက္ဆိုင္ဘဲ မိမိကိုယ္တိုင္ ေလ့လာဆည္းပူးရသည့္ အရာျဖစ္သည့္ “ယဥ္ေက်းမႈ”၏ က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္ၿပီး ေယဘုယ် အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ ေလ့လာသင္ယူမႈ၏ ေနာက္ဆုံးထြက္ကုန္ပင္ ျဖစ္ရပါမည္။”- ဤဖြင့္ဆိုခ်က္အရ =ယဥ္ေက်းမႈ= ဆိုသည္မွာ ႐ုပ္သေဘာေဆာင္သည့္သေဘာတရားတစ္ခု မဟုတ္ေၾကာင္း သိေစလိုပါသည္။ အရာ၀တၳဳပစၥည္းမ်ား၊ လူပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ အျပဳအမူမ်ား၊စိတ္ခံစားခ်က္မ်ား သီးျခားအေနျဖင့္ မဟုတ္ပါ။ ဤအရာအားလုံး၏ စုစည္းဖြဲ႕စည္းမႈပင္ ျဖစ္ပါသည္။လူမ်ား စိတ္ထဲရွိတြင္ အရာမ်ား၏ ပုံသဏၭာန္မ်ား၊လက္ခံသိျမင္မႈ ပုံစံမ်ားႏွင့္ ဤအရာမ်ားကို ဆက္ႏြယ္၍ သိနားလည္မႈႏွင့္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားျဖစ္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ လူမ်ား ေျပာဆို လုပ္ကိုင္ေသာ အရာမ်ား၊ လူမႈေရးအရ စီစဥ္ထားရွိမႈမ်ားႏွင့္ျဖစ္ရပ္မ်ားမွာ ရွင္သန္ေနရသည့္ ပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံမႈမ်ားႏွင့္ သိျမင္နားလည္မႈမ်ားမွလက္ေတြ႕ အသုံးခ်သျဖင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ ယဥ္ေက်းမႈ၏ ထြက္ကုန္ (သို႔မဟုတ္) တြဲဖက္ ထြက္ကုန္မ်ားပင္ျဖစ္ေလသည္။ Multiculture education ” အေသြးအေရာင္စုံယဥ္ေက်းမႈ ပညာေရး၊ ဗဟုယဥ္ေက်းမႈပညာေရး-ပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္သူ အာဖရိကန္-အေမရိကန္လူမ်ိဳး ဂ်ိမ္းစ္ဘဏ္ James Banks မွ ++လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းအတြင္းရွိ အုပ္စုတစ္ခုကို ပုံေဖၚထားေသာ သေဘာထားအျမင္မ်ား၊ တန္ဖိုးစံႏႈန္းမ်ား၊ ဓေလ့ထုံးတမ္းအစဥ္အလာမ်ားႏွင့္အျပအမူပုံစံမ်ား ျဖစ္သည္++ - ဟူ၍ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ အစားအေသာက္ စားေသာက္ျခင္း အေလ့အထကဲ့သို႔ေသာအေျခခံက်သည့္ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ျခင္းတြင္ပင္ ယဥ္ေက်းမႈ၏ ႀကီးမားေသာ သက္ေရာက္မႈမ်ားကိုေလ့လာေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ – ယဥ္ေက်းမႈမွာ မည္သည့္ အစားအစာမ်ိဳးကို စားသုံးၾကသည္ဟူ၍ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ေပးသည္သာ မကဘဲ စားေသာက္သည့္ အခ်ိန္ကာလ၊ တစ္ေန႔ ၁ နပ္၊ ၂ နပ္၊ (သို႔မဟုတ္)၃-၄-၅ ႀကိမ္ စားေသာက္ျခင္း၊ မည္သူႏွင့္ စားေသာက္သည္ (မိန္းကေလး အခ်င္းခ်င္း၊ ေယာက္်ားေလးအခ်င္းခ်င္း)၊(ကေလးမ်ားႏွင့္အတူ၊ (သို႔မဟုတ္) သီးသန္႔၊ (သို႔မဟုတ္) ဘိုးဘြားအပါအဝင္ ေဆြမ်ိဳးမိသားစုအားလုံး)၊စားေသာက္ပုံ (ဇြန္း၊ ခက္ရင္း (သို႔မဟုတ္) တူ၊ လက္ျဖင့္ – ဘယ္ဖက္၊ ညာဖက္)၊ လူႀကီးသူမမ်ားကိုဦးခ်ျခင္း၊ စားဦးစားဖ်ားကို ဆြမ္းတင္ျခင္း၊ မစားမီ ဆုေတာင္းျခင္း၊ နတ္တင္ျခင္း၊ တိတ္ဆိတ္စြာစားေသာက္ရျခင္း (သို႔မဟုတ္) ဆူညံစြာ ေဆြးေႏြးစကား ေျပာျခင္း၊ စသည္ျဖင့္ ကြဲျပား ျခားနားမႈမ်ားစြာရွိေနပါသည္။
            မည္သည့္လူမႈအသိုင္းအဝန္းတြင္မဆို ဤကဲ့သို႔ မတူညီ ကြဲျပား ျခားနားေသာ ယဥ္ေက်းမႈတို႔ ပါရွိေနပါသည္။မိမိ၏ ယဥ္ေက်းမႈေနာက္ခံသမိုင္းႏွင့္ အေမြအႏွစ္မ်ားကို အလုံးစုံ သိနားလည္ႏိုင္ရန္ႏွင့္ထိေတြ႔ဆက္ဆံႏိုင္ခြင့္တို႔မွာ လူအမ်ားအတြက္ မလြယ္ကူပါေခ်။ အခ်ိဳ႕မွာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားစြာႏွင့္ထိေတြ႕ ဆက္ဆံခြင့္ ရရွိၾကၿပီး အသြင္အျပင္ အမ်ိဳးအစား စုံလင္စြာ သိျမင္ နားလည္မႈ၊ လက္ခံယုံၾကည္မႈ၊ျပဳမူလုပ္ေဆာင္မႈႏွင့္ တန္ဖိုးျဖတ္မႈ စံႏႈန္းမ်ား တိုးတက္သိျမင္ခြင့္ ရရွိႏိုင္ပါသည္။ေမြးဖြား ႀကီးျပင္းလာရသည့္ ေနရာေဒသႏွင့္ အခ်ိန္ကာလမွာ တစ္ဦးခ်င္း၏ လက္ခံနားလည္ထားရွိသည့္ယဥ္ေက်းမႈ၊ (သို႔မဟုတ္) ယဥ္ေက်းမႈမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္မႈမ်ားရွိသည္။ မိသားစု၊ ပတ္ဝန္းက်င္၊နယ္ေျမေဒသ၊ တိုင္းျပည္ႏွင့္ ေခတ္ကာလမ်ား အားလုံးမွာ ျခားနားမႈရွိပါသည္။ ႏုငယ္ေသာ ဘ၀၏အစဦးပိုင္း ႏွစ္ကာလမ်ားတြင္ ေလ့က်င့္ ေျပာဆိုရမည့္ ဘာသာစကား၊ အယူအဆမ်ားႏွင့္ တစ္ပုံစံတည္းသတ္မွတ္ ထားရွိခ်က္မ်ား၊ ကိုးကြယ္ ယုံၾကည္မႈ ဘာသာတရားမ်ား၊ ကိုယ္ႏႈတ္ အမူအရာႏွင့္ အျပဳအမူမ်ားအတြက္မိမိ၏ ေ႐ြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္မွာ မ်ားစြာ မရွိပါေခ်။ ထို႔အျပင္ အကယ္၍သာ ယဥ္ေက်းမႈ တစ္ခုတည္းျဖင့္သာရင္းႏွီးက်င္လည္ရပါမူ မိမိ၏ ယဥ္ေက်းမႈသည္သာ အေကာင္းဆုံး နည္းလမ္း ျဖစ္သည္ဟု ယူဆတတ္ၿပီးယဥ္ေက်းမႈဟူ၍ပင္ မသိျမင္ႏိုင္ပါ။ မိမိ၏ ယဥ္ေက်းမႈ တစ္ခုတည္းသာ ရွိသည့္အတြက္ ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္ သိျမင္ရန္အတြက္ အျခားမတူေသာ ယဥ္ေက်းမႈ ပုံစံမ်ားမွအျခားသူမ်ား အေနျဖင့္ မိမိတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈအေပၚ သိျမင္မႈ၊ (သို႔မဟုတ္) တလြဲ နားလည္မႈတို႔ကိုေလ့လာရန္ လိုအပ္ သည္။
            လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးႏွင့္တစ္မ်ိဳးလက္ခံ ထားရွိသည့္ စံႏႈန္းမ်ား၊ အျပဳအမူမ်ား၊ စ႐ိုက္ လကၡဏာမ်ားႏွင့္ အေတြးအေခၚ၊အယူအဆမ်ားမွာ မတူညီၾကပါ။ တစ္ဦးခ်င္းပင္လၽွင္ အႏုစိတ္ ကြဲျပားျခားနား တတ္ၾကသည္။ ဥပမာအားျဖင့္လက္မထပ္ရေသးမီ အတူ ေနထိုင္ၾကျခင္း၊ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ား ႐ြယ္တူသူငယ္ခ်င္းမ်ား ကဲ့သို႔ ဆက္ဆံေရး ထားရွိျခင္း၊ စာသင္ခန္းတြင္း ေမးခြန္းမ်ား ေမးျမန္းေစျခင္း၊မိဘမ်ားမွ သားသမီးမ်ားအေပၚ လြတ္လပ္စြာ ဆုံးျဖတ္ေစျခင္း၊ လိင္တူဆက္ဆံျခင္း၊ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုမ်ားကို သီးျခား ေနထိုင္ေစျခင္း စသည့္ အေနာက္တိုင္း ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အသားက်လက္ခံ က်င့္သုံးေနသည့္ စနစ္ (ယဥ္ေက်းမႈ) မ်ားကို ျမန္မာလူမႈ အသိုင္းအဝိုင္းတြင္ လက္ခံနားလည္ရန္ မ်ားစြာ အခက္အခဲရွိမည္ျဖစ္သည္။ ဤနည္းႏွင္ႏွင္ပင္ ထိုသူမ်ားမွလည္း ျမန္မာတို႔၏ယဥ္ေက်းမႈတို႔ကို သိနားလည္ရန္မွာ အခက္အခဲ ရွိမည္သာ။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကားတြင္လည္း ယဥ္ေက်းမႈ အစဥ္အလာမ်ား၊ လူေနမႈပုံစံမ်ားႏွင့္ လက္ခံက်င့္သုံးသည့္ ႐ိုးရာဓေလ့မ်ား မတူညီၾကပါ။ ဤကြဲျပား ျခားနားမႈမ်ားသည္ တစ္မ်ိဳးႏွင့္တစ္မ်ိဳး ထိေတြ႕ဆက္ဆံၾကရာဝယ္အျပန္အလွန္ ေလ့လာ သတိထားသင့္သည့္ အရာမ်ားပင္ ျဖစ္ပါသည္။
         အဘယ္ေၾကာင့္မိမိတို႔ ဤသို႔ျပဳမူက်င့္ေဆာင္ၾကသည္၊ အမွန္တရားကို သိျမင္နားလည္ပုံ၊ အစစ္အမွန္ဟု ယုံၾကည္လက္ခံသည့္ အရာ၊ ဖန္တီး တည္ေဆာက္ထားရွိမႈမ်ား၊ ေကာင္းျမတ္ၿပီး၊ လိုလားအပ္သည့္အရာဟူ၍မိမိတို႔မွ ယူဆထားခ်က္မ်ား၊ အစရွိသည္တို႔ကို ႏႈိင္းယွဥ္ ေလ့လာႏိုင္ရန္အတြက္ မိမိ၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားႏွင့္အျခားသူမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို သိရွိ နားလည္ရန္မွာ လြန္စြာ အေရးႀကီးလွပါသည္။
            ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႔မတူညီ ကြဲျပားျခားနားသည့္ တိုင္းရင္းသား ယဥ္ေက်း မႈမ်ားစြာရွိသည့္ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းတြင္လူမ်ားစု တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား ယွဥ္တြဲလ်က္တည္ရွိေနၾကပါသည္။ လူမ်ိဳး တစ္မ်ိဳးႏွင့္တစ္မ်ိဳး အျပန္အလွန္ ေလးစားစြာ ဆက္ဆံႏိုင္ျခင္းျဖစ္ထြန္းေစရန္ႏွင့္ မလိုမုန္းတီးမႈႏွင့္ ဘက္လိုက္ဆက္ဆံျခင္းမ်ား၊ ခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္းမ်ားကိုတြန္းလွန္ရန္မွာ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးႏွင့္ တစ္မ်ိဳး၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို သိရွိနားလည္ထားရန္အေရးႀကီးပါသည္။ မိမိ၏ ဘာသာႏွင့္ လူမ်ိဳး တစ္မ်ိဳးတည္းကိုသာ အလြန္အမင္း ဗဟိုျပဳ ေတြးေခၚစဥ္းစားျခင္း(Ethnocentrism) ကိုေရွာင္ၾကဥ္ရန္မွာ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ေက်ာင္း စာသင္ခန္းမ်ားတြင္း၌လူမ်ိဳးေရးအျမင္ မွန္ကန္ ေလးနက္ေစရန္အတြက္ ပညာေရးႏွင့္ သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းမ်ားမွ ေလ့က်င့္ေပးသင့္သည္။ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ားကို မိမိႏွင့္ အျခားသူမ်ား၏ မတူေသာ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာတရားႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို နားလည္ ေလ့လာတတ္ေစရန္ႏွင့္ သင္ခန္းစာမ်ား သင္ၾကားျခင္း၊ ေလးစားႏိုင္ရန္မွန္ကန္ေသာ လမ္းၫႊန္မႈမ်ား၊ ဘက္လိုက္မႈ ကင္းသည့္ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားကို စံနမူနာျပ ျပဳလုပ္ရန္လိုအပ္ေလသည္။

လူမ်ိဳးစု ethnicity
            ယဥ္ေက်းမႈ၏ထင္ရွားၿပီး အေရးႀကီးေသာ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုမွာ ==လူမ်ိဳးေရး++ နအ့ညငခငအပ ေနာက္ခံပင္ျဖစ္သည္။လူမ်ိဳးစုကို – ဇာတိမ်ိဳး႐ိုး၊ မိမိ၏ ဘိုးဘြားမိဘမ်ား ဆင္းသက္လာခဲ့သည့္ နယ္ေျမေဒသ၊တိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္ယွဥ္၍ မိမိကိုယ္ကို လက္ခံ သတ္မွတ္ထားခ်က္ – ဟူ၍ ဖြင့္ဆိုၾကသည္။ လူမ်ိဳးစုတစ္ခုအတြင္းရွိသူမ်ားသည္ တူညီေသာ သမိုင္းေၾကာင္း၊ ဘာသာစကား၊ ဓေလ့ထုံးတမ္း၊ ႐ိုးရာအစဥ္အလာမ်ားႏွင့္တန္ဖိုးစံႏႈန္းမ်ား ထားရွိၾကသည္။ လူမ်ိဳးႏြယ္စု၊ ကိုးကြယ္ယုံၾကည္မႈ ဘာသာတရားႏွင့္ နယ္ေျမေဒသမ်ားျဖင့္လည္းခြဲျခားထားေလ့ရွိသည္။ လူမႈ အသိုင္းအဝန္းတြင္း၌ အျခားအုပ္စုမ်ားႏွင့္ မတူညီဘဲ သီးသန္႔ျဖစ္တည္မႈမ်ား ရွိေနျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။ သိသာ ထင္ရွားမႈမ်ားမွာ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ သြင္ျပင္လကၡဏာ၊သို႔မဟုတ္ ဘာသာစကားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ မတူညီျခင္းတို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ လူနည္းစုအေနျဖင့္ေယဘုယ် သတ္မွတ္ႏိုင္ေသာ္လည္း လူအမ်ားစု လူမ်ိဳးစုလည္း အပါအဝင္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာျပည္တြင္လူအမ်ားစု လူမ်ိဳးစုကို ဗမာဟု သတ္မွတ္ႏိုင္ၿပီး ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ဥပမာ မြန္ျပည္တြင္လူအမ်ားစု လူမ်ိဳးစုကို မြန္လူမ်ိဳးဟု သတ္မွတ္ပုံမ်ိဳးျဖစ္၏။
            ျမန္မာႏိုင္ငံ၏လူဦးေရ သုံးပုံတစ္ပုံေက်ာ္မွာ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ အဓိကလူမ်ိဳးစုႀကီး ၈ စုႏွင့္ လူမ်ိဳးစုငယ္မ်ား ၇၀ ခန္႔ရွိေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္ပါသည္။ (လူမ်ိဳးစုအေရအတြက္ကိုလြတ္လပ္ေသာ သုေတသနျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္ေနဆဲ)။ ဘာသာစကား ကြဲျပားမႈမ်ားစြာ ရွိေနၿပီး ႐ိုးရာအစဥ္အလာမ်ား မတူညီၾကပါ။ လူဦးေရ၏ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔မွာ ဗမာတိုင္းရင္းသားမ်ား ျဖစ္ျခင္းသည္ဗမာလူမ်ိဳးကို ႏိုင္ငံ၏ လူအမ်ားစု လူမ်ိဳးစု majority အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ဗမာ မဟုတ္ေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားမွာ လူနည္းစုလူမ်ိဳးစုမ်ား minorities အျဖစ္ လည္းေကာင္းသတ္မွတ္ထားေလ့ရွိၾကသည္။ ေတာင္ေပၚ၊ ေတာင္တန္း၊ ကုန္းျမင့္၊ ေျမျပန္႔၊ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚ၊အညာ၊ အေၾက၊ ပင္လယ္ကမ္းစပ္၊ ၿမိဳ႕ျပ၊ ေက်းလက္ေတာ႐ြာ အစရွိသျဖင့္ ေဒသ အစုံအလင္တြင္ ရွင္သန္ေနထိုင္မႈ ဘ၀ပုံစံမ်ားလည္း မတူညီၾကပါ။ လူဦးေရ အခ်ိဳးအစားမွာလည္း ကြာဟခ်က္ ႀကီးမားပါသည္။ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈႏွင့္ လူ႕အခြင့္အေရးတို႔ ဆုံး႐ႈံးေနခဲ့မႈမ်ားေၾကာင့္လည္းတိုင္းရင္းသားတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ မ်ားမွာ ဆုံး႐ႈံး ေပ်ာက္ကြယ္လ်က္ ရွိပါသည္။မိမိ၏ ဘိုးဘြား၊ မိ႐ိုးဖလာ ဘာသာစကားမ်ား၊ ယဥ္ေက်းမႈစံႏႈန္းမ်ား၊ လူမ်ိဳးစုဒႆမ်ား၊ ဘ၀တန္ဖိုးမ်ားကိုလြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖၚခြင့္ မရရွိခဲ့ျခင္းႏွင့္ လူမ်ိဳးႀကီးမ်ားအတြင္း အတင္းဝါးမ်ိဳ သြတ္သြင္းခံရျခင္း မ်ားေၾကာင့္လည္း တိုင္းရင္းသား ဘာသာစာေပႏွင့္ အဖိုးတန္ ႐ိုးရာဓေလ့မ်ားစြာမွာတိမ္ေကာ ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါး အေျခအေနဆိုး မ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရပါသည္။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာပင္ေက်ာင္းပညာေရးမွ လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ စာေပ၊ သမိုင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လူေနမႈစနစ္မ်ားႏွင့္ ႐ိုးရာဓေလ့မ်ားကိုအသိအမွတ္ျပဳ သင္ၾကားျခင္းမရွိခဲ့သည့္ အက်ိဳးဆက္အေနျဖင့္ မိမိ၏ ကိုယ္ပိုင္ႏွင့္ အျခားသူမ်ား၏သမိုင္းေၾကာင္းကို မသိ နားမလည္ျခင္း၊ တလြဲနားလည္ျခင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားအေပၚ တန္ဖိုး မထားတတ္ျခင္းမ်ားျဖင့္လည္း ရင္ဆိုင္ႀကဳံ ေတြ႕ေနၾကရသည္။
            ထို႔အျပင္ႏိုင္ငံေတာ္၏ ေနရာအႏွံ႔အျပားတြင္ လူမ်ိဳးမ်ား ေရာယွက္စြာ ေနထိုင္လ်က္ ရွိေနၾကသည္မွာ၂၁ ရာစု အစပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ထင္ရွားေသာ လကၡဏာ တစ္ရပ္ျဖစ္ပါသည္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ဇာတိရပ္႐ြာတို႔ကို စြန္႔ခြါ၍ တနယ္တေက်းတြင္ အေျခခ် ေနထိုင္လာမႈမ်ား ပိုမိုမ်ားျပားလ်က္လည္းရွိသည္ကို ေလ့လာေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ ဤတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ တစ္ဝွမ္းရွိ ေက်ာင္း စာသင္ခန္းမ်ားတြင္ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ လူမ်ိဳးေရး ေနာက္ခံ မတူညီေသာ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ားစြာတို႔ ရွိေနေလသည္။စာသင္ခန္းမ်ားမွာ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ားကို တန္ဖိုးထားတတ္ေစရန္ႏွင့္ မိမိႏွင့္ မတူညီဘဲကြဲျပားျခားနား သူမ်ားအေပၚ နားလည္မႈ ရွိေစရန္၊ သည္းခံတတ္ေစရန္ႏွင့္ အက်ိဳးတူ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္တတ္ေစရန္တို႔ကို ေလ့လာသင္ယူခြင့္ ရရွိေစရန္အတြက္ သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းႏွင့္ ေက်ာင္းတြင္းလႈပ္ရွားမႈမ်ားျဖင့္ဖန္တီး တည္ေဆာက္ရမည္ ျဖစ္သည္။
            ႏိုင္ငံတကာတြင္ဗဟုပညာေရးစနစ္ (သို႔မဟုတ္) အေသြးအေရာင္စုံ ယဥ္ေက်းမႈ ပညာေရး (Multicultureeducation) ကို မိတ္ဆက္ခဲ့ၾကသူမ်ားသည္ ဤမတူညီ ကြဲျပား ျခားနားေသာ လူမ်ိဳးေရး အေျခခံအခ်က္အေပၚတြင္ ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈမ်ား၊ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ား၊ လူ႕အခြင့္အေရး ဆုံး႐ႈံးေနရျခင္းမ်ားႏွင့္လူမ်ိဳးစု အခြင့္အေရးမ်ား မရရွိျခင္းမ်ားကို မေက်နပ္မႈမ်ားမွ စတင္ လႈပ္ရွား ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံအသီးသီးမွ လူမ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာ ကမၻာ့စစ္ႀကီးမ်ားအၿပီးတြင္ ႏိုင္ငံေျပာင္းေ႐ႊ hေနထိုင္လာခဲ့ၾကရာမွ လူ႔ယဥ္ေက်းမႈ ဗဟုဝါဒ (Culturalpluralism) ကို အေကာင္အထည္ေဖၚ က်င့္သုံးရန္အတြက္ လႈံ႔ေဆာ္မႈမ်ားမွလည္း အေသြးအေရာင္စုံယဥ္ေက်းမႈ ပညာေရးကို စတင္ က်င့္သုံးလာ ခဲ့ၾကပါသည္။
            မတူညီကြဲျပားျခားနားေသာ ယဥ္ေက်းမႈ ေနာက္ခံအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ ရွိၾကသည့္ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္စာသင္ခန္းမ်ားတြင္းသို႔ သူတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား၊ တန္ဖိုးစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ႐ိုးရာဓေလ့မ်ားကိုယူလာၾကပါသည္။ သို႔ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ သူတို႔သည္ စာသင္ခန္းမ်ားတြင္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားစြာတို႔ဆက္စပ္ ယွက္ႏြယ္မႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ဤတြင္ စာသင္ယူ ေလ့လာျခင္းမ်ား၌ မတူညီေသာ ယဥ္ေက်းမႈပုံစံမ်ားကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားရန္ လိုအပ္လာပါသည္။
            ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ပညာေရးသင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းမ်ားတြင္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ လြတ္လပ္ေရး ရသည္အခ်ိန္မွ စတင္၍ ေခတ္ အဆက္ဆက္အာဏာရ မည္သည့္အစိုးရကမွ လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ ဘာသာစာေပ၊ သမိုင္းအစဥ္အလာမ်ား၊ ႐ိုးရာဓေလ့မ်ား၊ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားျခင္း မရွိေၾကာင္းေတြ႔ ရွိရသည္။ အထူးသျဖင့္ ဗမာလူမ်ိဳးမ်ား၏ဗမာစာေပႏွင့္ တန္ဖိုးစံႏႈန္း တစ္ခုတည္းကိုသာ အလြန္အမင္း ဦးစားေပး သင္ၾကားျခင္းႏွင့္တိုင္းရင္းသားတို႔၏ စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားမွာ အသိအမွတ္ျပဳ ထည့္သြင္း စဥ္းစားျခင္းမ်ားမျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါ။ လူမ်ိဳးစု တိုင္းရင္းသားတို႔၏ ေဒသမ်ား၌လည္း မိခင္ဘာသာစာေပကို ေလ့လာခြင့္မရရွိျခင္းႏွင့္ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို ေဖၚထုတ္ခြင့္ မရရွိျခင္းမ်ားအျပင္ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ားျဖင့္၂၁ ရာစုအစပိုင္း ျမန္မာ တိုင္းရင္းသားမ်ားမွာ ရင္ဆိုင္ ေနၾကရဆဲျဖစ္သည္။ ပညာေရးဆိုင္ရာသင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းမ်ားႏွင့္ စာသင္ၾကားျခင္းႏွင့္ သင္ယူ ေလ့လာမႈ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားမွာ လက္ရွိဘ၀မ်ားႏွင့္ေဒသအသီးသီး၏ စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြမႈ မရွိျခင္း တို႔သည္ ပညာေရးဆိုင္ရာဆုတ္ယုတ္မႈႏွင့္ စံႏႈန္းတန္ဖိုးမ်ား က်ဆင္း လာရျခင္း၏ အေျခခံက်ေသာ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
ယဥ္ေက်းမႈအရ လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိသည့္ စာသင္ၾကားျခင္း နည္းဗ်ဴဟာမ်ား Teaching and learning in a multicultural classroom
            ယဥ္ေက်းမႈအရလိုက္ေလ်ာညီေထြရွိသည့္ စာသင္ၾကားျခင္းသည္ စာသင္ခန္းတြင္း၌ မတူ ကြဲျပားျခားနားေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားတည္ရွိေနမႈကို အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ဤမတူညီ ကြဲျပားျခားနားမႈမ်ားႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္မည့္သင္ၾကားနည္း စနစ္မ်ားကို ဖန္တီးျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားသည္ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားကိုစာသင္ၾကားရာတြင္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါသည္။
•           မိမိ၏အခ်ိန္ေပးၿပီး အားလုံး၏ မတူေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားအေပၚ စိတ္ဝင္စားမႈရွိေၾကာင္း လက္ေတြ႕ ျပသၿပီးက႐ုဏာ တရားျဖင့္ မၽွတစြာ ဆက္ဆံပါ။
•           ေက်ာင္းသူ၊ေက်ာင္းသား အားလုံးအေပၚ တန္းတူညီမၽွစြာ ျပဳမူဆက္ဆံၿပီး သင္ယူ ေလ့လာမႈမ်ားတြင္ အားလုံးပါဝင္ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ခြင့္ ေပးပါ။ ကေလးမ်ားအခ်င္းခ်င္း ခြဲျခား ဆက္ဆံ၊ ျပဳမူ၊ ေျပာဆိုမႈမ်ားကိုခ်က္ျခင္း အေရးယူပါ။
•           မတူညီေသာယဥ္ေက်းမႈမ်ားအတြက္ လူမ်ိဳးစုကေလးဗဟိုျပဳ သင္ၾကားနည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးကို အသုံးျပဳပါ။
•           စာသင္ေက်ာင္းႏွင့္လူမႈအသိုင္းအဝန္းသို႔ မတူေသာ ယဥ္ေက်းမႈ အသီးသီးတို႔မွ အားျဖည့္ေပးမႈမ်ားကို ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားမွတန္ဖိုးထားေၾကာင္း ျပသပါ။
•           ယဥ္ေက်းမႈမ်ားႏွင့္လူမ်ိဳး အေျခခံ မတူညီေသာ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ား အတူတကြ ပူးေပါင္း ေလ့လာ သင္ယူႏိုင္ခြင့္မ်ားကိုဖန္တီးေပးပါ။
             ယဥ္ေက်းမႈအရလိုက္ေလ်ာညီေထြရွိသည့္ စာသင္ၾကားျခင္းသည္ ခံစားခ်က္မ်ား၊ သေဘာထားအျမင္မ်ားႏွင့္ တန္ဖိုးမ်ားႏွင့္မ်ားစြာ သက္ဆိုင္ပါသည္။ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားအားလုံးမွ မိမိတို႔ကို တန္ဖိုးထားျခင္းမ်ား၊အသိအမွတ္ ျပဳျခင္းမ်ား၊ ဂ႐ုစိုက္ျခင္းမ်ား၊ စာသင္ခန္းႏွင့္ ေက်ာင္းတြင္ ေႏြးေထြးစြာျပဳမူ ဆက္ဆံျခင္းမ်ားႏွင့္ အတန္းထဲတြင္ သူမ်ားနည္းတူ အခြင့္အေရးမ်ား ရရွိျခင္းတို႔ကိုလိုလားၾကပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ လူမ်ိဳးေရးအရ လူနည္းစုျဖစ္သည့္ ေက်ာင္းသူ၊ေက်ာင္းသားမ်ားမွာ အခါမ်ားစြာတြင္ အထီးက်န္ဆန္ေနတတ္ျခင္းႏွင့္ အေရာတဝင္ ဆက္ဆံမႈ မခံရျခင္းမ်ားေၾကာင့္သူတို႔ အတြက္မွာ ဤအခ်က္သည္ လြန္စြာ အေရးႀကီးပါသည္။
စာသင္ခန္းမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ လူမႈစီးပြားေနာက္ခံ အေျခအေနမ်ားကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားျခင္း
(၁) ဆရာ၊ ဆရာမတို႔သင္ၾကားေနသည့္ ေက်ာင္းႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္လူမႈ အသိုင္းအဝိုင္းရွိ တိုင္းရင္းသား ယဥ္ေက်းမႈမ်ား အေၾကာင္းကို သိနားလည္ရန္ ေလ့လာထားပါ။
မူလတန္းအဆင့္ – တတိယတန္း ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားမွ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ား၏လူမ်ိဳးစု ပြဲေတာ္မ်ားအေၾကာင္းႏွင့္ အားလပ္ရက္ တြင္ မိမိတို႔လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ ျပဳလုပ္သည့္အေလ့အထမ်ား အေၾကာင္းကို ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ားအား ပူးေပါင္း ေလ့လာေစၿပီး ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးသည္။ မတူညီ၊ ကြဲျပားေသာ လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို ထင္ဟပ္ေစသည့္ စာသင္ခန္းတြင္း“လူမ်ိဳးစုပြဲေတာ္မ်ား” ကို ဖန္တီးၿပီး မိဘမ်ားႏွင့္ ရပ္႐ြာတြင္း ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားကိုဖိတ္ေခၚ၍ ရွင္းလင္း ေဆြးေႏြးျခင္း၊ ပုံစံျပသင္ၾကားျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္သည္။
အလယ္တန္းအဆင့္ – ေက်ာင္းစတက္သည့္ ပထမဆုံးေန႔တြင္ မိခင္ ဘာသာစကား(သို႔မဟုတ္) ျမန္မာစာသင္ခန္းစာတြင္ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ား “ကၽြႏ္ုပ္၏အေၾကာင္း”ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ စာစီစာကုံး ေရးသားၾကရန္ျဖစ္သည္။ အႀကိဳက္ဆုံး အစားအစာႏွင့္ အႏွစ္သက္ဆုံးဝါသနာ၊ စိတ္ဝင္စားရာ ေတးဂီတ၊ မိဘမ်ား၏ ေနာက္ခံမ်ိဳး႐ိုး၊ စသည့္ အခ်က္အလက္မ်ား ပါဝင္ရမည္ျဖစ္သည္။ေက်ာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္ပူပန္ေနမႈမ်ား၊ မိမိႏွစ္သက္သည့္ အရာမ်ား၊ မႀကိဳက္သည့္အရာမ်ားကိုလည္း ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးၾကသည္။ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား ကိုယ္တိုင္လည္း ဤအေၾကာင္းအရာမ်ားပါဝင္သည့္“မိမိတို႔၏ အေၾကာင္း” ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ပင္ စာစီစာကုံး တစ္ပုဒ္ေရးသားၿပီး ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္အတူတကြ ေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္။
အထက္တန္းအဆင့္ - ကမၻာ့ ဘာသာတရားႀကီးမ်ားအေၾကာင္းကို လူမႈသိပၸံဘာသာရပ္၊ ျပည္သူ႕နီတိတို႔တြင္ ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးသင့္သည္။ မတူ ကြဲျပား ျခားနားေသာဘာသာတရားႀကီးမ်ား၏ တူညီေသာ သြန္သင္ဆုံးမမမ်ား (ဥပမာ – ခ်စ္ခ်င္းေမတၱာတရား၊ ႐ိုးသားမႈ၊သည္းခံတတ္ျခင္း၊ ေဖးမ ကူညီမႈ) တို႔ကို ထုတ္ႏႈတ္၍ ေဆြးေႏြးၾကမည္။ ကမၻာ့ဘာသာ တရားႀကီးမ်ား၏ေနာက္ခံသမိုင္းမ်ားႏွင့္ လက္ရွိ ကိုးကြယ္ ယုံၾကည္မႈမ်ားကို သင္ၾကားရာတြင္ မည္သည့္ ဘာသာတရားကိုမွ မထိခိုက္ေစဘဲ အတူတကြ ေလ့လာ သုေတသန ျပဳလုပ္ၾကၿပီး ေဆြးေႏြးတင္ျပႏိုင္သည္။ ရပ္႐ြာ၊ေဒသတြင္းရွိ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖိတ္ေခၚၿပီး တစ္ခုခ်င္းစီအလိုက္ ေဆြးေႏြးေစသည္။ဘာသာတရားမ်ားမွ လူ႕ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ေလာကကို အက်ိဳးျပဳပုံမ်ားႏွင့္ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ေလးစားစြာ ဆက္ဆံတတ္ေစရန္တို႔ကို အဓိ္ကအားျဖင့္ ထင္ရွားေစပါသည္။
(၂) ေဒသတြင္းရွိ လူမ်ိဳးစုမ်ား၊ လူနည္းစုမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမအသီးသီးႏွင့္ဆက္ႏြယ္ေနေသာ လူမႈဆက္ဆံေရး တန္ဖိုး စံႏႈန္းမ်ား၊ အႏုပညာမ်ား၊ သမိုင္း အစဥ္အလာမ်ားကိုေလ့လာထားသင့္သည္။
မူလတန္းအဆင့္ – ဒုတိယတန္း ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားအေနျဖင့္ ယဥ္ေက်းမႈအားလုံးရွိ ယဥ္ေက်း သိမ္ေမြ႕ျခင္း၊ ေလးစားစြာဆက္ဆံျခင္း စသည့္ စံႏႈန္းတန္ဖိုးမ်ားကိုထုတ္ႏႈတ္ ေဆြးေႏြးသင္ၾကားသည္။ မတူေသာ လူမ်ိဳးမ်ား၏ ဤ စံႏႈန္းတန္ဖိုးမ်ားႏွင့္ ေနထိုင္မႈပုံစံမ်ားကိုမည္သည့္ လူမ်ိဳးစုကိုမွ မထိခိုက္ေစဘဲ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ား အခ်င္းခ်င္း ေဆြးေႏြးေစမည္။
အလယ္တန္းအဆင့္ – ပန္းခ်ီဘာသာရပ္ သင္ၾကားသူ ဆရာ၊ ဆရာမ အေနျဖင့္လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ ပန္းခ်ီ အႏုပညာဆိုင္ရာ ႐ုပ္ပုံ ကားခ်ပ္မ်ားကို စာသင္ခန္းတြင္း ခ်ိတ္ဆြဲထားျခင္း၊ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ဖန္တီးေစျခင္းႏွင့္ ဤအႏုပညာ၏ တန္ဖိုး၊ အရည္အေသြးႏွင့္ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ယဥ္ေက်းမႈ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာမႈကို ပံ့ပိုး ကူညီေနမႈမ်ားကို ေဆြးေႏြးၾကသည္။
အထက္တန္းအဆင့္ – ထင္ရွားေသာ လူမ်ိဳးစု ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ႐ုပ္ပုံမ်ားကိုစာသင္ခန္းတြင္း၌ ခ်ိတ္ဆြဲထားျခင္း၊ လူမ်ိဳးစုမ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အက်ိဳးစီးပြား(စာေပ၊ အႏုပညာ၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ႏိုင္ငံေရး စသည္) ကို မည္သို႔ ထြန္းကားေစရန္အက်ိဳးျပဳ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္မ်ားကို ေဆြးေႏြးၾကသည္။ ဘ၀ အတၳဳပၸတၱိမ်ားကို သုေတသနျပဳ ေလ့လာေစျခင္း၊စာသင္ခန္းတြင္း တင္ျပ ေဆြးေႏြးျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ၾကမည္။ လူမ်ိဳးစုမ်ားအတြင္းရွိ နယ္ပယ္အလိုက္ထင္ရွားေသာ အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အေၾကာင္းကိုလည္း ေလ့လာၾကသင့္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသမီးထု၏ ျမန္မာႏွင့္ ကမၻာ့လူမႈ အသိုင္းအဝန္းမ်ားအတြက္ အက်ိဳးျပဳခဲ့မႈမ်ားမွာေက်ာင္းပညာေရးတြင္ ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးျခင္း၊ ထင္ရွားေပၚလြင္ေစျခင္း မရွိေသးပါ။ စံျပဳပုဂၢိဳလ္မ်ား၊စံျပဳလူငယ္မ်ားမွာ ဤေက်း႐ြာအုပ္စုအတြင္းပင္ ရွိေနပါသည္။
ပန္းမ်ိဳးစုံတို႔ ဖူးပြင့္ေဝဆာလွပ၊ သာယာၿငိမ္းခ်မ္းေနသည့္ဥယ်ာဥ္ၿခံႀကီးတစ္ခုႏွင့္ တူညီေသာ စာသင္ခန္းကို ဖန္တီး တည္ေဆာက္ၾကပါစို႔။ ဤသည္မွာ စစ္မွန္ေသာဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ အေကာင္းဆုံးေသာ နိဒါန္းပ်ိဳးျခင္းဟု ယုံၾကည္ပါေၾကာင္း......။
သိန္းႏိုင္ (ေမာကၡပညာေရး)
ဆက္ပါဦးမည္။
သံလြင္တုိမး္ဂ်ာနယ္၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၀၁၅၊ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး (အပုိင္း ၁၀) ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အတြက္ အိမ္စာ

• ဖက္ဒရယ္ပညာေရး (အပုိင္း ၁၀) ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အတြက္ အိမ္စာ

• 
• 

Details

Category: ပညာရပ္စာတမ္းမ်ား

Published on Saturday, 19 September 2015 07:49

Written by သိန္းႏုိင္

အိႏၵိယ၏ ပညာေရးစနစ္ကိုျပဳျပင္ျခင္း
            အႏွစ္သာရကင္းမဲ့ၿပီး ဆြဲေဆာင္မႈ မရွိလွတဲ့ ပညာေရးဥပေဒမ်ားကို ျပဌာန္း၊ ဝင္ေငြရဖို႔ အဓိက ခပ္ညံ့ညံ့ အင္ဂ်င္နီယာေကာလိပ္ေတြကို မႈိလိုေပါက္ေအာင္ တည္ေထာင္ထား၊ သုေတသန၊ အစိုးရ-အရပ္ဖက္ ပါတနာဆက္စပ္ လုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ဆန္းသစ္ေရးေတြမွာလည္း အရွိန္အဝါနဲ႔ အရွိန္အဟုန္ကင္းမဲ့...။ အိႏၵိယႏိုင္ငံအတြက္ ပညာေရးစနစ္ကို စိန္ေခၚခ်က္ေတြကေတာ့ျဖင့္ထင္ရွား ေပၚလြင္လွပါတယ္။ ေမၽွာ္လင့္ခ်က္ေတြ တသီတသန္းႀကီးနဲ႔ မ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္ထုကေတာ့ပိုမို ေကာင္းမြန္တဲ့ ပညာေရးကို အလိုရွိေနၾကၿပီး ဘယ္ေလာက္ပဲ ေငြကုန္ကုန္ မရမကကို လိုခ်င္ေနၾကၿပီ။
            ဒီလူထုဆႏၵဟာဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နာရန္ဒရာမိုဒီနဲ႔ သူ႕ရဲ႕ ၫႊန္႔ေပါင္း အမ်ိဳးသား ဒီမိုကရက္တစ္ မဟာမိတ္NDA  အစိုးရရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အေပၚမွာ လုံးလုံးလ်ားလ်ားမူတည္ေနပါတယ္။ သမိုင္းဝင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအတြက္ လူထုရဲ႕ အာဏာနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကိုလည္းရရွိထားၾကတယ္။ ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္၊ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္၊ တိတိက်က် စီစဥ္ထားရွိတဲ့ကမ္ပိန္းမ်ားနဲ႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မိုဒီဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တိုင္းျပည္က ငံ့လင့္ တမ္းတေနတဲ့ေမၽွာ္လင့္ခ်က္ကို ရွင္သန္ႏိုးထ ေစခဲ့ၿပီ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို အာမခံေပးမယ့္မိုဒီရဲ႕ မူဝါဒေရးရာကိစၥမ်ားထဲမွာ အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရးစနစ္ဟာ ထိပ္ဆုံးမွာ ရွိေနတယ္။ငါးႏွစ္သက္တမ္းဟာ ပညာေရးစနစ္ကို ကုစားျခင္းငွါ မစြမ္းသာေပမယ့္လည္း မိုဒီရဲ႕ ၫႊန္ေပါင္းအစိုးရအဖြဲ႕ဟာျဖင့္ လမ္းေၾကာင္းမွန္အတြက္ ေျခလွမ္းအနည္းငယ္ေတာ့ လွမ္းႏိုင္ပါတယ္။
            ဒီေျခလွမ္းငါးလွမ္းကို ေဆြးေႏြးပါရေစ...။
 (၁) ပညာေရးအခြင့္အေရးဥပေဒကို ျပန္လည္မြမ္းမံဆန္းသစ္
            Revamp the Right toEducation (RTE) Act
            ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ဩဂုတ္လမွာ ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ သမိုင္းဝင္ဥပေဒျဖစ္တဲ့ ကေလးငယ္မ်ား၏ အခမဲ့ မသင္မေနရ ပညာေရး အခြင့္အေရး ဥပေဒ Revampthe Right to Education (RTE) Act ဟာတိုင္းျပည္ရဲ႕ ပညာေရးစနစ္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ ေစဖို႔အတြက္ ေျခလွမ္းမွန္ တစ္လွမ္းျဖစ္တယ္။သို႔ေပတဲ့ အဲဒီဥပေဒကို ျပန္လွန္ ဆန္းစစ္သစ္လြင္ဖို႔ လိုေနၿပီ။ ဖြဲ႕စည္းထားပုံကိုလည္းျပဳျပင္တည္ေဆာက္ရမယ္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္းမွာစာသင္ေက်ာင္း အေရအတြက္ဟာ တိုးျမင့္ လာခဲ့ေပမယ့္ အင္မတန္မွကို လိုအပ္ေနတဲ့ ပညာေရး အရည္အေသြးအေပၚအထူးျပဳ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ကေတာ့ လစ္ဟာေနဆဲပါ။
            ႏွစ္စဥ္ပညာေရး အဆင့္အတန္း အစီရင္ခံစာအရ တတိယတန္းကေန ပဥၥမတန္းအ႐ြယ္ ကေလးငယ္ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အေျခခံသခ်ၤာကိုတတ္ေျမာက္မႈ မရွိၾကဘူး။ တတိယတန္းအ႐ြယ္ ကေလးငယ္ေတြထဲမွာ ၄၀ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းမၽွသာပထမတန္း ဖတ္စာကို ဖတ္႐ႈႏိုင္ၾကတယ္။ သာမန္ကာလၽွံကာမၽွျဖစ္တဲ့ ဆရာျဖစ္သင္တန္းေတြဟာ ဒီျပႆနာရဲ႕ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုျဖစ္တယ္။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ပညာေရးစိန္ေခၚခ်က္ေတြကို သိျမင္ နားလည္ေစျခင္းငွါ မစြမ္းသာဘဲ ေဟာင္းႏြမ္းေဆြးေျမ႕ေနၿပီးညံ့ဖ်င္းလွတဲ့ B.Ed ပညာေရးဘြဲ႕သင္တန္း ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ စတင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တယ္။ဒါ့အျပင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ ပညာေရးမညီမၽွမႈကို ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေစဖို႔နဲ႔ RTE ရည္မွန္းခ်က္ေတြကိုအေကာင္အထည္ ေဖၚ ေစႏိုင္ဖို႔ရာအတြက္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး လႈပ္ရွားမႈျဖစ္တဲ့ Teach forIndia လိုမ်ိဳး ပုဂၢလိက အဖြဲ႕အစည္းမ်ားနဲ႔ပိုမို ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ရပါလိမ့္မယ္။ ဒီလို အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားဟာ RTE ကို အရွိန္အဟုန္ရေစေပမယ့္ ပညာတတ္ တစ္သီးပုဂၢလမ်ား အေနနဲ႔လည္း ဒီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ရထားေပၚမွာ လိုက္ပါလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခြင့္ဖန္တီး ထားေပးရမယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အဆင့္ျမင့္ပညာေရး တကၠသိုလ္မ်ားမွာ အလုပ္သင္ ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ဝင္ေရာက္ခြင့္ေပးျခင္းျဖင့္ ထူးခၽြန္ ထက္ျမက္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို ပညာေရးေလာကထဲ ဆြဲေခၚႏိုင္ပါတယ္။
            အစိုးရဟာပုဂၢလိကအဖြဲ႕အစည္းမ်ားရဲ႕ corporate socialresponsibility ေကာ္ပိုရိတ္လူမႈဝတၱရားမ်ားကို တာဝန္ယူႏိုင္ေစဖို႔ရာသူတို႔ရဲ႕ ဝန္ထမ္းမ်ား အေနနဲ႔ RTE ဥပေဒမွာ ပါဝင္ေထာက္ခံလာေအာင္ အစီအစဥ္ဆြဲ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တယ္။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ လူထု၊ စီးပြားလုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ ပညာေရး စနစ္တို႔ကိုထိထိေရာက္ေရာက္ ခိုင္ခိုင္မာမာ ခ်ိတ္ဆက္ေပးႏိုင္ျခင္း ရလဒ္ေကာင္း ရွိလာမယ္။ မိုဒီအတြက္ကံေကာင္း ေထာက္မခ်က္ကေတာ့ ဒီလို လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံေရး အမွတ္လည္း ရရွိေစမွာပါ။ဒီလို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအတြက္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားရဲ႕ ေထာက္ခံခ်က္နဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္မႈေတြလည္းလိုအပ္တယ္ေလ။ ဒီလို ဥပေဒျပဳ ျပဌာန္းခ်က္ေတြဟာလည္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ တိုင္းက်ိဳး ျပည္ျပဳလုပ္ရပ္နဲ႔ႏိုင္ငံေရးသမားေကာင္း ျဖစ္မႈကို ျပသရာေရာက္ပါတယ္။

(၂) အိႏၵိယစက္မႈတကၠသိုလ္ IIT ရဲ႕ အေကာင္းဆုံး လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုျမႇင့္တင္ပါ၊ ပုံစံတူကူးခ် မိတၱဴ မပြားပါႏွင့္။
            LeverageIIT's best practices, but don't franchise them.
            အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕စက္မႈတကၠသိုလ္ IIT ကို ပုံစံတူ ပြားမ်ားျခင္းကေတာ့ နည္းလမ္းမမွန္တဲ့ ခ်ည္းကပ္မႈလို႔ဆိုရမယ္။ အဲဒီအျခားတကၠသိုလ္ အသစ္မ်ားမွာလည္း IIT ရဲ႕ အေကာင္းဆုံးေသာ ေျခရာလက္ရာမ်ားရွိေနသင့္ေပတဲ့ IIT ပုံစံတူမ်ား ပြားမ်ားျခင္းကေတာ့ IIT အမွတ္အသားသ႐ုပ္ကို ပ်က္စီးေစပါလိမ့္မယ္။လူထုတကၠသိုလ္မ်ားကိုရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္လိုမ်ိဳး ရရွိလာေစဖို႔ရာ ျမႇင့္တင္ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။IIT ရဲ႕ ကမၻာေက်ာ္ အင္ဂ်င္နီယာစြမ္းရည္နဲ႔ မတူတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ အမွတ္အသားသ႐ုပ္နဲ႔ ေအာင္ျမင္လာေစဖို႔ပါ။IIT ကို အေမရိကန္က Ivy League schools ေတြလိုမ်ိဳး အျခား တကၠသိုလ္မ်ားနဲ႔မတူ၊ သီးသန္႔ ထားရွိသင့္ပါတယ္။ တကၠသိုလ္အသစ္မ်ား ရင့္က်က္ အ႐ြယ္ေရာက္လာဖို႔ရာက အခ်ိန္လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီတကၠသိုလ္အသစ္မ်ားဟာ IIT အထူးျပဳဘာသာရပ္နဲ႔ မတူဘဲပို က်ယ္ျပန္႔လွတဲ့ အတိုင္းအတာနဲ႔ ပညာေရး ဝန္ေဆာင္မႈ ျပဳႏိုင္ၾကမယ္။ အျခားႏိုင္ငံမ်ားကပညာေရး ပုံစံမိုဒယ္ေတြကိုလည္း နည္းမွီယူရင္း အိႏၵိယရဲ႕ ပညာေရး လိုအပ္ခ်က္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္မယ္။

(၃) ပုဂၢလိကေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ားအေနနဲ႔ ပိုမို တာဝန္ခံမႈ ရွိပါေစ။
            အိႏၵိယရဲ႕ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ား အေနနဲ႔ ပိုမို တာဝန္ခံမႈရွိေစဖို႔ရာက မလုပ္မျဖစ္ပါပဲ။ နည္းဥပေဒမ်ား ေကာင္းမြန္ေစျခင္းဟာ အဲဒီေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ားရဲ႕ အနိမ့္ဆုံးစံ သတ္မွတ္ခ်က္နဲ႔ အရည္အေသြးကိုရရွိေစပါလိမ့္မယ္။ နည္းလမ္းတစ္ခုကေတာ့ တကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္ ေကာ္မစ္ရွင္လိုမ်ိဳး ဥပေဒျပဳအဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ခိုင္မာေအာင္ တည္ေဆာက္ျခင္းပါ။ ပညာေရးအခြင့္အလမ္းမ်ားနဲ႔ အိႏၵိယရဲ႕အဆင့္ျမင့္ ပညာေရးစံႏႈန္းမ်ားကို ျမႇင့္တင္ျခင္းဆိုတဲ့ မစ္ရွစ္ ၂ ရပ္ကို တာဝန္ယူထားၾကတယ္။ေနာက္ထပ္နည္းလမ္း တစ္ခုကေတာ့ ပုဂၢလိကေကာလိပ္မ်ားဟာ ေက်ာင္းလခကို အဆမတန္ ေကာက္ခံျခင္းမျပဳၾကဖို႔အတြက္ပါ။ ေကာလိပ္ေက်ာင္း မ်ားစြာဟာ ေက်ာင္းလခကို မတန္မရာ၊ အလြန္အကၽြံ ေတာင္းခံၾကတယ္။အခြန္အတုတ္ကို ေရွာင္က်ဥ္ႏိုင္တဲ့ လူမႈေရးလုပ္ငန္းဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္တပ္လို႔ စီးပြားျဖစ္(အႀကီးအက်ယ္ကို) လုပ္စားေနၾကတာ။ အဲဒီ ေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ားရဲ႕ ဝင္ေငြ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ပုံမွန္အခြန္အေနနဲ႔ ေကာက္ခံ သင့္ပါတယ္။ ဝင္ေငြအရထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္းဟာ ပိုမို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေသာ၊ ယုံၾကည္ကိုးစားထိုက္ေသာ၊ တာဝန္ခံယူမႈရွိေသာပညာေရးစနစ္ ျဖစ္လာေစဖို႔ အေထာက္အကူ ရႏိုင္ပါတယ္။ တြဲဖက္ ေကာင္းက်ိဳးတစ္ခုကေတာ့ လက္ရွိေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ားစြာက အေလးထားတဲ့ ဘ႑ာေငြေၾကး ဝင္ေငြထက္ ပညာေရး အရည္အေသြးအေပၚ အာ႐ုံစိုက္လာၾကဖို႔အတြက္ျဖစ္တယ္။

(၄) သုေတသနႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးမႈအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံပါ။
            Investin Research and Development (R&D)
            ပညာေရး အရည္အေသြးအတြက္ ေထာက္တိုင္တစ္ရပ္ကေတာ့ သုေတသနပါပဲ။ အိႏၵိယဟာ စပါရွယ္အီလစ္ တကၠသိုလ္အနည္းအက်ဥ္းကို ေထာက္ပံ့ ေပးေနေပမယ့္ ဒီ့ထက္ကို ပိုလုပ္ဖို႔ လိုေနပါေသးတယ္။ စတင္သင့္တာကေတာ့တစ္ႏိုင္ငံလုံးမွာ သုေတသန လုပ္ေနၾကတဲ့ သုေတသီမ်ားကို အက်ိဳးရွိေစမယ့္ ဥပေဒျပဌာန္းေပးဖို႔ပါ။ဥပမာအေနနဲ႔ လူထု ရန္ပုံေငြ အေထာက္အပံ့ခံ အသိပညာပစၥည္းကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းႏွင့္အသုံးခ်ခြင့္ နည္းဥပေဒ the Protection andUtilization of Public-funded Intellectural Property (PUPFIP)  နဲ႔ အဆင့္ျမင့္ပညာေရးႏွင့္ သုေတသနဆိုင္ရာ နည္းဥပေဒthe Higher Education and Research Bill တို႔ျဖစ္ပါတယ္။PUPFIP ဥပေဒဟာအေမရိကန္မွာရွိတဲ့ Bayh-Dole Act(မူပိုင္ခြင့္) လိုမ်ိဳး အင္မတန္မွကို အေရးႀကီးလွပါတယ္။ မူပိုင္ခြင့္ ဥပေဒေၾကာင့္ အေမရိကန္သုေတသနနယ္ပယ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့ၿပီး ရရွိလာတဲ့ ေငြေၾကး အက်ိဳးအျမတ္ကို သုေတသီမ်ားအတြက္ခံစားခြင့္ ေပးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကမၻာေက်ာ္ သုေတသနေတြ လုပ္ေနႏိုင္ၾကတယ္။
            အိႏၵိယဟာလည္း သုေတသန အျမတ္အစြန္းကို တီထြင္ေဖၚထုတ္သူ ခံစားခြင့္ ဗဟိုျပဳတဲ့ ဒီလိုမ်ိဳး ဥပေဒေတြ လိုအပ္ေနပါတယ္။ အစိုးရနဲ႔လည္းတစ္စိတ္တစ္ေဒသအားျဖင့္ သီးျခား ကင္းလြတ္တဲ့ သုေတသနအဖြဲ႕အစည္း လိုအပ္တယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာစံျပၿမိဳ႕ ၁၀၀ တည္ေဆာက္မယ့္ ကမ္ပိန္းနဲ႔ ဆက္စပ္လို႔လည္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မိုဒီဦးေဆာင္တဲ့အစိုးရဟာ ႏိုင္ငံတဝွမ္းလုံးမွာ သုေတသနစင္တာ ၁၀၀ ကို တည္ေဆာက္သင့္ပါတယ္။ ဒီၿမိဳ႕သစ္ေတြကိုတည္ေဆာက္တဲ့ အခါမယ္ ဒီ သုေတသနစင္တာေတြကိုလည္း လိုက္ပါ တည္ေထာင္ႏိုင္ရပါလိမ့္မယ္။ ဘတ္ဂ်က္ကေတာ့အိႏၵိယ ႐ူပီးေငြ သန္း ၅၀၀၀ (ေဒၚလာ သန္း ၈၀) လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိန္ကာလ ၾကာျမင့္စြာကတည္းကျပည္ပေရာက္ အိႏၵိယ ပညာရွင္ေတြ ေမၽွာ္လင့္ေတာင့္တေနၾကတဲ့ ဦးေႏွာက္ယိုစီးမႈ ေျပာင္းျပန္လွန္ပစ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ဒီလိုလုပ္ရပ္မ်ားက စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။
            ႏႈိင္းယွဥ္ေလ့လာႏိုင္ဖို႔အတြက္အိႏၵိယမွာ လူ တစ္ေထာင္မွာ သိပၸံ ပညာရွင္ ဦးေရက ၇ ဒသမ ၈ ဦး၊ ကေနဒါမွာ ၁၈၀ ဒသမ ၇ ဦး၊ေတာင္ကိုရီး ယားမွာ ၅၃ ဒသမ ၁ ဦး၊ အေမရိကန္မွာ ၂၁ ဒသမ ၂ ဦးတို႔ ရွိၾကတယ္။ အေမရိကန္ရဲ႕နာမည္ေက်ာ္ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္က ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ေဒၚလာ သန္း ေထာင္ေပါင္း ၂၅၀ ကို သုံးစြဲခဲ့တယ္။အိႏၵိယရဲ႕ တကၠသိုလ္မ်ားကို ျပင္ပ သုေတသန လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ခ်ေပးေငြဟာ ႐ူပီးေငြ သန္းေထာင္ေပါင္း၁၂ မၽွသာ သုံးစြဲခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ရင္ေဘာင္တန္း လိုက္ပါႏိုင္ဖို႔နဲ႔ အနာဂတ္မွာသုေတသန အက်ိဳးအျမတ္ ရရွိဖို႔ရာအတြက္ အိႏၵိယဟာ အခုထက္ကို အဆမ်ားစြာ ပိုလို႔ ႀကိဳးစားရဦးမယ္ဆိုတာထင္ရွားလွပါတယ္။

(၅) အစိုးရ - ပုဂၢလိက ပါတနာလုပ္ငန္းမ်ားကို တိုးတက္ေအာင္ေဆာင္႐ြက္ပါ။
            Improve public-privatepartnerships
            အစိုးရ-ပုဂၢလိကပါတနာ ဖက္စပ္လုပ္ငန္းမ်ားဟာ အိႏၵိယႏိုင္ငံအတြက္ ပညာေရးစနစ္ကို ရွင္သန္တိုးတက္ေစဖို႔ ေနာက္ထပ္နည္းလမ္း တစ္ခုပါ။ ဘ႑ာ ေငြေၾကး ပိုမို ရရွိႏိုင္မယ္။ သင္တန္းေတြ လုပ္ႏိုင္တယ္။R & D သုေတသနနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ လုပ္ႏိုင္မယ္။ ဖက္စပ္လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ရရွိလာမယ့္အခြင့္အလမ္းကေတာ့ အေတာ္ႀကီးကို သိသာျမင္သာ လွပါတယ္။ အဦးအစအေနနဲ႔ အစိုးရ အသစ္ဟာ အစိုးရ- ပုဂၢလိက ဖက္စပ္ပညာေရးလုပ္ငန္း ၅၀ ကို ဖန္တီးသင့္ပါတယ္။ ပညာေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ တကၠသိုလ္မ်ားရဲ႕အ႐ြယ္အစားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ ရည္႐ြယ္သင့္တယ္။ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ စံခ်ိန္၊ စံႏႈန္းမ်ားနဲ႔ကိုက္ညီဖို႔ ျဖစ္တယ္။ ဒီလို ဖက္စပ္လုပ္ေဆာင္ျခင္းမ်ားဟာ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းမ်ားက ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္စြမ္းရည္နဲ႔အသိပညာမ်ားကို ႏိုင္ငံရဲ႕ ထိပ္တန္းတကၠသိုလ္ႀကီးမ်ားက ရရွိသြားႏိုင္ဖို႔ရာအတြက္လည္းျဖစ္တယ္။ ပညာေရး အရည္အေသြးအတြက္ အက်ိဳးျဖစ္မယ္။ ၂ ဦး ၂ ဖက္ အက်ိဳးရွိေစတဲ့ ပုံစံပါ။သုေတသနနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္ R&D ေၾကာင့္လည္း ကုမၸဏီမ်ားဟာ ဆန္းသစ္ေျပာင္းလဲႏိုင္မယ္။တကၠသိုလ္မ်ားဟာလည္း စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္လာၾကမယ္။
            ဒီလိုဘက္စုံ ခ်ည္းကပ္ေဆာင္႐ြက္မႈဟာ အိႏၵိယပညာေရးကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈအတြက္ အသက္တမၽွ အေရးႀကီးလွသလိုမိုဒီအစိုးရ အဖြဲ႕ဟာလည္း ဒီေျခလွမ္း ၅ လွမ္းႏွင့္အညီ လိုက္ပါလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ့္ လားရာအျမင္၊ဦးတည္ခ်က္ ႀကီးႀကီးမားမား ထားရွိဖို႔ရာ လိုအပ္ပါတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ဆန္းသစ္ေသာယဥ္ေက်းမႈအျမင္သစ္ပါ။ ရာစုႏွစ္ တစ္ခုေလာက္ အေမရိကန္ ပညာေရးစနစ္ဟာ ေအာင္ျမင္ေနႏိုင္တဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုကေတာ့အေမရိကန္တို႔ရဲ႕ ေျပာင္းလဲဆန္းသစ္တီထြင္မႈ အေျချပဳ ပညာေရးစနစ္အေပၚမွာ ဂုဏ္ယူ ဝင့္ႂကြားၾကလို႔ပါပဲ။အိႏၵိယဟာလည္းပဲ သို႔ကလိုမ်ိဳး လိုအပ္ေနတယ္။ ကိုယ္ပိုင္အမွတ္အသားသ႐ုပ္နဲ႔ ျဖစ္ထြန္းဖို႔ရယ္ေျပာင္းလဲ ဆန္းသစ္တီထြင္ျခင္းကို အားလုံး လိုက္ပါ လုပ္ေဆာင္ခြင့္ ရရွိေနဖို႔ရယ္ပါ။ေဒသတြင္း တကၠသိုလ္မ်ားနဲ႔ ေဈးကြက္တို႔ရဲ႕ လိုအပ္ကို ၫွိေပးႏိုင္ရမယ္။ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာစီးပြားေရး အေ႐ြ႕ကိုလည္း မ်က္ေျခမျပတ္ပဲေပါ့။ ဗာရာဏသီနယ္မွာ မိုဒီက အမ်ိဳးသားအဆင့္ရပ္႐ြာလုံး သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေစေရး လႈပ္ရွားမႈ NationalCleanliness Drive ကို ပုံေဖၚခဲ့တာလိုမ်ိဳး တစ္ႏိုင္ငံလုံးမွာNational Innovation Campaign အမ်ိဳးသားအဆင့္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ဆန္းသစ္ျခင္းကမ္ပိန္းကိုလည္း စတင္ လုပ္ေဆာင္ သင့္ပါတယ္။ အိႏၵိယတစ္ႏိုင္ငံလုံးဆန္းသစ္သြားေအာင္လို႔ပါပဲ။
            ျပန္လွန္ေတြးေတာ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အစိုးရအသစ္မွာ မူဝါဒမ်ားစြာအတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ရာအတြက္ လုပ္ေဆာင္စရာ အမ်ားႀကီးရွိေနတယ္။ အဲဒီ မူဝါဒ မ်ားစြာအနက္က အဓိက အက်ဆုံးကေတာ့ျဖင့္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ပညာေရး စနစ္ကိုေျပာင္းလဲဆန္းသစ္ျခင္းပါ။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာမွာစနစ္တက်နဲ႔ ျခစား ပ်က္စီး ေနခဲ့ရတာေလ။ တိုင္းျပည္အနာဂတ္အတြက္နဲ႔ဂုဏ္သိကၡာအတြက္ အေျခခံအက်ဆုံးလည္းျဖစ္တဲ့ ဒီကိစၥကိုကိုင္တြယ္ဖို႔ရာ ႏိုးၾကားတက္ႂကြေနၿပီး တာဝန္ယူ လႈပ္ရွားႏိုင္ေသာ အစိုးရတစ္ရပ္ျဖစ္ဖို႔လိုအပ္ေနတယ္။ RTE ကို ျပန္လည္မြမ္းမံဆန္းသစ္ဖို႔၊ အဆင့္ျမင့္ပညာေရးရဲ႕ အရည္အေသြးနဲ႔တာဝန္ခံမႈကို တိုးတက္ေစဖို႔၊ အစိုးရ-ပုဂၢလိကပါတနာလုပ္ငန္းေတြကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစဖို႔၊သုေတသနနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ႔ဖို႔နဲ႔ ေနာက္ဆုံးအခ်က္အေနနဲ႔ ျပည္တြင္းပညာေရးကိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဆန္းသစ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ တက္လွမ္းႏိုင္ဖို႔ တို႔အတြက္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕အနာဂတ္ အက်ိဳးစီးပြား အတြက္တင္ မဟုတ္ပါဘူး။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ လူငယ္မ်ားရဲ႕မြတ္သိပ္ ဆာေလာင္ေနဆဲ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ ပညာေရးနဲ႔ ေတာက္ပတဲ့ မနက္ျဖန္အတြက္လည္းျဖစ္ပါတယ္။
Ref: Modi’s GotHomework: Fixing India’s Education System BY SRIRAM BALASUBRAMANIANJUNE 16,2014 Foreign Policy
သိန္းႏိုင္ (ေမာကၡပညာေရး)(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။)

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပိုင္း (၈-၉-၁၀) ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီစနစ္ (သို႔မဟုတ္) အိႏၵိယႏုိင္ငံ

ဖက္ဒရယ္ပညာေရး အပိုင္း (၈-၉-၁၀) ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီစနစ္ (သို႔မဟုတ္) အိႏၵိယႏုိင္ငံ

• 
• 

Details

Category: ပညာရပ္စာတမ္းမ်ား

Published on Wednesday, 01 July 2015 02:30

Written by Thein Naing

(သံလြင္တုိင္းမ္ဂ်ာနယ္ - ေမ၊ ဇြန္၊ ဇူလိုင္ ၂၀၁၅)
ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီ၊ သန္း တစ္ေထာင့္ ႏွစ္ရာေက်ာ္ျဖင့္ လူဦးေရ ဒုတိယ အထူထပ္ဆံုးႏုိင္ငံ၊ ဆင္းရဲ -ခ်မ္းသာ ကြာဟခ်က္ ႀကီးမားေနဆဲ ႏုိင္ငံ၊ ႏွစ္ တစ္ေသာင္းေက်ာ္ ယဥ္ေက်းမႈေနာက္ခံႏွင့္ ႏုိင္ငံ၊ လုပ္သားအင္အား အမ်ားဆံုးႏုိင္ငံ၊ ဒႆနတရားတို႔၏ ဗဟို အခ်က္အခ်ာႏုိင္ငံ၊ ကမၻာ့ဘာသာတရားႀကီး ၄ ခု စတင္ေပါက္ဖြားခဲေသာ ႏိုင္ငံ၊ ကမၻာေက်ာ္ လူသားမ်ားစြာကို ေမြးဖြားေပးခဲ့ေသာ ႏုိင္ငံ၊ လူမ်ဳိးစံု၊ ယဥ္ေက်းမႈမ်ဳိးစံု၊ ဇာတ္နိမ့္-ဇာတ္ျမင့္ႏွင့္ ဘာသာအယူ၀ါဒ မ်ဳိးစံုရွိေသာ ႏုိင္ငံ၊ မတူကြဲျပားေသာ လူသန္းေပါင္း အစုအေ၀းႀကီး မ်ားစြာတို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနႏုိင္ေသာႏုိင္ငံ…။
ယခုအပတ္အတြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံ၏ အမ်ဳိးသား ပညာေရးစနစ္အေၾကာင္းကို ေလ့လာၾကပါမည္။ ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီ နုိင္ငံမ်ားအနက္ အႀကီးဆံုးေသာ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံလညး္ျဖစ္သည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံအဆင့္မွ ေက်ာ္လြန္တိုးတက္ရန္ ႀကိဳးစားမႈ၊ ဒီမိုကေရစီယဥ္ေက်းမႈ၊ ဖက္ဒရယ္ယဥ္ေက်းမႈစနစ္ႏွင့္ မတူကြဲျပားေသာ ဘာသာအယူ၀ါဒႏွင့္ ဒႆနတရား အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔ သဟဇာတျဖစ္လ်က္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲ ရွင္သန္ စည္ပင္ေစႏုိင္ရန္အတြက္ ပညာေရးစနစ္ကို မည္သို႔ တည္ေဆာက္ထားပါသနည္း။ အိမ္နီးခ်င္း ဤႏုိင္ငံႀကီးထဲမွ ဖက္ဒရယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီပညာေရးအတြက္ အတုယူစရာ တပံုတပင္ ရွိေနပါသည္။
အိႏိၵယနိုင္ငံ (Hindi: भारतगणराज्य Bhārat Gaṇarājya) တရားဝင္အမည္အားျဖင့္ အိနၵိယသမၼတနိုင္ငံသည္ ေတာင္အာရွတြင္ တည္ရိွေသာ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံျဖစ္ျပီး ကမၻာေပၚတြင္ အက်ယ္အဝန္းအားျဖင့္ သတၱမေျမာက္အၾကီးဆံုး၊ ဒုတိယေျမာက္ လူဦးေရ အမ်ားဆံုးနွင့္ ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံမ်ားတြင္ လူဦးေရအမ်ားဆံုးနိုင္ငံျဖစ္သည္။ ေတာင္ဖက္တြင္ အိႏိၵယသမုဒၵရာ၊ အေနာက္ဖက္တြင္ အာရပ္ပင္လယ္နွင့္ အေရွ့ဖက္တြင္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္တို့က ဝန္းရံထားျပီး အိႏိၵယတြင္ ကမ္းရိုးတန္းအရွည္မိုင္ေပါင္း ၄၆၇၁ မိုင္ (၇၅၁၇ ကီလိုမီတာ) မွ်ရိွသည္။ အိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံမ်ားအေနနွင့္ အေနာက္ဖက္တြင္ ပါကစၥတန္နိုင္ငံ၊ အေရွ့ေျမာက္ဖက္တြင္ တရုတ္၊ နီေပါနိုင္ငံနွင့္ ဘူတန္နိုင္ငံ၊ အေရွ့ဖက္တြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံ နွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ တို႔ရိွၾကသည္။ အိႏိၵယသမုဒၵရာထဲရိွ နိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ သီရိလကၤာနိုင္ငံ၊ ေမာ္လဒိုက္နိုင္ငံနွင့္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံတို႔နွင့္လည္း နီးစပ္သည္။
အိႏၵဳေတာင္ၾကား ယဥ္ေက်းမႈေပါက္ဖြားရာနွင့္ သမိုင္းဝင္ကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းနွင့္ ႀကီးမားေသာ အင္ပါယာမ်ား တည္ရိွခဲ့ရာ ေဒသျဖစ္သျဖင့္ အိႏၵိယေဒသသည္ သူ၏ ရွည္လ်ားလွေသာ သမိုင္းေၾကာင္းအတြင္း စီးပြားေရးနွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဆိုင္ရာ ၾကြယ္ဝ ခ်မ္းသာေသာ ေဒသအျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကသည္။ ကမၻာ့ဘာသာၾကီး ၄ ခုျဖစ္ေသာ ဟိႏၵဴဘာသာ၊ ဗုဒၶဘာသာ၊ ဂိ်န္းဘာသာနွင့္ ဆစ္ခ္ဘာသာတို႔သည္ အိႏိၵယတြင္ ေပၚထြန္းခဲ့ျပီး Zoroastrianism, Judaism၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာ နွင့္ အစၥလာမ္ဘာသာတို႔သည္ ပထမ ေထာင္စုနွစ္အတြင္း ေရာက္ရိွလာခဲ့သျဖင့္ အိႏိၵယအတြက္ ေထြျပား၍ အမ်ဳိးစံုေသာ ရိုးရာယဉ္ေက်းမႈတို႔ကို ပံုေဖာ္ေပးခဲ့သည္။ မတူကြဲျပားေသာ ဘာသာ၊ အယူ၀ါဒႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈတို႔ ယွဥ္တြဲေနထုိင္ခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ေထာင္ ေက်ာ္ခဲ့ၿပီ။
၁၈ ရာစုအစပိုင္းမွ စ၍ ျဗိတိသွ် အေရွ႕အိႏိၵယ ကုမၸဏီ၏ တစ္စတစ္စ ထိုးေဖာက္ ဝင္ေရာက္လာခဲ့ျပီး နယ္ခ်ဲ႕ျဗိတိသွ် အင္ပါယာ၏ ကိုလိုနီအျဖစ္ ၁၉ ရာစု အလယ္ပိုင္းတြင္ က်ေရာက္ခဲ့သည္။ ၁၉ ရာစုအကုန္ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံလည္း ၿဗိတိသွ်အင္ပါယာအတြင္း ကိုလိုနီအျဖစ္ က်ေရာက္ခဲ့ၿပီး အိႏၵိယႏုိင္ငံႏွင့္ ပူးတြဲ အုပ္ခ်ဳပ္ခံခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၄၇ တြင္ ၾကီးမားက်ယ္ျပန္႔လွေသာ အၾကမ္းမဖက္လႈပ္ရွားမႈျဖင့္ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွ ၁၉၄၇ ခုနွစ္တြင္ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့သည္။ လြတ္လပ္ေရး လႈပ္ရွားမႈကာလအတြင္း မဟတၱမဂႏၶီ၏ ကမၻာေက်ာ္ အႀကမ္းမဖက္ လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ဟု ဆုိႏုိင္သည္။ အဟိ ံသဒႆနႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ တန္ျပန္လႈပ္ရွားမႈမွာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ လူထုလႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္ ပညာေရးစနစ္မ်ားအတြက္ လက္ေတြ႔အသံုးခ်တရားမ်ား ျဖစ္လာသည္။ ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္ႏွင့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းအတြက္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးဆုိင္ရာ ဘံုစံႏႈန္းလည္း ျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယဥ္ေက်းမႈအတြက္လည္း အခရာက်သည္။
အိႏၵိယသည္ ပါလီမန္ ဖက္ဒရယ္သမၼတနိုင္ငံျဖစ္ျပီး ျပည္နယ္ ၂၈ ခု နွင့္ ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမ ၇ ခုပါဝင္သည္။ ကမၻာေပၚတြင္ ေဈးကြက္ေငြေၾကး လဲလွယ္နႈန္းျဖင့္ ၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ စီးပြားေရး အရ ၁၂ ခုေျမာက္အၾကီးဆံုး နိုင္ငံျဖစ္ျပီး စတုတၱေျမာက္ ဝယ္အား အေကာင္းဆံုး နိုင္ငံျဖစ္သည္။ ပညာေရးႏွင့္ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားေၾကာင့္ အိႏိၵယသည္ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈ အျမန္နႈန္းတြင္ ဒုတိယေနရာသို႔ ေရာက္ရိွခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အိႏၵိယတြင္ ဆင္းရဲမႈမ်ား၊ စာမတတ္မႈမ်ားနွင့္ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈမ်ား အမ်ားအျပား ရိွေနဆဲျဖစ္သည္။ မတူကြဲျပားေသာ အေတြးအေခၚမ်ား၊ ဘာသာစကားမ်ား၊ လူမ်ဳိးစုမ်ားရိွေသာ အိႏၵိယနိုင္ငံသည္ သဘာဝ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ရာ ေနရာအနံွ႔အျပားတြင္ ေတာရိုင္းတိရိစၧာန္ အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔အတြက္ ေနအိမ္လည္းျဖစ္သည္။
သမိုင္းအက်ဥ္းခ်ဳပ္
မဒရာပရာဒစ္ (Madhya Pradesh) ေဒသတြင္ေသာရိွေသာ ဘင္ဘက္ကာ(Bhimbetka) ေက်ာက္အမိုးအကာမ်ားရိွ ေက်ာက္ေခတ္ ပန္းခ်ီမ်ားသည္ အိႏၵိယတြင္ အေစာဆံုး ကမၻာဦးလူသားတို႔ ခ်န္ထားခဲ့ေသာ လက္စလက္နမ်ား ျဖစ္သည္။ ေလ့လာသိရိွရေသာ ပထမဆံုးလူသားတို႔၏ အေျခခ်ေနထိုင္မႈမွာ လြန္ခဲ့ေသာ နွစ္ေပါင္း ၉၀၀၀ ေက်ာ္မွ စ၍ျဖစ္ျပီး တျဖည္းျဖည္းနွင့္ အိႏၵဴျမစ္ဝွမ္းယဥ္ေက်းမႈ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ တိုးတက္လာခဲ့သည္မွာ အေနာက္အိႏၵိယ ေဒသတြင္ ဘီစီ ၃၃၀၀ ေက်ာ္အထိ ျဖစ္သည္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဟိႏၵဴဘာသာ၏ အုတ္ျမစ္နွင့္ အျခားအေစာပိုင္း အိႏၵိယ လူ႔အဖဲြ႔အစည္း၏ အုတ္ျမစ္မ်ားကို ခ်ေပးခဲ့ေသာ ေ၀ဒေခတ္ကာလ( Vedic period) ျဖစ္ျပီး ဘီစီ ၅၀၀ ခန္႔အထိျဖစ္သည္။ ဘီစီ ၅၅၀ ခန္႔မွစ၍ မဟာဇနပဒ (Mahajanapadas) ဟုေခၚေသာ ၿမိဳ႕ျပတိုင္းနိုင္ငံမ်ားနွင့္ တိုင္းျပည္မ်ား နိုင္ငံ အနံွ႔အျပားတြင္ ထူေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ ဘီစီ ၆၃၈ တြင္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ အိႏၵိယႏွင့္ နီေပါႏုိင္ငံနယ္စပ္ေဒသ နယ္ေျမတြင္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ ဖြားျမင့္ခဲ့ၿပီး ဗုဒၶဘာသာစတင္ ထြန္းကာခဲ့သည္။ အာေသာကမင္းႀကီး လက္ထက္တြင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏွင့္ အျခားနယ္ေျမမ်ားသို႔ သာသနာျပဳခဲ့သည္။
ဘီစီ ၃ ရာစုနွစ္တြင္ အာရွေတာင္ပိုင္းေဒသအမ်ားစုကို စႏၵရာဂုပတၱ ေမာရိယမွ ေမာရိယ အင္ပိုင္ယာအတြင္းသို႔ စုစည္း သိမ္းသြင္းခဲ့ၿပီး မဟာအေသာက၏ လက္ထက္အေရာက္တြင္ လြန္စြာတိုးတက္လာခဲ့သည္။ ေအဒီ ၃ ရာစုမွစ၍ ဂုပတၱမင္းဆက္သည္ ေရွးေဟာင္း "အိႏၵိယေရႊေခတ္" ဟု ရည္ညႊန္းၾကေသာ နွစ္ကာလမ်ားကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ေတာင္ပိုင္းအိႏၵိယတြင္မူ ခ်ာလုက်ာ (Chalukyas) မင္းဆက္၊ ခ်ဳိလ(Cholas) မင္းဆက္နွင့္ ဝိဟာရ နာဂရ (Vijayanagara) မင္းဆက္တို႔ ပါဝင္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ သိပၸံ၊ အင္ဂ်င္နီယာအတတ္၊ အနုပညာ၊ စာေပ၊ နကၡတၱေဗဒနွင့္ ဒႆနိကေဗဒတို႔သည္ ထိုမင္းမ်ား၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ စည္ပင္ ထြန္းကားလာခဲ့သည္။
၁၀ ရာစုနွစ္နွင့္ ၁၂ ရာစုနွစ္အတြင္းတြင္ အာရွအလယ္ပိုင္းမွ က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ေျမာက္အိႏၵိယ၏ အစိတ္အပိုင္း အေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ေဒလီဆူလတန္၏ အုပ္ခု်ပ္မႈေအာက္သို႔ က်ေရာက္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ မူဂယ္အင္ပိုင္ယာ လက္ေအာက္သို႔ က်ေရာက္ခဲ့သည္။ မူဂယ္ဘုရင္မ်ားသည္ သူတို႔၏ အင္ပိုင္ယာကို တျဖည္းျဖည္း ခဲ်႕ထြင္ၿပီး အိႏၵိယတိုက္ အစိတ္အပိုင္း၏ အေတာ္မ်ားမ်ားကို အုပ္စိုးနိုင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အေရွ႕ေျမာက္ အိႏၵိယတြင္မူ အာသံမွ အာဟုမ္တိုင္းျပည္သည္ ၾကီးက်ယ္ေသာ ဩဇာလႊမ္းမိုးမႈရိွျပီး မူဂယ္တို႔၏ နယ္ခဲ်႕မႈကို ခုခံ တြန္းလွန္နိုင္ေသာ တိုင္းနိုင္ငံအခ်ဳိ႕တြင္ တစ္ခု အပါအဝင္ျဖစ္သည္။
၁၆ ရာစုနွစ္မွ စ၍ ေပၚတူဂီ၊ နယ္သာလန္၊ ျပင္သစ္နွင့္ အဂၤလန္တို့ အပါအဝင္ ဥေရာပ နိုင္ငံအခ်ဳိ႕မွ ကုန္သည္မ်ား အေနျဖင့္ စတင္ေရာက္ရိွလာခဲ့သည္။ ေနာင္အခါတြင္ တိုင္းနိုင္ငံမ်ားအၾကား ဆက္ဆံေရး မေျပလည္မႈ အေပၚတြင္ အခြင့္ေကာင္းယူ၍ နိုင္ငံအတြင္း၌ ကိုလိုနီမ်ားကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ၁၈၅၆ ခုနွစ္သို့ ေရာက္ေသာ အခါ အိနၵိယ၏ အစိတ္အပိုင္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျဗိတိသွ် အေရွ့အိနၵိယကုမၸဏီ၏ ထိန္းခု်ပ္မႈ ေအာက္သို့ ေရာက္ရိွခဲ့သည္။ တစ္နွစ္အၾကာတြင္ တစ္နိုင္ငံလံုးရိွ စစ္တပ္မ်ားနွင့္ တိုင္းနိုင္ငံမ်ားမွ ထၾကြပုန္ကန္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုပုန္ကန္မႈ ကို အိနၵိယ ပထမလြတ္လပ္ေရးစစ္ သို႔မဟုတ္ စီပိြဳင္းပုန္ကန္မႈ (Sepoy Mutiny) ဟု ရည္ညႊန္းေခၚဆိုၾကသည္။ ထိုပုန္ကန္မႈမွာ ျဗိတိသွ်ကုမၸဏီ၏ ထိန္းခု်ပ္မႈကို စိန္ေခၚခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ဆံုးတြင္ က်ရံႈးခဲ့သည္။ အက်ဳိးဆက္အေနျဖင့္ အိႏိၵယသည္ ျဗိတိသွ်ဘုရင္၏ တိုက္ရိုက္အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွ ျဗိတိသွ်အင္ပိုင္ယာ၏ ကိုလိုနီတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့သည္။

လြတ္လပ္ၿပီး အိႏၵိယ
၂၀ ရာစု၏ ပထမပိုင္း ရာစုနွစ္တဝက္တြင္ အိႏၵိယ အမို်းသားကြန္ဂရက္နွင့္ အျခားနိုင္ငံေရး အဖဲြ႔အစည္းမ်ားမွ တစ္နိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ လြတ္လပ္ေရးၾကိဳးပမ္းမႈ ကို စတင္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၀ ခုနွစ္မ်ားနွင့္ ၁၉၃၀တို႔တြင္ မဟတၱမ ဂႏၵီ၏ ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ အဟႎသေခၚ အၾကမ္းမဖက္ေရးလႈပ္ရွားမႈ လမ္းစဉ္ေအာက္တြင္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဆႏၵျပျပည္သူတို႔သည္ တစုတေဝးတည္းေသာ အာဏာဖီဆန္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ဆံုး၌ ၁၉၄၇ ခုနွစ္ ဩဂုတ္လ ၁၅ ရက္တြင္ အိႏိၵယသည္ ျဗိတိသွ်တို႔၏ အုပ္ခု်ပ္မႈေအာက္မွ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ မူဆလင္ အစုအဖြဲ႔တို႔၏ ဆႏၵအရ ဘာသာေရးအရ ကဲြျပားေသာ အိႏိၵယဒိုမီနီယံနွင့္ ပါကစၥတန္ ဒိုမီနီယံတို႔အတြက္ လြတ္လပ္ေသာ အစိုးရ အဖြဲ႔မ်ားျဖင့္ ခဲြျခားဖဲြ႔စည္းခဲ့သည္။ ၃ နွစ္ၾကာေသာအခါတြင္ အိႏိၵယသည္ သမၼတနိုင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့ျပီး ဖြဲ႔စည္းပံ အေျခခံဥပေဒအသစ္ စတင္ အသက္ဝင္လာခဲ့သည္။
အိႏိၵယနိုင္ငံသည္ လြတ္လပ္ေရးရသည့္ အခိ်န္မွ စ၍ ဘာသာေရး အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ဇာတ္နိမ့္ဇာတ္ျမင့္ ခဲြျခားျခင္းမွျဖစ္ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈနွင့္ ပုန္ကန္ထၾကြမႈတို႔၏ ဒုကၡကို ေနရာအနံွ႔အျပားတြင္ ခံခဲ့ရသည္။ သို့ေသာ္လည္း သည္းညည္းခံျခင္းတရား (ခႏၱီ) ထြန္းကား က်ယ္ျပန္႔လာမႈနွင့္ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းတို႔မွတဆင့္ ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ခဲ့သည္။ အၾကမ္းဖက္သမားတို႔၏ ဝါဒသည္လည္း အိႏိၵယ၏ အဓိက လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ျပသနာပင္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ပုန္ကန္ထၾကြသူမ်ားမွာ ဂ်မ္မူးနွင့္ ကက္ရွ္မီးယား၊ အိနၵိယ အေရွ့ေျမာက္ပိုင္း နွင့္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ နက္ဆယ္လိုက္ေခၚ အိႏိၵယကြန္ျမဴနစ္တို႔ ျဖစ္သည္။ ၁၉၉၀ နွစ္မ်ားမွ စ၍ စနစ္တက် စီစဉ္ထားေသာ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားမွာ အိႏိၵယ၏ ျမိဳ႕ႀကီး အမ်ားအျပားတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။
အိႏိၵယတြင္ တရုတ္နိုင္ငံနွင့္ ပါကစၥတန္နိုင္ငံတို႔နွင့္ မေျဖရွင္းနိုင္ေသးေသာ နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ ျပသနာရိွျပီး ထိုအေၾကာင္းေၾကာင့္ ၁၉၆၂ ခုနွစ္တြင္ အိႏိၵယ-တရုတ္ စစ္ပဲြျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး ပါကစၥတန္နွင့္မူ ၁၉၄၇၊ ၁၉၆၅၊ ၁၉၇၁ နွင့္ ၁၉၉၉ တို့တြင္ စစ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ အိႏိၵယသည္ ဘက္မလိုက္လႈပ္ရွားမႈနွင့္ ကုလသမဂၢ (ျဗိတိသွ် အိႏိၵယအျဖစ္) ကို စတင္ တည္ေထာင္သူမ်ားတြင္ ပါဝင္သည္။ ၁၉၇၄ တြင္ အိႏိၵယသည္ ေျမေအာက္ ႏ်ဴးကလီးယား စမ္းသမ္မႈကို ျပဳလုပ္ခဲ့ျပီး ၁၉၉၈ ခုနွစ္တြင္ ေနာက္ထပ္စမ္းသပ္မႈ ၅ ၾကိမ္ျပဳလုပ္ခဲ့ျပီး အိႏိၵၵိယကို ႏ်ဴးကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္ေသာ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံ ျဖစ္လာေစခဲ့သည္။ ၁၉၉၁ ခုနွစ္မွ စတင္၍ အၾကီးအက်ယ္ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သျဖင့္ အိႏိၵယနိုင္ငံကို ကမၻာေပၚတြင္ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈ အျမန္ဆံုး နိုင္ငံမ်ားတြင္ အပါအဝင္ျဖစ္ေအာင္ တြန္းပို႔ခဲ့ျပီး ကမၻာလံုးဆိုင္ရာနွင့္ ေဒသဆိုင္ရာ ဩဇာ အာဏာရိွေသာ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံ ျဖစ္လာေစခဲ့သည္။
အစိုးရ - အႀကီးဆံုးေသာ ဒီမုိကေရစီ
ကမၻာေပၚတြင္ အရွည္ဆံုးနွင့္ အေသးစိတ္အက်ဆံုးေသာ အိႏိၵယနိုင္ငံ၏ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒသည္ ၁၉၅၀ ခုနွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂၆ ရက္တြင္ စတင္ အသက္ဝင္ခဲ့သည္။ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ၏ အဖြင့္တြင္ အိႏိၵၵိယနိုင္ငံအား အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာရိွေသာ လက္ေတြ႔ဆန္ေသာ ဆိုရွယ္လစ္ ဒီမိုကေရစီ သမၼတနိုင္ငံအျဖစ္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားသည္။ အိႏိၵယတြင္ ၿဗိတိသွ် ဝက္မင္စတာစတိုင္လ္ ပါလီမန္စနစ္က်င့္သံုးျပီး ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ ၂ ခုရိွသည္။ အစိုးရအဖဲြ႔အစည္းမွာ ဖက္ဒရယ္ဆန္ဆန္ ဖဲြ႔စည္းထားျပီး ဗဟိုအစိုးရမွ ခု်ပ္ကိုင္မႈအားေကာင္း၍ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ား၏ အာဏာမွာ ေလ်ာ့ရဲသည္။ သို့ေသာ္ ၁၉၉၀ ခုနွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ နိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးနွင့္ လူမႈေရး ေျပာင္းလဲမႈမ်ားေၾကာင့္ ဖက္ဒရယ္ ဒီမုိကေရစီနစ္အျဖစ္ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာခဲ့သည္။
သမၼတသည္ နိုင္ငံေတာ္၏ အၾကီးအကဲျဖစ္၍ မဲဆႏၵနယ္မ်ားမွ သြယ္ဝိုက္ေသာ နည္းျဖင့္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမာက္ျပီး သက္တမ္းမွာ ၅ နွစ္ ျဖစ္သည္။ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္မွာ အစိုးရအဖဲြ႔၏ အႀကီးအကဲျဖစ္ျပီး အုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာ အာဏာအမ်ားစုကို က်င့္သံုးသည္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္သည္ သမၼတနွင့္ ညီလာခံမွ ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္သူ ျဖစ္ျပီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္တြင္ ေနရာ အမ်ားစုရယူထားေသာ ပါတီ သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံေရးမဟာမိတ္ အစုအဖဲြ႔မ်ားမွ ေထာက္ခံသူျဖစ္သည္။
အိႏိၵယ၏ ဥပေဒျပဳ အဖဲြ႔အစည္းမွာ ပါလီမန္နွစ္ခု ပါဝင္ျပီး အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ ရာဂ်ာဆာဘ (နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီ) ျဖစ္ျပီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာ ေလာ့ဆာဘ (ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္) ျဖစ္သည္။ ရာဂ်ာဆာဘသည္ အမတ္ ၂၄၅ ေယာက္ရိွသည့္ အျမဲတမ္း အစုအဖဲြ႔ျဖစ္ျပီး ၆ နွစ္တစ္ၾကိမ္ ေျပာင္းလဲသည္။ အမ်ားစုမွာ ျပည္နယ္နွင့္ ေဒသဆိုင္ရာ ဥပေဒျပဳ အဖဲြ႔အစည္းမ်ားမွ လူဦးေရ အခ်ဳိးနွင့္ အညီ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ေလာ့ဆာဘ၏ အမတ္ ၅၄၅ ေယာက္အတြင္းမွ ၅၄၃ ေယာက္မွာ သီးသန္႔ နယ္ေျမေဒသတစ္ခုစီအတြက္ လူၾကိဳက္မ်ားမႈေပၚ မူတည္သည့္ မဲဆႏၵျဖင့္ တိုက္ရိုက္ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားျခင္း ျဖစ္ျပီး ၅ နွစ္ သက္တမ္းရိွသည္။ အျခားအမတ္ ၂ ေယာက္ကို အင္ဂလို အင္ဒီးယန္း အသိုင္းအဝိုင္းတြင္းမွ သမၼတက တိုက္ရိုက္ေရြးခ်ယ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ သမၼတအေနနွင့္ ထိုအသိုင္းအဝိုင္းကို လံုေလာက္ေသာ ကိုယ္စားျပဳမႈ မရိွဆိုသည့္ ယူဆသည့္ အခိ်န္တြင္ ျဖစ္သည္။
အမႈေဆာင္ အဖဲြ႔တြင္ ပါဝင္သူမ်ားမွာ သမၼတ၊ ဒုတိယသမၼတနွင့္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္ေသာဝန္ၾကီးမ်ား ေကာင္စီ (ကက္ဘိနက္သည္ ထိုအဖဲြ႔အတြင္းမွ အမႈေဆာင္ေကာ္မတီ ျဖစ္သည္။) ျဖစ္သည္။ ဝန္ၾကီး ဌာနတစ္ခုကို အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ မည္သည့္ဝန္ၾကီးမဆို ပါလီမန္ ၂ ခုအတြင္း တစ္ခုခုမွ အမတ္ျဖစ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ အိႏိၵယပါလီမန္စနစ္တြင္ အမႈေဆာင္သည္ ဥပေဒျပဳအဖဲြ႔၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္ျပီး ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္နွင့္ သူ၏ ေကာင္စီသည္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အတြက္ တိုက္ရိုက္တာဝန္ရိွသည္။
အိႏိၵယတြင္ အလႊာ ၃ လႊာ ရိွေသာ တရားစီရင္ေရး စနစ္ရိွျပီး အိႏိၵယနိုင္ငံ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္ေသာ ဗဟိုတရားရံုးခ်ဳပ္၊ အဆင့္ျမင့္တရားရံုး ၂၁ ရံုးနွင့္ သာမန္ တရားရံုး အေျမာက္အမ်ား ပါဝင္သည္။ ဗဟိုတရားရံုးခ်ဳပ္သည္ အေျခခံ အခြင့္အေရးနွင့္ ဆိုင္ေသာ အမႈမ်ား၊ ျပည္နယ္အခ်င္းခ်င္းနွင့္ ျပည္နယ္နွင့္ ဗဟိုအစိုးရတို့ အျငင္းပြားမႈ စသည္တို႔ကို ပထမအၾကိမ္ ၾကားနာပိုင္ခြင္ ့ရိွသည္။ တရားစီရင္ေရး စနစ္သည္ မီွခိုမႈကင္းမဲ့သည့္ လြတ္လပ္ေသာ စနစ္ျဖစ္ျပီး ဥပေဒထုတ္ျပန္ရန္နွင့္ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ခ်ဳိးေဖာက္သည့္ ျပည္ေထာင္စုနွင့္ ျပည္နယ္ဥပေဒမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ရန္ အခြင့္အာဏာရိွသည္။ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ေနာက္ဆံုး အျငင္းပြားနိုင္သည့္ ေနရာကို ယူထားျခင္းသည္ ဗဟိုတရားရံုးခ်ဳပ္၏ အေရးအပါဆံုး လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားတြင္ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သည္။
ႏုိင္ငံေရး
အိႏိၵယနိုင္ငံတြင္ ျပည္နယ္ ၂၈ ခုနွင့္ ျပည္ေထာင္စု နယ္ေျမ ၇ ခု ရိွသည္။ ျပည္နယ္အားလံုးနွင့္ ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမ ၂ ခု ျဖစ္ၾကေသာ ပူဒုခ်ယ္ရီနွင့္ ေဒလီအမ်ဳိးသားျမိဳ႕ေတာ္နယ္ေျမတို႔တြင္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားေသာ လႊတ္ေတာ္ ရိွၿပီး အစိုးရမွာ ဝက္မင္စတာ ပံုစံျဖင့္ ဖဲြ႔စည္းထားသည္။ အျခားေသာ ျပည္ေထာင္စု နယ္ေျမ ၅ ခုမွာ ဗဟိုမွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးမ်ား ခန္႔အပ္၍ တိုက္ရိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္သည္။ ၁၉၅၆ ခုနွစ္ ျပည္နယ္မ်ား ျပန္လည္စီမံေရး ဥပေဒအရ ျပည္နယ္မ်ားကို ေျပာဆိုသည့္ ဘာသာစကားေပၚတြင္ မူတည္၍ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။
အိႏၵိယသည္ ဖက္ဒရယ္အစိုးရ တစ္ခုအေနျဖင့္ ၾကည့္မည္ဆိုပါက ကမၻာေပၚတြင္ လူဦးေရ အမ်ားဆံုးေသာ ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံျဖစ္သည္။ အိႏိၵယနိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ သမိုင္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ဖက္ဒရယ္အစိုးရကို အိႏိၵယ အမ်ဳိးသားကြန္ဂရက္မွ ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။ ျပည္နယ္တြင္း နိုင္ငံေရးမ်ားကို အိုင္အင္န္စီ (INC)၊ ဘာရာတီရာ ဂ်နာတာ ပါတီ (Bharatiya Janata Party(BJP))၊ အိႏိၵယ မာခ္စ္ ကြန္ျမူနစ္ပါတီ (CPI(M)) နွင့္ အျခားေဒသခံပါတီမ်ား အပါအဝင္ အခ်ဳိ႕ေသာ အမ်ဳိးသားပါတီမ်ားမွ လႊမ္းမိုးထားသည္။ ၁၉၅၀ ခုနွစ္မွ ၁၉၉၀ ခုနွစ္အတြင္း တိုေတာင္းေသာ အခိ်န္ကာလ ၂ ခု မွလဲြ၍ အိုင္အင္န္စီသည္ ပါလီမန္တြင္ ေနရာအမ်ားစုကို ရရိွခဲ့သည္။ အိုင္အင္န္စီ အာဏာလက္လႊတ္လိုက္ရေသာ အခိ်န္ကာလမွာ ၁၉၇၇ မွ ၁၉၈၀ အတြင္းျဖစ္ျပီး ဝန္ၾကီးခု်ပ္ အင္ဒရီယာ ဂႏိၵ၏ အေရးေပၚေၾကျငာခ်က္ကို ျပည္သူတို႔က မေက်နပ္၍ ဂ်နာတာပါတီမွ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အနိုင္ရရိွခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ၁၉၈၉ ခုနွစ္တြင္ ဂ်နာတာဒယ္ ပါတီမွဦးေဆာင္ေသာ အမို်းသား ညြန္႔ေပါင္းတပ္ဦးနွင့္ လက္ဝဲညြန္႔ေပါင္း တပ္ဦးတို့ မဟာမိတ္ျပဳထားေသာ အဖဲြ႔မွ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အနိုင္ရခဲ့ေသာ္လည္း အာဏာကို ၂ နွစ္မွ်သာ ခု်ပ္ကိုင္နိုင္ခဲ့သည္။
၁၉၉၆-၁၉၉၈ ခုနွစ္မ်ားတြင္ ဖက္ဒရယ္အစိုးရအဖဲြ့အတြင္းတြင္ မေက်လည္မႈမ်ား ရိွခဲ့ျပီး သက္တမ္းတိုေတာင္းေသာ မဟာမိတ္အဖဲြ႔အခ်ဳိ႕ အာဏာကို ထိန္းခု်ပ္ခဲ့သည္။ ဘီေဂ်ပီသည္ ၁၉၉၆ ခုနွစ္အတြင္း အစိုးရအဖဲြ႔ကို ခဏတာမွ် ဖဲြ႔စည္းခဲ့ၿပီး ထို႔ေနာက္တြင္ ညီညြတ္ေသာ ညြန္႔ေပါင္းတပ္ဦးမ်ား (United Front coalition) မွ ဆက္ခံခဲ့သည္။ ၁၉၉၈ ခုနွစ္တြင္ ဘီေဂ်ပီသည္ ေဒသခံပါတီအခ်ဳိ႕နွင့္ ေပါင္းစည္း၍ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကရက္တစ္မဟာမိတ္မ်ားအဖဲြ႔ (National Democratic Alliance (NDA)) ကိုဖဲြ႔စည္းခဲ့ျပီး ပထမဆံုး ၅ နွစ္အျပည့္ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ ကြန္ဂရက္စ္ မဟုတ္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႔ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၂၀၀၄ ခုနွစ္ အိႏိၵယေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အိုင္အင္န္စီမွ ေလာ့ဆာဘ၏ အမတ္ေနရာ အမ်ားစုကို ေရြးေကာက္ျခင္းခံရျပီး ညီညြတ္ေသာ တိုးတက္ေရး မဟာမိတ္မ်ား (United Progressive Alliance (UPA)) ဟု အမည္ရသည့္ ညြန္႔ေပါင္း အဖဲြ႔ျဖင့္ အစိုးရတစ္ခုကို ဖဲြ႔စည္းနိုင္ခဲ့ျပီး လက္ဝဲဝါဒသို႔ ယိမ္းေသာ ပါတီမ်ားနွင့္ ဘီေဂ်ပီကို ဆန္႔က်င္သူမ်ားက ေထာက္ခံ အားေပးခဲ့သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အတုယူစရာ… တစ္ခုတည္းေသာ ပံုစံလား
သတင္းစာဆရာႏွင့္ ျမန္မာ့နုိင္ငံေရးသုေတသီတစ္ဦးျဖစ္သူ ဘာေတးလင့္တနာမွ ေမလ၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ထုတ္ ဧရာ၀တီမဂၢဇင္းပါ သင့္ေလ်ာ္မည့္ ဖက္ဒရယ္ပံုစံကို ရွာေဖြျခင္း ေဆာင္းပါးတြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံ၏ ႏုိင္ငံေရးစနစ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အဓိက အတုယူစရာ အေနျဖင့္ တင္ျပေဆြးေႏြးထားပါသည္။
“... ဤသို႔ဆိုပါလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတုယူ လိုက္နာႏိုင္မည့္ ေအာင္ျမင္ေသာ ပံုစံတခု ရွိႏိုင္ပါမည္လား။ အိႏၵိယတခုထဲသာ ရွိမည္ဟု ယူဆရပါသည္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု၊ ဖက္ဒရယ္၀ါဒ စသည္ျဖင့္ ရည္ညႊန္းေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိေသာ္လည္း ျပည္နယ္ ၂၈ ခုႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမ ၇ ခုရွိေသာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ အေျခခံ ဖြဲ႔စည္း တည္ေဆာက္ပံုသည္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ ျဖစ္သည္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုတြင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ား အတြက္ ဥပေဒျပဳရန္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားသို႔ အခြင့္အာဏာေပးေသာ စာရင္း ၃ ခု ပါ၀င္သည္။ ဥပမာျပရလွ်င္ ျပည္နယ္တိုင္း၌ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားသည့္ ဥပေဒျပဳ အဖြဲ႔အစည္းရွိၿပီး ကိုယ္ပိုင္ ႐ံုးသံုးဘာသာစကားႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ရဲတပ္ဖြဲ႔ ရွိသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ကာကြယ္ေရးသည္ ဗဟို အစိုးရ၏ တာ၀န္ျဖစ္သည္။ အိႏၵိယ စစ္တပ္တြင္ တိုင္းရင္းသား တပ္ဖြဲ႔မ်ားရွိေသာ္လည္း ဖက္ဒရယ္စစ္တပ္ မဟုတ္ပါ။ အားလံုးက ဗဟို၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ရွိေနသည္။ အျခားပံုစံမ်ားက အလုပ္ျဖစ္မည္ မဟုတ္ပါ။ တတိယစာရင္းတြင္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျပည္နယ္ ၂ ခုလံုးက ဥပေဒျပဳႏိုင္သည့္ အေၾကာင္းကိစၥမ်ား ပါ၀င္သည္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ျပည္တြင္း လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း အေတာ္ေလး ဟန္ခ်က္မွ်တ၍ အလုပ္ျဖစ္ပါသည္။ ဆိုဗီယက္ႏွင့္ ယူဂိုဆလားဗီးယားတို႔ကဲ့သို႔ ၿပိဳကြဲသြားခဲ့ျခင္း မရွိသလို ဘယ္လ္ဂ်ီယံ ႏိုင္ငံကဲ့သို႔ အလုပ္မတြင္ျခင္းမ်ိဳးလည္း မရွိပါ။
သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံက အိႏၵိယပံုစံကို လိုက္မည္ဆိုလွ်င္ ႀကံဳလာမည့္ ျပႆနာမ်ားအတြက္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစု တခုတည္းသာ ေနထိုင္သည့္ ျပည္နယ္ သို႔မဟုတ္ တိုင္းေဒသ မရွိပါ။ ကခ်င္ျပည္နယ္မွ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ကခ်င္တိုင္းရင္းသားမ်ားၾကား အုပ္စုကြဲျပားမႈမ်ား ရွိေနသည္။ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္လည္း ၁၉၅၀ ႏွစ္မ်ားအတြင္းတြင္ ပအို႔၀္ တိုင္းရင္းသားတို႔၏ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္မႈ ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ ပအို႔၀္ တိုင္းရင္းသားတို႔က ဗဟိုအစိုးရကို ေတာ္လွန္ၾကျခင္း မဟုတ္ေသာ္လည္း ၎တို႔ကို လႊမ္းမိုးထားသည့္ ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ားကို အာခံ ဖီဆန္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ရွမ္းျပည္နယ္၏ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ အေရွ႕ပိုင္းတြင္ လႈပ္ရွားေနေသာ ‘၀’ ျပည္ ေသြးစည္း ညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ကလည္း သူတို႔လူမ်ိဳးမ်ား အတြက္ သီးျခားျပည္နယ္ လိုခ်င္ေနသည္။ မြန္ျပည္နယ္ တခုလည္း ရွိေသးသည္။ မြန္ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစု အမ်ားအျပားႏွင့္ ေရာေႏွာေနထိုင္မႈ အမ်ားဆံုးရွိသည္ဟု ယူဆႏိုင္ပါသည္။ ...“

(...သင့္ေလ်ာ္မည့္ ဖက္ဒရယ္ပံုစံရွာေဖြျခင္း… ဘာေတးလင့္တနာ၊ ဧရာ၀တီမဂၢဇင္း၊ May 2014)

ပညာေရးက႑ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီပညာေရးစံႏႈန္းမ်ား၊ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမ်ားအတြက္လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔၏ အိမ္နီးနားခ်င္း အိႏိၵယႏုိင္ငံ၏ အမ်ဳိးသားပညာေရးစနစ္မွ အတုယူစရာမ်ားစြာ ရွိေနပါသည္။
ေရွးယခင္အိႏိၵယပညာေရး
ေရွးယခင္ကာလမ်ားတြင္ Gurukula စနစ္ဟူ၍ ေခၚဆိုသည့္ ပညာေရးကို က်င့္သံုးခံၾကသည္။ အတတ္ပညာရပ္မ်ားကို သင္ယူဆည္းပူးလိုသူတို႔သည္ ဂုရု Guru ဟုေခၚသည့္ ဆရာႀကီးထံပါးတြင္ ခ်ည္းကပ္၍ ေတာင္းပန္ရသည္။ လက္ခံခဲ့ပါက ဂုရုထံပါးတြင္ ခိုလံႈေနထိုင္ၿပီး အိမ္မႈကိစၥ၊ ေက်ာင္းကိစၥမ်ားကို ကူညီ လုပ္ေဆာင္ေပးရသည္။ ဆရာ-တပည့္ဆက္ဆံေရး ခုိင္ၿမဲေစသည္ဟု ဆုိႏုိင္မည္။ ကေလးငယ္အေနျဖင့္ တတ္ေျမာက္သင့္ေသာ အိမ္မႈကိစၥမ်ားအပါအ၀င္ သကၠရိုက္ ဘာသာစကားႏွင့္ ေ၀ဒက်မ္းစာမ်ားကို ဆည္းပူးၾကရသည္။ ဂဏာန္းသခ်ၤာႏွင့္ သဘာ၀တၱပညာတို႔ကိုလည္း ေလ့လာၾကသည္။ ေနထိုင္သင္ၾကားလိုသမွ် အခ်ိန္အထိျဖစ္ေစ၊ ဂုရုႀကီးက ပညာျပည့္စံုကံုလံုၿပီဟူ၍ ဆံုးျဖတ္ေပးသည့္ အခ်ိန္ကာလအထိျဖစ္ေစ အတူတကြ ေနထိုင္ရင္း ပညာသင္ၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ လူ႔ဘ၀ႏွင့္ သဘာ၀တရားတို႔ႏွင့္ နီးကပ္စြာ ေနထိုင္ရင္း ဘ၀ႏွင့္ သဘာ၀တရားထဲမွ အခ်င္းအရာတို႔မွာ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းျဖစ္သည္။ ဖတ္စာအုပ္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားကို အလြတ္က်က္မွတ္ျခင္းတို႔ သက္သက္သာလွ်င္ မဟုတ္ခဲ့ပါ။
ေခတ္သစ္အိႏၵိယ ပညာေရး (ၿဗိတိသွ် ကိုလိုနီေခတ္)
ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕လက္ေအာက္ က်ေရာက္ခဲ့သည့္ ၁၈၃၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားတြင္ ၿဗိတိသွ် အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ႏွင့္အတူ ေခတ္သစ္အိႏၵိယ ပညာေရးကို ဘုရင္ခံ ေလာ့ဒ္ ေသာမတ္စ္ဘာဘင္တန္ မက္ေကာေလးက စတင္မိတ္ဆက္ခဲ့သည္။ အဂၤလိပ္စာ အပါအ၀င္ “ေခတ္မီ” ဘာသာရပ္မ်ားဟု သတ္မွတ္ထားေသာ သိပၸံ၊ သခ်ၤာတို႔ကိုသာ ဦးစားေပးခဲ့သည္။ ဒႆနပညာႏွင့္ သဘာ၀တၱတို႔ကို မလိုအပ္ဟု သတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ စာသင္ခန္းအတြင္းသာ သင္ၾကားျခင္းျဖစ္ၿပီး သဘာ၀တရားႏွင့္ ကင္းေ၀းခဲ့ၾကရေတာ့သည္။ ဆရာ-တပည့္ ဆက္ဆံေရး ေရွးအစဥ္အလာလည္း ကြယ္ေပ်ာက္ခဲ့သည္။
၁၉၂၁ ခုႏွစ္တြင္ ဥတၱာပရာေဒ့ရွ္ျပည္နယ္ အထက္တန္းေက်ာင္း ဘုတ္အဖြဲ႔ Th Uttar Pradesh Board and Intermediate Education ႏွင့္ အင္တာမီဒီယိတ္ ပညာေရးဌာနကို စတင္တည္ေထာင္ျခင္းမွာ အိႏိၵယႏုိင္ငံ၏ အစိုးရပညာေရး အဦးအစဟု ဆိုရမည္။ ရာဇပုတၱနာ၊ ဗဟိုေဒသ၊ ဂြာလီယိုနယ္ေျမမ်ားကိုလည္း ပညာေရးဆုိင္ရာ စီမံခန္႔ခြဲခဲ့သည္။ တျဖည္းျဖည္းျဖင့္ အျခားျပည္နယ္မ်ားတြင္လည္း ဆက္လက္ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ေနာက္ပိုင္း ၁၉၅၂ ခုႏွစ္တြင္ ပညာေရးဘုတ္အဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ျပင္ဆင္ေရးဆြဲခဲ့ၿပီး အထက္တန္းပညာေရး ဗဟိုဘုတ္အဖြဲ႔ Central Board of Secondary Education (CBSE) ဟု အမည္ေျပာင္းလဲ ေခၚေ၀ၚခဲ့သည္။ ၿမိဳ႕ေတာ္ နယူးေဒလီရွိ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားအားလံုးႏွင့္ အခ်ဳိ႕ေသာ ျပည္နယ္မ်ားရွိ ေက်ာင္းမ်ားကို ဤ ဘုတ္အဖြဲ႔အသစ္ စတင္အုပ္ခ်ဳပ္သည္။ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း၊ ဖတ္စာအုပ္မ်ား၊ စာေမးပြဲစနစ္ စသည့္ ပညာေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို CBSE ဘုတ္အဖြဲ႔က တာ၀န္ယူသည္။ ယေန႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္လည္း ေက်ာင္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို ဗဟို CBSE ဘုတ္အဖြဲ႔ႏွင့္ တြဲဖက္ တည္ေထာင္ထားသည္။ အာဖဂန္မွသည္ ဇင္ဘာေဘြႏုိင္ငံမ်ားအထိလည္း စာသင္ေက်ာင္းမ်ားကို တြဲဖက္ထားသည္။
လြတ္လပ္စ အိႏၵိယႏုိင္ငံသစ္၏ ပညာေရးတြင္ အသက္ ၆ ႏွစ္မွ ၁၄ ႏွစ္အထိ ကေလးငယ္တုိင္း မသင္မေနရ အခမဲ့ပညာေရးစနစ္ (Universial and compulsory education) ကို အိပ္မက္အျဖစ္ ေမွ်ာ္မွန္းထားရွိခဲ့သည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု၏ အခန္း ၄၅ တြင္ ထည့္သြင္းထားရွိခဲ့သည္။ လြတ္လပ္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ၾကာျမင့္လာခဲ့သည့္ ၂၁ ရာစု ယေန႔အခ်ိန္အထိ ဤေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မွာ အလွမ္းေ၀းေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။  သို႔ေသာ္ လက္ရွိ အိႏိၵယအစိုးရက အေျခခံ မူလတန္းပညာေရးကို အေရးႀကီး လုပ္ငန္းစဥ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားရွိၿပီး “အေျခခံအခြင့္အေရး” တစ္ရပ္အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံသားအားလံုးအတြက္ ျပဌာန္းလုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္လာေနျခင္းႏွင့္ ၂၁ ရာစု နည္းပညာကမၻာႀကီးက ေတာင္းဆိုေနသည့္ ပညာတတ္ ကၽြမ္းက်င္လုပ္သားထု လိုအပ္ခ်က္ ကြက္လပ္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏုိင္ရန္ကလည္း အစိုးရအတြက္ တြန္းအားတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံ၀င္ေငြ ဂ်ီဒီပီ၏ ၃ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ်သာ ပညာေရးဘတ္ဂ်က္အျဖစ္ ထည့္သြင္း အသံုးျပဳျခင္းအေပၚမွာလည္း ေ၀ဖန္မႈမ်ားစြာ ရွိေနသည္။
ျပည္နယ္အေျချပဳ ေက်ာငး္ပညာေရး စနစ္
ျပည္နယ္ ၂၈ ျပည္နယ္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအထူးနယ္ေျမ ၇ ခုျဖင့္ ပုိင္းျခားဖြဲ႔စည္းထားသည္။ ျပည္နယ္မ်ားကို ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားေသာ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားက အုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး ျပည္ေထာင္စု အထူးနယ္ေျမမ်ားကို ဗဟုိအစိုးရက တုိက္ရိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္သည္။ သမၼတ ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဳးမ်ား ထားရွိသည္။ လြတ္လပ္စဥ္က ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒအရ ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္မွာ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားတြင္သာ လံုးလံုးလ်ားလ်ား တာ၀န္ရွိသည္။ ျပည္နယ္မ်ားက ပညာေရးမူ၀ါဒမ်ားကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ခ်မွတ္ က်င့္သံုးပုိ္င္ခြင့္ အျပည့္အ၀ ရွိသည္။ အိႏၵိယအစိုးရ၏ ပညာေရးတာ၀န္ကို အဆင့္ျမင့္ပညာေရး မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ျခင္းႏွင့္ ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းတို႔အတြက္သာ ကန္႔သတ္ထားရွိခဲ့သည္။ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံု ျပင္ဆင္ေရးဆဲြသည့္အခါတြင္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရ၏ အျခားအာဏာမ်ား concurrent list အတြင္း ပညာေရးက႑ကိုလည္း ထည့္သြင္းခဲ့ပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ပညာေရးမူ၀ါဒမ်ားႏွင့္ အစီအစဥ္မ်ားကို အမ်ဳိးသားအဆင့္အတြက္ ဗဟို အစိုးရက ခ်မွတ္ေရးဆြဲၿပီး ျပည္နယ္မ်ားက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ အေကာက္အထည္ ေဖၚေဆာင္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အခါအားေလ်ာ္စြာ အမ်ဳိးသားအဆင့္ မူ၀ါဒမ်ားကို ခ်မွတ္ေပးသည္။ ဗဟုိအစိုးရ ပညာေရးအႀကံေပးဘုတ္အဖြဲ႔ The Central Advisory Board of Education CABE ကို ၁၉၃၅ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး ယေန႔အခ်ိန္အထိ ပညာေရးမူ၀ါဒမ်ားႏွင့္ အစီအစဥ္မ်ားကို ခ်မွတ္ျခင္း၊ ႀကီးႀကပ္ျခင္းတို႔ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိသည္။
အမ်ဳိးသားအဆင့္ ပညာေရးမူ၀ါဒမ်ားႏွင့္ အစီအစဥ္မ်ားကို ခ်မွတ္ေရးဆြဲရန္အတြက္ ပညာေရးသုေတသနႏွင့္ ေလ့က်င့္ေရးအမ်ဳိးသားေကာင္စီ National Council for Education Research and Training NCERT ကို တည္ေထာင္ထားရွိသည္။ အမ်ဳိးသားသင္ရိုးညႊန္းတမ္း စံႏႈန္းမ်ား မူေဘာင္ National Curriculum Framework ကို ျပဳစုေရးဆြဲသည္။ ျပည္နယ္မ်ားတြင္လည္း NCERT ၏ မူ၀ါဒမ်ား၊ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားႏွင့္ တြဲဖက္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္ State Council for Education Research and Training SCERT ျပည္နယ္ပညာေရးေကာင္စီကို ဖြဲ႔စည္း ထားရွိသည္။ ဤအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ပညာေရးနည္းဗ်ဴဟာမ်ား၊ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း၊ သင္ၾကားေရးအစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ ပညာရည္တိုးတက္မႈကို တုိင္းတာစစ္ေဆးေသာ နည္းလမ္းမ်ားကို ျပည္နယ္ပညာေရးဌာနမ်ားအတြက္ ေရးဆြဲ ခ်မွတ္ေပးရသည္။ ျပည္နယ္ SCERT ေကာင္စီမ်ားက ဗဟို NCERT က ခ်မွတ္ေရးဆြဲျပဌာန္းေပးေသာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ လမ္းညႊန္ခ်က္တို႔ကို အေျခခံလ်က္ လုပ္ေဆာင္ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ျပည္နယ္မ်ားက မိမိတို႔ ပညာေရးစနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရာတြင္ လြတ္လပ္မႈ အျပည္အ၀ ရွိေနပါသည္။
၁၉၈၆ ခုႏွစ္က ျပဌာန္းခဲ့ေသာ အမ်ဳိးသားပညာေရးမူ၀ါဒ The National Policy of Education ႏွင့္ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္ ခ်မွတ္ေရးဆြဲခဲ့သည့္ လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ျခင္း အစီအစဥ္ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား Programme of Action POA တို႔က ၁၄ ႏွစ္ ေအာက္ကေလးငယ္တုိင္း အရည္အေသြး ျပည့္မီေသာ မသင္မေနရ ပညာေရးစနစ္ကို ၂၁ ရာစု မ၀င္မီ စတင္က်င့္သံုးရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားရွိခဲ့သည္။ အမ်ဳိးသား၀င္ေငြ၏ ၆ ရာခုိင္ႏႈန္းကို အစိုးရက ပညာေရးဘတ္ဂ်က္အျဖစ္ တုိးျမႇင့္ေပးခဲ့ၿပီး ထက္၀က္ခန္႔ကို အေျခခံ မူလတန္းပညာေရးအတြက္ သံုးစြဲရန္ လ်ာထားခဲ့သည္။
ပညာေရးအတန္းသတ္မွတ္ခ်က္
ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္တြင္ အဆင့္ ၄ ဆင့္ သတ္မွတ္ထားသည္။ အသက္ ၆ ႏွစ္မွ ၁၀ ႏွစ္အထိကို မူလတန္းေအာက္ဆင့္ lower primary, အသက္ ၁၁ ႏွစ္ႏွင့္ ၁၂ ႏွစ္ကို မူလတန္း အထက္ဆင့္ upper primary, အသက္ ၁၃ ႏွစ္မွ ၁၅ ႏွစ္အထိကုိ အထက္တန္းေအာက္ဆင့္  secondary ႏွင့္ အသက္ ၁၇ ႏွစ္ႏွင့္ ၁၈ ႏွစ္ကို အေျခခံပညာ အထက္တန္း အထက္ဆင့္ higher secondary တို႔အေနျဖင့္ ခြဲျခား သတ္မွတ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ မူလတန္းေအာက္ဆင့္တြင္ အတန္း ၅ တန္း ခြဲျခားထားၿပီး မူလတန္းအထက္ဆင့္တြင္ အတန္း ၂ တန္းရွိသည္။ အထက္တန္းအဆင့္တြင္ ၃ တန္းရွိသည္။ အထက္တန္းအထက္ဆင့္ senior secondary တြင္ ၂ တန္း ျဖစ္သည္။ ေဒသအလိုက္ မိခင္ဘာသာစကား၊ တုိင္းရင္းသား ဘာသာစကားတို႔မွလြဲ၍ တူညီေသာ သင္ရိုးညႊြန္းတမ္း စံႏႈန္းမ်ားကို ေလ့လာသင္ၾကားၾကသည္။ အထက္တန္းအဆင့္ ၁၀ တန္းအထိ ျဖစ္သည္။ အထက္တန္းအထက္ဆင့္ ၁၁ တန္းႏွင့္ ၁၂ တန္းတို႔တြင္မူ လမ္းသြယ္လမ္းေျပာင္းနွင့္ တကၠသုိလ္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရးအတြက္ အေျခခံ သင္ရိုးတြဲမ်ားမွာ အတြဲမ်ားစြာ ထားရွိသည္။
၃ ဘာသာ ပညာေရးစနစ္
တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ကေလးတုိင္း ဘာသာစကား သံုးမ်ဳိးကို မသင္မေနရ ေလ့လာခြင့္ ရၾကသည္။ အဂၤလိပ္စာ၊ ဟင္ဒီဘာသာႏွင့္ မိခင္ဘာသာစကားတို႔ျဖစ္သည္။ ဟင္ဒီဘာသာစကားက မိခင္ဘာသာစကားျဖစ္ပါမူ အျခားေသာ ဘာသာစကားတစ္ခုခုကို ေလ့လာခြင့္ ရွိသည္။ ဤသည္မွာ ၃ ဘာသာသင္ၾကားေရး စံႏႈန္းႏွင္ မူ၀ါဒအရႏွင့္ ကေလးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ မ်ားစြာ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာျဖစ္သည္။ အဓိက သင္ၾကားမႈ မ႑ိဳင္ဘာသာစကား medium of instruction မွာ အဂၤလိပ္စာျဖစ္သည္။ လူမႈေရးဘာသာ (သမိုင္း၊ ပထ၀ီ၀င္၊ ျပည္သူ႔နီတိ) ကို ဟင္ဒီဘာသာစကားျဖင့္ သင္ၾကားသည္။
ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ ေက်ာင္းအမ်ဳိးအစား လမ္းသြယ္ ၃ မ်ဳးိ ထားရွိသည္။ ၂ မ်ဳးိကုိ အမ်ဳိးသားအဆင့္တြင္ စီမံခန္႔ခြဲသည္။ ျပည္နယ္မ်ားသို႔ အၿမဲတမ္း ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ၾကရေသာ ဗဟုိအစိုးရ၏ ၀န္ထမ္းသားသမီးမ်ားအတြက္ တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ဗဟိုအစိုးရ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား Kendriya Vidyalayas ကို ၿမိဳ႕ႀကီးတိုင္းတြင္ တည္ေထာင္ဖြင့္လွစ္ထားရွိသည္။ သင္ၾကားေရးအစီအစဥ္ႏွင့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း တူညီသည့္အတြက္ ၀န္ထမ္းသားသမီးမ်ား၏ ေက်ာင္းေျပာင္းေရႊ႕ေရးကိစၥ အဆင္ေျပလွသည္။ ေနရာက်န္ရွိပါက ျပည္နယ္အတြင္းရွိ အျခားကေလးမ်ားကိုလည္း တက္ေရာက္ခြင့္ျပဳထားသည္။ ဗဟိုပညာေရးေကာင္စီ NCERT က ထုတ္ေ၀ျပဌာန္းထားေသာ ဖတ္စာအုပ္ႏွင့္ သင္ရိုးကို အသံုးျပဳၾကသည္။ ဤအစိုးရေက်ာင္းမ်ားအျပင္ ျပည္နယ္တုိင္းတြင္ ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ားလည္း ရွိသည္။ ျပည္နယ္သင္ရိုးညႊန္းတမ္း CBSE ဖတ္စာအုပ္မ်ားႏွင့္ အျခားသင္ၾကားေရး လမ္းညႊန္အမ်ဳိးမ်ုဳးိကုိ မိမိတို႔ ေက်ာင္းအလိုက္ ေရြးခ်ယ္ သံုးစြဲခြင့္ ရွိၾကသည္။ မူလတန္းအဆင့္မ်ားအတြက္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိသည္။ အျခားႏုိင္ငံ ၂၁ ႏုိင္ငံတြင္လည္း CBSE ဖတ္စာအုပ္ အသံုးျပဳေသာ စာသင္ေက်ာင္း ၁၄၁ ေက်ာင္းရွိသည္။ ယင္းႏုိင္ငံမ်ားရွိ အိႏိၵယလူမ်ဳိးမ်ားအတြက္ အဓိကျဖစ္သည္။
ဒုတိယ ေက်ာင္းအမ်ဳိးအစားမ်ားမွာ အိႏၵိယအထက္တန္းပညာေရး ေအာင္လက္မွတ္ Indian Certificate of Secondary Education ICSE ေက်ာင္းမ်ား ျဖစ္သည္။ ကင္းဘရစ္ အထက္တန္းေက်ာင္း ေအာင္လက္မွတ္ Cambridge School Cerfificate ကို အစားထုိးရန္ဟု ဆိုႏုိင္ပါသည္။ 1952 ခုႏွစ္တြင္ ပညာေရး၀န္ႀကီးျဖစ္သူ Maulana Abul Kalam Azad မွ ဦးေဆာင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ညီလာခံတြင္ အစၿပိဳးခဲ့သည္။ ကင္းဘရစ္အထက္တန္းေက်ာင္း ေအာင္လက္မွတ္ကို အိႏၵိယစနစ္ All Indian Examination ျဖင့္ အစားထုိးရန္ ညီလာခံက ရည္ရြယ္ခဲ့သည္။
၁၉၅၆ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တုိဘာလတြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ Inter-State Board for Anglo-Indian Education အင္ဂလို-အိႏၵိယ ပညာေရးအတြက္ ျပည္နယ္စံု ဘုတ္အဖြဲ႔မ်ား အစည္းအေ၀းႀကီးက အိႏၵိယအမ်ဳိးသားေကာင္စီ Indian Council ကို ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ရန္အတြက္ မူၾကမ္းေရးဆြဲခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၅၈ ခုနွစ္၊ ႏုိ၀င္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔တြင္ တရား၀င္ဖြဲ႔စည္း ႏုိင္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္တြင္ ေဒလီေက်ာင္းပညာေရးဥပေဒအရ အစိုးရစာေမးပြဲအားလံုးကို တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ရန္ ေကာင္စီအား တာ၀န္ေပးအပ္ခဲ့သည္။ ယခုအခါတြင္ အိႏိၵယတစ္ႏုိင္ငံလံုးရွိ စာသင္ေက်ာင္းအမ်ားစုႀကီးမွာ ဤေကာင္စီႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိေနသည္။ ပုဂၢလိကေက်ာင္း အမ်ားအျပားလည္း ပါ၀င္သည္။
အထက္တန္းပညာေရး ဗဟိုဘုတ္အဖြဲ႔ CBSE ႏွင့္ အိႏၵိယအထက္တန္းပညာေရး ေအာင္လက္မွတ္ ICSE ေကာင္စီမ်ားက သူတို႔ ကိုယ္ပုိင္စာေမးပြဲမ်ားကို က်င္းပေလ့ရွိသည္။ ဒသမတန္းႏွင့္ တကၠသိုလ္၀င္တန္းျဖစ္ေသာ ၁၂ တန္း စာေမးပြဲမ်ား ျဖစ္သည္။ ၁၁ တန္း၀င္ခြင့္အတြက္မွာ ဤအိႏိၵယတစ္ႏုိင္ငံလံုးဆိုင္ရာ စာေမးပြဲမ်ား၏ ရလဒ္မ်ားအရ ဆံုးျဖစ္ေလ့ရွိသည္။ ရလဒ္ေကာင္းေကာင္းႏွင့္ ေအာင္ျမင္ရန္အတြက္ ေက်ာင္းသားမ်ားမွာ ဖိအားေပးျခင္းမ်ားစြာ ခံစားၾကရသည့္အတြက္ ၁၀ တန္းျပီးဆံုးသည့္အခါအတြင္ ဤစာေမးပြဲမ်ားကို ရုတ္သိမ္းရန္ အႀကံျပဳထားၾကသည္။
သီးသန္႔ေက်ာင္းမ်ား
အထက္ပါ ေက်ာင္းအမ်ဳိးအစားမ်ားအျပင္ စီနီယာကင္းဘရစ္ခ်္ကဲ့သုိ႔ေသာ ႏုိင္ငံျခားသင္ရုိးညႊန္းတမ္းကို သင္ၾကားသည့္ ေက်ာင္းအခ်ဳိ႕လည္း ရွိေနေသးသည္။ သို႔ေသာ္ ICSE စာေမးပြဲမ်ားက အစားထိုးေပးလ်က္ရွိသည္။ အလြန္အမင္း ေစ်းႀကီးျမင့္လွသည္။ ေဘာ္ဒါေဆာင္တြင္ေနထုိင္ၿပီး ပညာသင္ယူႏုိင္ၾကသည္။ ျပည္ပေရာက္အိႏိၵယလူမ်ဳိးမ်ားက သူတို႔သားသမီးမ်ား ပညာေရးအတြက္ အားထားၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းအဂၤါစဥ္ႏွင့္ သင္ေထာက္ကူ အဆင့္ျမင့္မားသည္။ ဆရာ-တပည့္အခ်ဳိး နည္းလွသည္။ ေက်ာင္းသားလည္း အနည္းငယ္မွ်သာ ရွိတတ္သည္။ ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွ ဆရာမ်ားလည္း သင္ၾကားေပးသည္။ Dehradun နယ္ဖက္တြင္ Doon ေက်ာင္းမ်ားလည္း ရွိေသးသည္။ ေက်ာင္းသားဦးေရ အနည္းငယ္သာလက္ခံၿပီး ေက်ာင္း၀င္ခြင့္ႏွင့္ ေက်ာင္းလခမွာ အလြန္ေစ်းႀကီးလွသည္။
            အစဥ္အလာပညာေရးစနစ္အတြင္းမွ ခြဲထြက္ၿပီး သင္ၾကားေပးေနသည့္ ေက်ာင္းမ်ားလည္း ရွိေသးသည္။ Andhra Pradesh ျပည္နယ္တြင္ Rishi Valley School ကဲ့သို႔ေသာ ေက်ာင္းမ်ားမွာ အလြတ္က်က္မွတ္ေနရေသးသည့္ ပင္မပညာေရးစနစ္ႏွင့္ မတူဘဲ မြန္တက္ဆိုရီနည္းလမ္းမ်ားကဲ့သို႔ေသာ ဆန္းသစ္မႈမ်ားျဖင့္ သင္ၾကားလ်က္ရွိသည္။ ဤကဲ့သို႔ေက်ာင္းမ်ားမွာ ေစ်းအလြန္ႀကီးလွသည္။ ေက်ာင္းသားတုိင္း မိမိတုိ႔ ကိုယ္ပုိင္ ႏႈန္းထားျဖင့္ သင္ယူေလ့လာခြင့္ကို ဖန္တီးေပးထားသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ ေက်ာင္းမွ ထြက္သြားသူမ်ား၏ အနာဂတ္ဘ၀မ်ားႏွင့္ အလုပ္အကိုင္မ်ား မည္သို႔ ရွိေနမည္ကို သုေတသနျပဳလုပ္ရန္ ပညာရွင္မ်ားက စိတ္ပါ၀င္စားလ်က္ရွိသည္။
အစိုးရေက်ာင္းမ်ား
ျပည္နယ္တုိင္းတြင္ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာန ထားရွိၿပီး စာသင္ေက်ာင္း ပညာေရးစနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း၊ ဖတ္စာအုပ္မ်ား ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ျခင္း၊ စာေမးပြဲ စစ္ေဆးျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္သည္။ အထက္တြင္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည့္အတုိင္း သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမ်ား၊ သင္ယူျခင္း-သင္ၾကားျခင္း နည္းလမ္းမ်ား၊ စစ္ေဆး အကဲျဖတ္ျခင္းတို႔ကို SCERT ျပည္နယ္ပညာေရး သုေတသနႏွင့္ ေလ့က်င့္ေရးေကာင္စီက မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ SCERT ကလည္း အမ်ဳိးသားအဆင့္ ပညာေရးေကာင္စီျဖစ္ေသာ NCERT ဖက္ဒရယ္ပညာေရးဌာနက တစ္ႏုိင္ငံလံုးအတြက္ ခ်မွတ္ထားေသာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ မူေဘာင္အတြင္း အေျခခံလ်က္ ျပည္နယ္အတြက္ သင့္တင့္ေသာ မူမ်ားကို ထပ္ဆင့္ေရးဆြဲျခင္းပင္ျဖစ္သည္။
ျပည္နယ္သင္ရိုးညႊန္းတမ္းကို သင္ၾကားသည့္ ေက်ာင္းအမ်ဳိးအစား ၃ မ်ဳိးရွိသည္။ အစိုးရပုိင္ ေျမေနရာႏွင့္ ေက်ာင္းအေဆာက္အဦမ်ားတြင္ အစိုးရေက်ာင္းမ်ားကို ဖြင့္လွစ္ထားရွိသည္။ အစိုးရ၀န္ထမ္း ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားကို လစာေပးသည္။ အစိုးရေက်ာင္းမ်ား government schools ဟူ၍ ေခၚဆိုၾကသည္။ ေက်ာင္းလခမွာ ေစ်းသက္သာသည္။ ပုဂၢလိကပိုင္ေျမေနရာတြင္၊ ေက်ာင္း အေဆာက္အဦမ်ား ေဆာက္လုပ္ၿပီး ဖြင့္လွစ္ထားရွိေသာ ေက်ာင္းမ်ားမွာ ေစ်းပိုႀကီးသည္။ ေက်ာင္းစီမံခန္႔ခြဲေရးေကာ္မီတီက ဆရာဆရာမလစာကို တာ၀န္ယူ ေပးရသည္။ ၿမိဳ႕ျပေန လူလတ္တန္းစား မိသားစုမ်ားအတြက္ အဓိကဟု ဆုိႏုိင္သည္။ တတိယအမ်ဳိးအစားမွာ မိမိကုိယ္ပုိင္ေျမေနရာတြင္ အေဆာက္အဦေဆာက္လုပ္ၿပီး အစိုးရအကူအညီျဖင့္ ဖြင့္လွစ္ထားရွိေသာ ေက်ာင္းမ်ားျဖစ္သည္။ အစိုးရအကူအညီမွာ ေက်ာင္းလခ သက္သာေရးအတြက္ ျဖစ္ၿပီး ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာ မိသားစုမ်ားက သူတို႔ သားသမီးမ်ား၏ ပညာေရးအတြက္ ေက်ာင္းထားႏုိင္ေရးကို ရည္ရြယ္ပါသည္။ kerala ကဲ့သို႔ေသာ ျပည္နယ္အခ်ဳိ႕တြင္ အစိုးရေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ထပ္တူနီးပါျဖစ္သည္။ ဆရာဆရာမလစာႏွင့္ ေက်ာင္း၀င္ေၾကးမ်ား တူညီေလ့ရွိသည္။
Kerala ျပည္နယ္ေလ့လာခ်က္
အေနာက္ေတာင္ပိုင္းျပည္နယ္ငယ္တစ္ခုျဖစ္ေသာ ကာရာလာျပည္နယ္မွာ အျခားေသာ ျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ မတူဘဲ တမူထူးျခားသည္ဟု ဆိုရမည္။ ဆယ္စုႏွစ္အခ်ဳိ႕ပင္ ရွိခဲ့ၿပီ။ ဥပမာအားျဖင့္ စာတတ္ေျမာက္မႈႏႈန္း အျမင့္ဆံုး ျပည္နယ္ျဖစ္သည္။ ျပည္နယ္လံုးကၽြတ္ စာတတ္ေျမာက္ခဲ့သည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ပင္ ရွိၿပီ။ လူ႔သက္တမ္း (အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသား) မွာလည္း ျမင့္မားလွသည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ပင္ ယွဥ္ႏုိင္သည္။ ကေလးေမြးႏႈန္းမွာလည္း သတ္မွတ္စံ ၂ ဒသမ ၁ ထက္ ေလ်ာ့နည္းသည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ ၂ ခုပင္ရွိေတာ့မည္။ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရး ဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္လာခဲ့ျခင္းတို႔၏ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးေၾကာင့္လည္း (မိမိကုိယ္ကို သတ္ေသျခင္း) ဆူဆုိက္ႏႈန္းႏွင့္ အရက္စြဲေရာဂါသည္ဦးေရ တိုးပြားခဲ့၏။ အစိုးရမူ၀ါဒမ်ားမွာ အျခားျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ မတူ ကြဲျပားသည္။ ပညာေရးႏွင္ လူမႈဖူလံုေရးတို႔အတြက္ ဘတ္ဂ်တ္ေငြကို အျမင့္ဆံုးထားရွိသည္။ ကာရာလာပံုစံဟူ၍ပင္ စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားက သံုးႏႈန္းလာၾကသည္။
Kerala ျပည္နယ္မွာ ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္ကုိ တုိးတက္လာေစရန္ အစဥ္တစိုက္ပင္ အားထုတ္လ်က္ရွိသည္။ ဖက္ဒရယ္ဗဟို NCERT ပညာေရးေကာင္စီက မူအသစ္၊ စံႏႈန္းအသစ္တို႔ ထုတ္ျပန္သည္ႏွင့္ အဦးအစအေနျဖင့္ က်င့္သံုးသည့္ျပည္နယ္မွာ ကာရာလာနယ္ပင္ျဖစ္ေနသည္။ ခရိုင္မူလတန္းပညာေရးအစီအစဥ္ကို DPEP ကိုလည္း ျပည္နယ္က စမ္းသပ္ခဲ့သည္။ ရိုးရာအစဥ္အလာအရ အျပဳအမူအေျချပဳ၊ အလြတ္က်က္မွတ္ေသာ ပညာေရးစနစ္ လမ္းအိုေဟာင္းမွ ခြဲထြက္လ်က္ ၂၁ ရာစု ပညာေရးနည္းလမ္းျဖစ္ေသာ “အသိပညာကို ကိုယ္တုိင္ တည္ေဆာက္ျခင္း” social constructivist paradigm နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ အစားထိုး က်င့္သံုးေနသည္။ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ NCERT က National Curriculum Framework အမ်ဳိးသားသင္ရိုးညႊန္းတမ္း အညႊန္းေဘာင္တြင္ ထည့္သြင္း ျပဌာန္းခဲ့သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ ကာရာလာျပည္နယ္က ေနာင္ႏွစ္တြင္ အဦးဆံုး က်င့္သံုးလိုက္ျခင္းဟု ဆိုႏုိင္သည္။
စာသင္ခန္းအတြင္း သင္ယူျခင္း-သင္ၾကားျခင္း နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ တတ္ေျမာက္မႈကို စစ္ေဆးျခင္း နည္းလမ္းမ်ားမွာလည္း ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီ။ အလြတ္က်က္မွတ္ထားသူတို႔ အလြယ္တကူ ေျဖဆိုႏုိင္ေသာ တုိက္ရိုက္ ေမးခြန္း ေမးျမန္းျခင္းအစား အျခားေမးခြန္းမ်ားႏွင့္ အဖြင့္သေဘာေဆာင္ေသာ ေမြးခြန္းမ်ားျဖင့္ ေလ့က်င့္ၾကသည္။ ေက်ာင္းသားမ်ားက အေျဖမေပးမီ ပိုမို စဥ္းစားေတြးေခၚလာေစသည္။ အေျဖမွာလည္း တစ္မ်ဳိးတည္း ျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္မည္။ ဆိုလိုသည္မွာ တပြဲထိုး အလြတ္က်က္မွတ္ျခင္းထက္ သင္ယူရမည့္ အေၾကာင္းအရာကို အေသအခ်ာ နားလည္သေဘာေပါက္ရန္ လိုအပ္လာသည္။ အသိသစ္ကို မိမိကိုယ္တုိင္ နားလည္ယူတတ္လာၿပီး ေမးခြန္းကို မိမိအျမင္ ရပ္တည္ခ်က္တို႔ႏွင့္ ယွဥ္တြဲလ်က္ သံုးသပ္ေျဖဆိုႏုိင္စြမ္း ရွိလာေစရန္ ေလ့က်င့္ပ်ဳိးေထာင္မႈပင္ျဖစ္သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ဤနည္းလမ္းအသစ္မွာ ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ ပညာေရးစိတ္ဖိစီးမႈ ေလ်ာ့ပါးေစၿပီး စစ္ေဆးမႈကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးပင္ ေျဖဆိုႏုိင္ျခင္း၊ ေက်ာင္းေနေပ်ာ္ျခင္းတို႔စေသာ ပညာေရးရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရွိလာသည္။ စာသင္ေက်ာင္းဒဏ္၊ ပညာေရးဒဏ္ႏွင့္ သင္ရုိးဖိစီးမႈတို႔မွ ကင္းေ၀းၿပီး စိတ္ခ်မ္းသာစြာ ပညာသင္ၾကားခြင့္ ရွိလာသည္။ ပိိုမို၍ ပညာေရး အႏွစ္သာရႏွင့္ သရုပ္သကန္ ေပၚလြင္ ပီျပင္လာသည္။  စဥ္ဆက္မျပတ္ ဘက္စံုစစ္ေဆးျခင္း comprehensive and continuous assessment CCE စနစ္ကိုလည္း အစားထိုးထားသည္။ ေက်ာင္းသား၏ ပုဂၢလဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားေသာ စစ္ေဆးျခင္းျဖစ္ၿပီး တစ္ထုိင္တည္းျဖင့္ အဆံုးအျဖတ္ေပးသည့္ “စာေမးပြဲႀကီး ေဘးဒဏ္” ၏ ဆိုးက်ဳိးကို ေလ်ာ့ပါးေစသည္။ ျပည္နယ္ CBSE ပညာေရးဘုတ္အဖြဲ႔က ပိုမို ျငင္သာေသာ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ CCE ကို အေကာင္အထည္ေဖၚလ်က္ ရွိသည္။
သတင္းအခ်က္အလက္ နည္းပညာ Information technology IT ကို စတင္မိတ္ဆက္သည့္ ျပည္နယ္ပင္ျဖစ္သည္။ အထက္တန္းအဆင့္တြင္ သင္ရိုး၀င္ဘာသာတစ္ခုအေနျဖင့္ ထည့္သြင္းသင္ၾကားသည္။ အဌမတန္းတြင္ စတင္သင္ၾကားသည္။ Microsoft widows ႏွင့္ Microsoft office တို႔ကို မိတ္ဆက္သင္ေပးသည္။ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ဆရာသမဂၢတို႔က ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပသည့္အတြက္ အျခားေသာ free softwares မ်ားကိုလည္း ထည့္သြင္း သင္ၾကားေပးရသည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ GNU/Linux တို႔ကိုသာ သင္ၾကားေပးသည္။ IT ႏွင့္ ေက်ာင္းပညာေရးကို မ်ားစြာ ခ်ိတ္ဆက္ေပးလ်က္ရွိသည္။ ဘာသာရပ္အားလံုးကို IT နည္းပညာအကူအညီျဖင့္ သင္ၾကားျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ IT ကို ဘာသာရပ္တစ္ခုအေနျဖင္ သင္ၾကားျခင္းအျပင္ အျခားဘာသာမ်ားတြင္လည္း အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစရန္ ရည္ရြယ္သည္။ အင္တာနက္ဆိုက္မ်ား (Wikipedia, ရုပ္ပံုမ်ား၊ ဗီြဒီယိုမ်ား) ကို စာသင္ခန္းအတြင္ အသံုးျပဳႏုိင္သည္။ ဆရာမ်ားကလည္း ေဆာ့ဖ္၀ဲမ်ားႏွင့္ အင္တာနက္ဆုိက္မ်ားျဖစ္သည့္ Dr.Geo, GeoGebra, Ktechlab တိို႔ကို ဂ်ီေအာ္ေမႀတီႏွင့္ အီလက္ထေရာနစ္ဘာသာရပ္တို႔ကို သင္ၾကားေပးရာတြင္ အသံုးျပဳလ်က္ရွိသည္။ Sunclock, Kalzium ႏွင့္ Ghemical တို႔မွာလည္း ဆရာမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသားမ်ားအၾကား ေရပန္းစားေသာ applications မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။
Kerela ျပည္နယ္မွ အဦးအစ က်င့္သံုးေနသည့္ ပညာေရးမူႏွင့္ စံႏႈန္းမ်ားကို အျခားျပည္နယ္မ်ားက အတုယူလာၾကသည္။ ဗဟိုဖက္ဒရယ္ အစိုးရကိုယ္တိုင္ပင္ ျပည္နယ္ထံမွ ျပန္ ေလ့လာေနရသည္။
အခ်ဳပ္အားျဖင္ ဆိုရေသာ္ အိႏိၵယႏုိင္ငံမွာ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ႏွင့္ အညီ ပညာေရးတြင္ ဗဟိုဦးစီး ခ်ဳပ္ကုိင္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ထားၿပီး ျပည္နယ္မ်ားက မိမိတို႔ကိုယ္တုိင္ လြတ္လြတ္လပ္ စီမံခန္႔ခြဲႏုိင္ေသာ ဖက္ဒရယ္ပညာေရးစနစ္ကို က်င့္သံုးသည္ဟု ဆိုႏုိင္ပါသည္။
သိန္းႏုိင္ (ေမာကၡပညာေရး)                        
သံလြင္တုိင္မ္းဂ်ာနယ္ (ေမ၊ ဇြန္၊ ဇူလိုင္) ၂၀၁၅၊ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕။
ဆက္ပါဦးမည္။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>